SCORE2 i Statyny w Pierwotnej Prewencji Sercowo-Naczyniowej
SCORE2 jest kluczowym narzędziem do oceny wskazań do interwencji farmakologicznej w prewencji pierwotnej. Decyzja dotycząca statyn i leczenia hipotensyjnego jest integrowana z bezwzględnym ryzykiem obliczonym przez SCORE2, aktualnymi poziomami czynników ryzyka i indywidualnym profilem pacjenta.
Kalkulator SCORE2 i SCORE2-OP – 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe (ESC 2021)
Ocena 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego, cele leczenia
• Kraje niskiego ryzyka: Belgia, Dania, Francja, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Hiszpania, Szwajcaria, Holandia i Wielka Brytania;
• Kraje umiarkowanego ryzyka: Austria, Cypr, Finlandia, Niemcy, Grecja, Islandia, Irlandia, Włochy, Malta, Portugalia, San Marino, Słowenia i Szwecja;
• Kraje wysokiego ryzyka: Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Kazachstan, Polska, Słowacja i Turcja;
• Kraje bardzo wysokiego ryzyka: Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Egipt, Gruzja, Kirgistan, Łotwa, Liban, Libia, Litwa, Czarnogóra, Maroko, Republika Mołdawii, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Syria, FYROM (Macedonia), Tunezja, Ukraina i Uzbekistan.
SCORE2: 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe
Wskazania do Statyn wg SCORE2 (Wysokie ryzyko — Polska)
Niskie–umiarkowane ryzyko (< 7,5 % u 40–69-latków): Interwencje dotyczące stylu życia jako priorytet. Statyny nie są zalecane rutynowo, rozważane przy utrzymującym się LDL > 4,9 mmol/L lub modyfikatorach ryzyka.
Wysokie ryzyko (7,5–< 15 % u 50–69-latków): Intensywna interwencja dotycząca stylu życia przez 3–6 miesięcy. Przy utrzymującym się LDL > 2,6 mmol/L — statyna o umiarkowanej intensywności (rosuwastatyna 10–20 mg, atorwastatyna 20–40 mg).
Bardzo wysokie ryzyko (≥ 10 % u 40–49-latków lub ≥ 15 % u 50–69-latków): Statyna o wysokiej intensywności (rosuwastatyna 20–40 mg lub atorwastatyna 40–80 mg). Cel: LDL < 1,8 mmol/L z redukcją ≥ 50 % od wartości wyjściowej.
Cele LDL wg Kategorii SCORE2
| Kategoria ryzyka | Cel LDL | Zalecana redukcja |
|---|---|---|
| Niskie | < 3,0 mmol/L | Nie obowiązkowa |
| Umiarkowane | < 2,6 mmol/L | ≥ 30 % |
| Wysokie | < 1,8 mmol/L | ≥ 50 % |
| Bardzo wysokie | < 1,4 mmol/L | ≥ 50 % |
Leczenie Hipotensyjne i SCORE2
Skurczowe ciśnienie tętnicze jest bezpośrednią zmienną wejściową w SCORE2. Jego obniżenie ma podwójny efekt: bezpośrednio obniża obliczone ryzyko i chroni przed powikłaniami CV.
Progi inicjacji leczenia hipotensyjnego w prewencji pierwotnej (ESC 2023):
- Przy wysokim/bardzo wysokim SCORE2: rozważenie leków przy BP ≥ 130/80 mmHg jeśli zmiany stylu życia są niewystarczające
- Przy niskim/umiarkowanym SCORE2: priorytet dla środków niefarmakologicznych; leki przy BP ≥ 140/90 mmHg
Sekwencja Interwencji
- Oblicz SCORE2 — określ kategorię ryzyka
- Interwencja dotycząca stylu życia — obowiązkowa przy każdej kategorii
- Ponowna ocena po 3–6 miesiącach — przy wysokim/bardzo wysokim ryzyku
- Interwencja farmakologiczna — jeśli cele LDL i BP nie są osiągnięte
- Kontrola efektu — LDL po 6–8 tygodniach od rozpoczęcia statyn
Kiedy Nie Czekać 3–6 Miesięcy
Przy bardzo wysokim SCORE2 (≥ 15 % u 50–69-latków lub ≥ 10 % u 40–49-latków) i LDL znacznie powyżej celu, interwencja farmakologiczna może być wdrożona wcześniej równolegle ze zmianami stylu życia.
Najczęściej Zadawane Pytania
Jak SCORE2 pomaga przy decyzji o statynach u 45-latka? SCORE2 przekłada czynniki ryzyka na bezwzględne 10-letnie ryzyko. U 45-latka z SCORE2 9 % (bardzo wysokie dla tej grupy wiekowej) statyny są wskazane według wytycznych ESC niezależnie od bezwzględnego poziomu LDL.
Czy pacjenci na statynach mogą poprawić SCORE2 przez leczone wartości nie-HDL? Tak — wprowadzane są aktualne (leczone) wartości. Dobra odpowiedź na statyny (osiągnięty LDL < 1,8 mmol/L) będzie odzwierciedlona w niższym obliczonym SCORE2.
Czy kwas acetylosalicylowy ma miejsce w prewencji pierwotnej przy wysokim SCORE2? Współczesne wytyczne ESC nie zalecają rutynowej terapii przeciwpłytkowej w prewencji pierwotnej ze względu na niekorzystny stosunek korzyści do ryzyka krwawienia, niezależnie od kategorii SCORE2.
Źródła
- ESC 2021 Guidelines on Cardiovascular Disease Prevention. Eur Heart J. 2021;42(34):3227–3337.
- ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
- ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension. Eur Heart J. 2023.
