Masa Ciała przy Dawkowaniu Aminoglikozydów: Gentamycyna i Amikacyna
Aminoglikozydy mają objętość dystrybucji wzrastającą wraz z masą tłuszczową — w przeciwieństwie do wielu innych antybiotyków. U pacjentów otyłych konieczna jest masa pośrednia między IBW a masą rzeczywistą.
Kalkulator Idealnej (IBW) i Skorygowanej Masy Ciała (ABW)
IBW wg wzoru Devine'a i ABW — stosowane do dawkowania leków u pacjentów z otyłością
Korekty masy ciała
Masa Skorygowana dla Aminoglikozydów
ABW = IBW + 0,4 × (Masa rzeczywista − IBW)
Współczynnik 0,4 jest specyficzny dla aminoglikozydów (vs 0,3 dla wankomycyny).
Przykład:
- Pacjent: 120 kg, 175 cm, mężczyzna
- IBW = 50 + 0,91 × (175 − 152,4) = 70,6 kg
- ABW = 70,6 + 0,4 × (120 − 70,6) = 90,4 kg
Dawkowanie Aminoglikozydów (Podaż Raz Dobowo — ODD)
Podaż raz dobowo zalecana dla maksymalizacji efektu zależnego od stężenia i minimalizacji nefrotoksyczności:
| Aminoglikozyd | Dawka ODD (na ABW) | Dawka maksymalna |
|---|---|---|
| Gentamycyna | 5–7 mg/kg/24h | 500 mg |
| Amikacyna | 20–30 mg/kg/24h | 2000 mg |
| Tobramycyna | 5–7 mg/kg/24h | 500 mg |
Monitorowanie Terapeutyczne (TDM)
Szczyt (Cmax) — 30 min po zakończeniu wlewu:
- Gentamycyna: Cmax/MIC ≥ 8–10 (cel skuteczności)
- Amikacyna: Cmax ≥ 60–80 mg/L (ciężka sepsa)
Dolina (Ctrough) — przed następną dawką:
- Gentamycyna: < 0,5 mg/L
- Amikacyna: < 2,5 mg/L
Wysoka dolina wskazuje na akumulację — wydłużyć odstęp, nie zmieniać dawki.
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy ABW przeliczać na nowo po utracie wagi przez pacjenta? Tak, jeśli zmiana > 5–10 % wyjściowej masy ciała. Przy leczeniu ≥ 3–5 dni wskazana jest ponowna ocena ABW.
Różnica między ABW dla aminoglikozydów i wankomycyny? Współczynnik korekcji: 0,4 dla aminoglikozydów, 0,3 dla wankomycyny. Zastosowanie niewłaściwego współczynnika może prowadzić do niedodawkowania (brak skuteczności) lub przedawkowania (toksyczność).
Źródła
- Devine BJ. Gentamicin therapy. Drug Intell Clin Pharm. 1974;8:650–655.
- Nicolau DP, et al. Experience with a once-daily aminoglycoside program. Antimicrob Agents Chemother. 1995;39(3):650–655.
