SCORE2: Interpretacja i Decyzja Terapeutyczna w Prewencji Pierwotnej
Wynik SCORE2 nie jest automatycznym zaleceniem terapeutycznym — to kwantyfikacja ryzyka, która jest integrowana z kontekstem klinicznym, preferencjami pacjenta i modyfikatorami ryzyka w celu podjęcia zindywidualizowanej decyzji terapeutycznej.
Kalkulator SCORE2 i SCORE2-OP – 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe (ESC 2021)
Ocena 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego, cele leczenia
• Kraje niskiego ryzyka: Belgia, Dania, Francja, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Hiszpania, Szwajcaria, Holandia i Wielka Brytania;
• Kraje umiarkowanego ryzyka: Austria, Cypr, Finlandia, Niemcy, Grecja, Islandia, Irlandia, Włochy, Malta, Portugalia, San Marino, Słowenia i Szwecja;
• Kraje wysokiego ryzyka: Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Kazachstan, Polska, Słowacja i Turcja;
• Kraje bardzo wysokiego ryzyka: Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Egipt, Gruzja, Kirgistan, Łotwa, Liban, Libia, Litwa, Czarnogóra, Maroko, Republika Mołdawii, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Syria, FYROM (Macedonia), Tunezja, Ukraina i Uzbekistan.
SCORE2: 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe
Ścieżki Terapeutyczne wg Kategorii SCORE2 (Wysokie ryzyko — Polska)
Niskie–umiarkowane ryzyko: Interwencje dotyczące stylu życia: dieta śródziemnomorska, aktywność fizyczna (150–300 min/tydzień), rzucenie palenia, redukcja masy ciała.
Wysokie ryzyko: Intensywna interwencja dotycząca stylu życia przez 3–6 miesięcy; jeśli LDL utrzymuje się > 2,6 mmol/L — rozważenie statyny (umiarkowana intensywność).
Bardzo wysokie ryzyko: Statyny (cel LDL < 1,8 mmol/L + redukcja ≥ 50 %); leki hipotensyjne przy BP > 140/90 mmHg.
Cele LDL w Prewencji Pierwotnej według ESC/EAS 2019
| Kategoria ryzyka | Cel LDL | Redukcja |
|---|---|---|
| Niskie | < 3,0 mmol/L | Nie zdefiniowana |
| Umiarkowane | < 2,6 mmol/L | ≥ 30 % |
| Wysokie | < 1,8 mmol/L | ≥ 50 % |
| Bardzo wysokie | < 1,4 mmol/L | ≥ 50 % |
Modyfikatory Ryzyka Przekraczające SCORE2
Nawet przy niskim SCORE2, następujące czynniki mogą uzasadniać bardziej intensywną interwencję:
- Rodzinny wywiad w kierunku przedwczesnej ChSN (< 55 lat u mężczyzn, < 65 lat u kobiet)
- Wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych (CAC) ≥ 100
- Podwyższone Lp(a) (> 50 mg/dL)
- Podwyższone hsCRP (> 2 mg/L) przy umiarkowanym SCORE2
- Otyłość lub zespół metaboliczny
Cele Ciśnienia Tętniczego w Prewencji Pierwotnej
- Ogólny cel: < 130/80 mmHg (ESH/ESC 2023)
- Przy wysokim/bardzo wysokim SCORE2: leki hipotensyjne przy BP > 130/80 mmHg jeśli zmiany stylu życia są niewystarczające
Wpływ Rzucenia Palenia na SCORE2
Rzucenie palenia bezpośrednio obniża SCORE2 poprzez eliminację tej zmiennej ryzyka i może przenieść pacjenta z kategorii wysokiego do umiarkowanego ryzyka. Jest to najskuteczniejsza pojedyncza interwencja.
Najczęściej Zadawane Pytania
SCORE2 7 % w regionie wysokiego ryzyka (Polska, 55 lat) — statyny? 7 % u 50–69-latka w regionie wysokiego ryzyka odpowiada „wysokiemu ryzyku" (próg wynosi 7,5 %). To przypadek graniczny — intensywna interwencja dotycząca stylu życia z ponowną oceną po 3–6 miesiącach jest rozsądnym podejściem; statyny rozważane gdy LDL utrzymuje się > 2,6 mmol/L.
Czy wszyscy z SCORE2 > 10 % powinni otrzymać statyny? Według wytycznych — tak, statyny są wskazane przy bardzo wysokim ryzyku. Niemniej decyzja uwzględnia preferencje pacjenta, obecność przeciwwskazań i ogólną ocenę kliniczną.
Jak Polska pozycjonuje się w klasyfikacji regionów ESC? Polska należy do regionu wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego — te same czynniki ryzyka dają wyższy wynik SCORE2 niż w krajach zachodnioeuropejskich o niskim ryzyku.
Źródła
- SCORE2 Working Group. Eur Heart J. 2021;42(25):2439–2454.
- ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
- ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension. Eur Heart J. 2023.
