SCORE2 u Młodych Dorosłych: Ryzyko Całożyciowe i Wczesna Prewencja
Wiek jest najsilniejszym determinantem 10-letniego ryzyka w SCORE2, dlatego u osób przed 50. rokiem życia wynik bywa niski nawet przy wyraźnie niekorzystnym profilu czynników ryzyka. Wytyczne ESC 2021 wprowadziły niższe progi dla młodszych pacjentów i zalecają uzupełnianie oceny o ryzyko całożyciowe oraz szacowaną korzyść z leczenia.
Kalkulator SCORE2 i SCORE2-OP – 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe (ESC 2021)
Ocena 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego, cele leczenia
• Kraje niskiego ryzyka: Belgia, Dania, Francja, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Hiszpania, Szwajcaria, Holandia i Wielka Brytania;
• Kraje umiarkowanego ryzyka: Austria, Cypr, Finlandia, Niemcy, Grecja, Islandia, Irlandia, Włochy, Malta, Portugalia, San Marino, Słowenia i Szwecja;
• Kraje wysokiego ryzyka: Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Kazachstan, Polska, Słowacja i Turcja;
• Kraje bardzo wysokiego ryzyka: Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Egipt, Gruzja, Kirgistan, Łotwa, Liban, Libia, Litwa, Czarnogóra, Maroko, Republika Mołdawii, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Syria, FYROM (Macedonia), Tunezja, Ukraina i Uzbekistan.
SCORE2: 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe
Progi Ryzyka Zależne od Wieku
| Wiek | Ryzyko niskie–umiarkowane | Ryzyko wysokie | Ryzyko bardzo wysokie |
|---|---|---|---|
| < 50 lat | < 2,5 % | 2,5 do < 7,5 % | ≥ 7,5 % |
| 50–69 lat | < 5 % | 5 do < 10 % | ≥ 10 % |
Niższe progi u osób < 50 lat odzwierciedlają fakt, że nawet umiarkowanie podwyższone ryzyko 10-letnie przekłada się na wysokie ryzyko w ciągu całego życia.
Dlaczego 10-letnie Ryzyko Nie Wystarcza
- Skutki cholesterolu nie-HDL i nadciśnienia kumulują się przez dekady („lata ekspozycji")
- Wczesne obniżenie LDL-C daje proporcjonalnie większą redukcję ryzyka całożyciowego niż ta sama interwencja w wieku podeszłym
- Pacjent w wieku 40 lat z 2 % ryzyka 10-letniego może mieć wysokie ryzyko w ciągu życia
- Niski wynik bywa błędnie odbierany przez pacjenta jako „brak problemu"
Ryzyko Całożyciowe i Model LIFE-CVD
Wytyczne ESC 2021 wskazują model LIFE-CVD jako narzędzie do szacowania:
- ryzyka sercowo-naczyniowego w ciągu całego życia,
- liczby lat życia bez choroby sercowo-naczyniowej zyskanych dzięki leczeniu (np. obniżeniu LDL-C, ciśnienia tętniczego, rzuceniu palenia).
Informacja typu „obniżenie cholesterolu może dać Panu kilka dodatkowych lat bez zawału" jest zwykle bardziej zrozumiała dla młodego pacjenta niż ryzyko 10-letnie.
Osoby Poniżej 40 Lat
SCORE2 nie został skalibrowany dla osób < 40 lat. W tej grupie należy:
- Oceniać poszczególne czynniki ryzyka indywidualnie
- Szczególnie zwracać uwagę na LDL-C ≥ 4,9 mmol/L (190 mg/dL) — sugeruje hipercholesterolemię rodzinną i samo w sobie oznacza wysokie ryzyko
- Traktować ciśnienie ≥ 180/110 mmHg jako czynnik wysokiego ryzyka niezależnie od kalkulatora
- Oznaczyć lipoproteinę(a) co najmniej raz w życiu
- Zbierać wywiad rodzinny przedwczesnej choroby sercowo-naczyniowej
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy 45-letni pacjent z SCORE2 3 % wymaga leczenia? Wynik 3 % u osoby < 50 lat oznacza wysokie ryzyko według ESC 2021. Podstawą jest intensywna modyfikacja stylu życia, a farmakoterapię hipolipemizującą lub hipotensyjną należy rozważyć z uwzględnieniem ryzyka całożyciowego, modyfikatorów ryzyka i preferencji pacjenta.
Czy można obliczyć SCORE2 u 35-latka? Kalkulator nie jest przeznaczony dla tej grupy wiekowej i wynik nie powinien być podstawą decyzji. U osób < 40 lat ocenia się indywidualne czynniki ryzyka, a przy ich nagromadzeniu — ryzyko całożyciowe.
Źródła
- Visseren FLJ, et al. 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur Heart J. 2021;42(34):3227–3337.
- SCORE2 working group and ESC Cardiovascular risk collaboration. SCORE2 risk prediction algorithms: new models to estimate 10-year risk of cardiovascular disease in Europe. Eur Heart J. 2021;42(25):2439–2454.
- Jaspers NEM, et al. Prediction of individualized lifetime benefit from cholesterol lowering, blood pressure lowering, antithrombotic therapy, and smoking cessation in apparently healthy people. Eur Heart J. 2020;41(11):1190–1199.
- Mach F, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
