Należna Masa Ciała: Wzory Kliniczne i Kalkulator
W praktyce klinicznej stosuje się kilka rodzajów masy ciała do różnych celów: IBW (idealna), ABW (skorygowana), LBW (beztłuszczowa) i TBW (rzeczywista). Kalkulator BodyWeights oblicza wszystkie typy na podstawie wzrostu, płci i rzeczywistej masy ciała.
Rodzaje Masy Ciała w Praktyce Klinicznej
| Typ | Skrót | Definicja | Główne zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Rzeczywista | TBW | Zmierzona masa ciała | Dawkowanie większości leków u pacjentów bez otyłości |
| Idealna | IBW | Masa ciała wg wzrostu i płci | Dawkowanie aminoglikozydów, wentylacja ochronna |
| Skorygowana | ABW | IBW + 0,4 × (TBW − IBW) | Dawkowanie aminoglikozydów przy otyłości |
| Beztłuszczowa | LBW | TBW × (1 − %tłuszczu) | Dawkowanie przy zróżnicowanej dystrybucji |
| Docelowa | DW | Cel terapeutyczny | Ocena postępu leczenia otyłości |
Kalkulator Idealnej (IBW) i Skorygowanej Masy Ciała (ABW)
IBW wg wzoru Devine'a i ABW — stosowane do dawkowania leków u pacjentów z otyłością
Korekty masy ciała
Kiedy Wybór Rodzaju Masy Ciała Jest Kluczowy
- Przy dawkowaniu leków o wąskim oknie terapeutycznym u pacjentów otyłych: wybór IBW vs. ABW vs. TBW determinuje skuteczność i bezpieczeństwo
- Przy wentylacji mechanicznej: zawsze IBW do obliczenia objętości oddechowej (Vt = 6–8 ml/kg IBW)
- Przy dializach: LBW lub IBW do obliczenia dawki dializy (Kt/V)
- Przy leczeniu otyłości: docelowa masa ciała (DW) jako referencja dla celu terapeutycznego
Ograniczenia
- Żaden wzór masy ciała nie jest doskonały dla wszystkich celów; kluczowe jest dostosowanie do konkretnego leku i sytuacji klinicznej
- LBW (beztłuszczowa masa ciała) wymaga znajomości procentu tłuszczu lub pomiaru składu ciała; w praktyce klinicznej jest mniej stosowana niż IBW lub ABW
- Wzory IBW nie zostały pierwotnie opracowane dla celów klinicznych (Devin opracował wzór dla farmakologii), lecz są szeroko stosowane
Często Zadawane Pytania
Co to jest "sucha masa ciała" stosowana w nefrologii? "Sucha masa ciała" (dry weight) przy dializach to szacowana masa ciała pacjenta bez nadmiaru płynów (hiperwolemii). Nie jest tożsama z IBW. Jest to kliniczna ocena optymalnej masy ciała przy braku obrzęków i przy dobrze kontrolowanym ciśnieniu tętniczym.
Jak obliczana jest LBW (beztłuszczowa masa ciała)? Wzór Janmahasathiana: LBW (mężczyźni) = (9270 × TBW) / (6680 + 216 × BMI); LBW (kobiety) = (9270 × TBW) / (8780 + 244 × BMI). LBW jest stosowana przy dawkowaniu propofolu w znieczuleniu ogólnym u pacjentów otyłych.
Przy którym BMI należy stosować IBW lub ABW zamiast TBW? Przy BMI ≥ 30 kg/m² lub gdy TBW > 130% IBW. Przy BMI < 30 lub przy prawidłowej masie ciała TBW jest zazwyczaj stosowana. Przy niedożywieniu (TBW < IBW) stosuje się TBW.
Źródła
- Devine BJ. Gentamicin therapy. Drug Intell Clin Pharm. 1974;8:650-655.
- Janmahasathiana V, Sarkar M, Ash J, et al. A new equation for calculating actual body weight. Br J Clin Pharmacol. 2005;59(1):119-130.
