Masa Ciała i Płynoterapia w Wstrząsie Septycznym
Płynoterapia we wstrząsie opiera się na objętościach obliczanych w mL/kg — ale wybór masy ciała (idealna vs rzeczywista) znacząco zmienia podawaną objętość, z istotnymi implikacjami klinicznymi.
Kalkulator Idealnej (IBW) i Skorygowanej Masy Ciała (ABW)
IBW wg wzoru Devine'a i ABW — stosowane do dawkowania leków u pacjentów z otyłością
Korekty masy ciała
Zalecenie Surviving Sepsis Campaign (SSC 2021)
SSC zaleca wstępną płynoterapię 30 mL/kg krystaloidów w ciągu pierwszych 3 godzin wstrząsu septycznego z hipoperfuzją.
Jaka masa ciała?
- Wytyczne SSC nie precyzują tego jednoznacznie
- Większość badań referencyjnych używała masy rzeczywistej
- U otyłych morbidnie (BMI > 35) stosowanie masy rzeczywistej może prowadzić do nadmiernej podaży (> 6 L przy 200 kg)
Praktyczne zalecenie u otyłych (BMI > 35):
- Stosować IBW lub masę skorygowaną (IBW + 25 % nadwagi)
- Oceniać odpowiedź na płyny po każdych 500 mL
Ocena Odpowiedzi na Płyny
| Test odpowiedzi na płyny | Metoda |
|---|---|
| PLR (passive leg raising) | Uniesienie nóg 45°, wzrost CO ≥ 10 % |
| Zmienność ciśnienia tętna (ΔPP) | ΔPP > 13 % w wentylacji kontrolowanej |
| Echo-Doppler | Zmiana VTI lub przepływu aortalnego |
Krystaloidy vs Koloidy
| Płyn | Wskazanie |
|---|---|
| Ringer z mleczanem | Preferowany (buforowany, mniej acydogenny) |
| NaCl 0,9 % | Alternatywa (ryzyko kwasicy hiperchloremicznej) |
| Albuminy 4 % | Wstrząs septyczny oporny (ALBIOS trial) |
| HES (hydroksyetyloskrobia) | Unikać w sepsis (CHEST trial) |
Najczęściej Zadawane Pytania
Pacjent 150 kg we wstrząsie septycznym — ile krystaloidów w bolusie wstępnym? Przy masie rzeczywistej → 4500 mL (ryzyko przeciążenia). Przy IBW (np. 70 kg) → 2100 mL. Większość ekspertów zaleca obliczanie na IBW u otyłych morbidnie i ocenę odpowiedzi po każdych 500 mL.
Czy 30 mL/kg to zawsze konieczne? Nie — 30 mL/kg to minimum zalecane przy hipoperfuzji, nie maksimum. Odpowiedź kliniczna (MAP, mleczany, diureza) i testy odpowiedzi na płyny kierują kontynuacją.
Źródła
- Evans L, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines 2021. Crit Care Med. 2021;49(11):e1063–e1143.
- Marik PE, et al. Fluid responsiveness in the ICU. Intensive Care Med. 2016;42(10):1519–1526.
