Glasgow-Blatchford vs Rockall i AIMS65: Porównanie Skal w Krwawieniu GI
W krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego stosuje się kilka skal ryzyka, które różnią się celem, zmiennymi i momentem użycia. Skala Glasgow-Blatchford (GBS) przewiduje przede wszystkim konieczność interwencji, skala Rockalla — ponowne krwawienie i zgon, a AIMS65 — śmiertelność wewnątrzszpitalną.
Punktacja Glasgow-Blatchford w zakresie krwawienia
Stratyfikacja pacjentów z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Historia pacjenta
Badanie kliniczne
Wyniki laboratoryjne
Punktacja Glasgow-Blatchford w zakresie krwawienia
Porównanie Skal
| Cecha | Glasgow-Blatchford | Rockall (pełna) | AIMS65 |
|---|---|---|---|
| Moment oceny | Przed endoskopią | Po endoskopii (wersja kliniczna przed) | Przed endoskopią |
| Główny cel | Potrzeba interwencji | Ponowne krwawienie, zgon | Śmiertelność wewnątrzszpitalna |
| Zakres punktacji | 0–23 | 0–11 (kliniczna 0–7) | 0–5 |
| Zmienne laboratoryjne | Mocznik, hemoglobina | Brak | Albumina, INR |
| Próg niskiego ryzyka | ≤ 1 | ≤ 2 | 0 |
Zmienne w Poszczególnych Skalach
Glasgow-Blatchford: mocznik, hemoglobina (zależnie od płci), ciśnienie skurczowe, tętno ≥ 100/min, smoliste stolce, omdlenie, choroba wątroby, niewydolność serca.
Rockall: wiek, wstrząs (tętno i ciśnienie), choroby współistniejące, a w wersji pełnej także rozpoznanie endoskopowe i cechy niedawnego krwawienia.
AIMS65: albumina < 3,0 g/dl, INR > 1,5, zaburzenia świadomości, ciśnienie skurczowe ≤ 90 mmHg, wiek ≥ 65 lat.
Co Pokazały Badania Porównawcze
W międzynarodowym, prospektywnym badaniu Stanleya i wsp. (BMJ 2017), obejmującym ponad 3000 pacjentów:
- GBS najlepiej przewidywał konieczność interwencji szpitalnej lub zgon (AUROC 0,86)
- Próg GBS ≤ 1 identyfikował pacjentów bardzo niskiego ryzyka z czułością 98,6 %
- Żadna ze skal nie przewidywała śmiertelności z wysoką dokładnością; AIMS65 wypadał tu lepiej niż GBS
Kiedy Stosować Którą Skalę
- SOR, przed endoskopią — GBS do decyzji o wypisie i pilności diagnostyki (zalecany przez ESGE 2021 i ACG 2021)
- Po endoskopii — pełna skala Rockalla do oceny ryzyka ponownego krwawienia i planowania czasu hospitalizacji
- Ocena rokowania co do przeżycia — AIMS65 jako szybkie narzędzie pomocnicze, zawsze w połączeniu z oceną kliniczną
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy przedendoskopową skalę Rockalla można stosować do kwalifikacji do wypisu? Wytyczne ESGE i ACG nie zalecają tego — kliniczna skala Rockalla słabiej identyfikuje pacjentów bezpiecznych do wypisu niż GBS. Do tej decyzji preferowana jest skala Glasgow-Blatchford.
Czy wysoki wynik GBS oznacza wysokie ryzyko zgonu? Nie bezpośrednio. GBS przewiduje głównie potrzebę transfuzji, leczenia endoskopowego lub operacyjnego. Ryzyko zgonu zależy w dużym stopniu od wieku i chorób współistniejących, lepiej odzwierciedlanych przez skale Rockalla i AIMS65.
Źródła
- Stanley AJ, et al. Comparison of risk scoring systems for patients presenting with upper gastrointestinal bleeding: international multicentre prospective study. BMJ. 2017;356:i6432.
- Blatchford O, Murray WR, Blatchford M. A risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000;356(9238):1318–1321.
- Rockall TA, et al. Risk assessment after acute upper gastrointestinal haemorrhage. Gut. 1996;38(3):316–321.
- Laine L, et al. ACG Clinical Guideline: Upper Gastrointestinal and Ulcer Bleeding. Am J Gastroenterol. 2021;116(5):899–917.
