Masa Ciała i Wankomycyna: Dawkowanie u Pacjenta Otyłego
Wankomycyna jest glikopeptydowym antybiotykiem hydrofilnym, którego objętość dystrybucji wzrasta u pacjentów otyłych. Właściwy dobór masy ciała do obliczenia dawki nasycającej jest kluczowy dla szybkiego osiągnięcia celów terapeutycznych.
Kalkulator Idealnej (IBW) i Skorygowanej Masy Ciała (ABW)
IBW wg wzoru Devine'a i ABW — stosowane do dawkowania leków u pacjentów z otyłością
Korekty masy ciała
Jaka Masa Ciała dla Wankomycyny?
W przeciwieństwie do aminoglikozydów (współczynnik 0,4), wankomycyna ma pośredni współczynnik:
ABW (wankomycyna) = IBW + 0,3 × (Masa rzeczywista − IBW)
Dawkowanie — Zalecenia ASHP/IDSA/SIDP 2020
| Parametr | Wartość docelowa |
|---|---|
| Dawka nasycająca | 25–30 mg/kg masy rzeczywistej (max 3 g) |
| Dawka podtrzymująca | 15–20 mg/kg masy rzeczywistej co 8–12 h |
| Szybkość infuzji | Max 10–15 mg/min (500 mg w 30 min) |
Uwaga: Wytyczne 2020 zalecają masę rzeczywistą dla dawki wstępnej (szybkie osiągnięcie celu AUC), następnie dostosowanie według monitorowania.
Cel AUC/MIC (Zalecenia 2020)
Wytyczne odeszły od samego monitorowania doliny na rzecz AUC/MIC:
| Cel | Zalecana wartość |
|---|---|
| AUC₀₋₂₄/MIC | 400–600 mg·h/L (MRSA) |
| Dolina (jeśli AUC niedostępne) | 15–20 mg/L (zakażenia ciężkie) |
Nefrotoksyczność i Nadwaga
- Wankomycyna jest nefrotoksyczna, szczególnie w skojarzeniu z piperacyliną-tazobaktamem
- U otyłych wyższe dawki (dla osiągnięcia celu AUC) nasilają ryzyko
- Monitorowanie kreatyniny codziennie przy leczeniu przedłużonym
Najczęściej Zadawane Pytania
Masa rzeczywista czy skorygowana u otyłego morbidnie (BMI > 40)? Wytyczne 2020 zalecają masę rzeczywistą dla dawki nasycającej, ale wielu ekspertów stosuje ABW (współczynnik 0,3) przy BMI > 40 ze względu na ryzyko nefrotoksyczności. Wczesne monitorowanie AUC pozwala zweryfikować wybór.
Czy wankomycyna może być stosowana w ciągłym wlewie? Tak — ciągły wlew (po dawce nasycającej) utrzymuje stałe stężenia i może poprawić osiągnięcie celu AUC. Stosowany w niektórych ośrodkach intensywnej terapii.
Źródła
- Rybak MJ, et al. Therapeutic monitoring of vancomycin. Am J Health Syst Pharm. 2020;77(11):835–864.
- Blouin RA, et al. Influence of obesity on drug pharmacokinetics. J Clin Pharmacol. 1987;27(12):912–918.
