Krwawienie z Górnego Odcinka Pokarmowego: Stratyfikacja Ryzyka GBS
Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (UGIB) jest stanem potencjalnie zagrażającym życiu, wymagającym szybkiej stratyfikacji ryzyka i decyzji o pilności interwencji. Glasgow-Blatchford Score (GBS) jest rekomendowanym przez ESGE narzędziem do tej oceny.
Przyczyny i Objawy UGIB Oceniane przez GBS
| Przyczyna UGIB | Częstość | Ryzyko masywnego krwawienia |
|---|---|---|
| Wrzód żołądka/dwunastnicy | ~50% | Umiarkowane–wysokie |
| Erozje żołądka i przełyku | ~15% | Niskie |
| Żylaki przełyku | ~10% | Bardzo wysokie |
| Zespół Mallory'ego-Weissa | ~5% | Niskie |
| Inne (nowotwory, AVM) | ~20% | Zmienne |
Objawy sugerujące UGIB oceniane klinicznie: hematemesis, smoliste stolce (melena), krwiste wymioty, krwawa biegunka przy masywnym krwawieniu.
Punktacja Glasgow-Blatchford w zakresie krwawienia
Stratyfikacja pacjentów z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Historia pacjenta
Badanie kliniczne
Wyniki laboratoryjne
Punktacja Glasgow-Blatchford w zakresie krwawienia
Kiedy GBS Jest Szczególnie Wartościowy w Stratyfikacji
- Na izbie ratunkowej przy pierwszym kontakcie z pacjentem: szybka decyzja o hospitalizacji
- Przy kolejkach do endoskopii: GBS ≥ 12 wyznacza pacjentów wymagających priorytetowej endoskopii
- Przy ocenie stabilności klinicznej w trakcie hospitalizacji: seryjne pomiary hemoglobiny i ciśnienia
- Przy decyzji o transferze do ośrodka z gastroenterologiem dyżurującym
Ograniczenia
- GBS jest mniej dokładny przy krwawieniu żylakowym (marskość wątroby): ryzyko masywnego krwawienia jest wyższe niż wskazuje GBS
- Przy stosowaniu leków obniżających HR (beta-blokery): tachykardia może być nieobecna mimo masywnego krwawienia, co zaniża GBS
- Przed pełną resuscytacją wartości hemoglobiny mogą być prawidłowe mimo masywnego krwawienia (hemodylucja następuje po nawodnieniu); wynik GBS jest mniej wiarygodny we wczesnej fazie
Często Zadawane Pytania
Jakie jest postępowanie wstępne przed uzyskaniem wyniku GBS? Niezależnie od GBS przy UGIB: dwa szerokie dostępy dożylne, pomiar parametrów życiowych, pobranie krwi (morfologia, koagulogram, BMP, grupa krwi z próbą krzyżową), monitorowanie. Przy niestabilności hemodynamicznej: płyny dożylne i preparaty krwiopochodne w trybie pilnym.
Czy inhibitory pompy protonowej należy podać przed wynikiem endoskopii? Tak. ESGE zaleca podanie PPI (pantoprazol 80 mg IV bolus, następnie 8 mg/h) empirycznie przed endoskopią, ponieważ zmniejsza nasilenie zmian endoskopowych i może ograniczyć konieczność interwencji hemostazy. PPI nie zastępują endoskopii.
Jakie są najważniejsze czynniki prognostyczne nawrotu krwawienia po endoskopii? Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu: cechy Forresta Ia–IIb przy endoskopii, wrzód > 2 cm, lokalizacja tylna ściany opuszki lub małej krzywizny żołądka, koagulopatia, zaawansowana choroba wątroby i stosowanie NLPZ lub antykoagulantów.
UGIB stratyfikacja kalkulator →
Źródła
- Blatchford O, et al. A risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000;356(9238):1318-1321.
- Gralnek IM, et al. ESGE Guideline 2021: Diagnosis and management of nonvariceal upper gastrointestinal hemorrhage. Endoscopy. 2021;53(3):300-332.
