SCORE2: Zmienne, Cholesterol Nie-HDL i Region Ryzyka
SCORE2 używa pięciu klinicznie łatwo dostępnych zmiennych do obliczenia 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego. Zrozumienie każdej z nich i znaczenia regionalnej kalibracji jest kluczowe dla prawidłowej interpretacji wyniku w Polsce.
Kalkulator SCORE2 i SCORE2-OP – 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe (ESC 2021)
Ocena 10-letniego ryzyka sercowo-naczyniowego, cele leczenia
• Kraje niskiego ryzyka: Belgia, Dania, Francja, Izrael, Luksemburg, Norwegia, Hiszpania, Szwajcaria, Holandia i Wielka Brytania;
• Kraje umiarkowanego ryzyka: Austria, Cypr, Finlandia, Niemcy, Grecja, Islandia, Irlandia, Włochy, Malta, Portugalia, San Marino, Słowenia i Szwecja;
• Kraje wysokiego ryzyka: Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Estonia, Węgry, Kazachstan, Polska, Słowacja i Turcja;
• Kraje bardzo wysokiego ryzyka: Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Bułgaria, Egipt, Gruzja, Kirgistan, Łotwa, Liban, Libia, Litwa, Czarnogóra, Maroko, Republika Mołdawii, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Syria, FYROM (Macedonia), Tunezja, Ukraina i Uzbekistan.
SCORE2: 10-letnie ryzyko sercowo-naczyniowe
Pięć Parametrów Wejściowych SCORE2
1. Wiek (40–69 lat) SCORE2 jest walidowany dla tej grupy wiekowej. Dla osób powyżej 69 lat należy stosować SCORE2-OP z innymi progami.
2. Płeć Ryzyko sercowo-naczyniowe różni się znacznie między mężczyznami i kobietami, szczególnie w młodszym wieku. SCORE2 uwzględnia płeć jako niezależną zmienną ryzyka.
3. Palenie Uwzględnia tylko aktywnych palaczy. Byli palacze wprowadzani są jako niepalący (efekt zaprzestania zmniejsza ryzyko stopniowo).
4. Skurczowe ciśnienie tętnicze (mmHg) Używana jest aktualna wartość. Pacjenci leczeni hipotensyjnie wprowadzani są z wartościami pod leczeniem.
5. Cholesterol nie-HDL (mmol/L) Obliczany jako: Cholesterol całkowity − HDL-cholesterol. Nie wymaga pomiaru na czczo. Odzwierciedla wszystkie aterogenne lipoproteiny (LDL-C, VLDL-C, IDL-C, Lp(a)) i przewyższa LDL-C u pacjentów z hipertriglicerydemią.
Polska i Region Ryzyka Sercowo-Naczyniowego
Według ESC 2021, Polska jest klasyfikowana w regionie wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego wraz z większością krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Ta regionalna kalibracja oznacza, że przy tych samych czynnikach ryzyka obliczony wynik SCORE2 będzie wyższy niż w krajach zachodnioeuropejskich o niskim ryzyku.
| Region | Przykładowe kraje |
|---|---|
| Niskie ryzyko | Belgia, Francja, Hiszpania, Szwajcaria |
| Umiarkowane | Austria, Niemcy, Grecja |
| Wysokie | Polska, Bułgaria, Chorwacja, Węgry |
| Bardzo wysokie | Rosja, Ukraina |
Dlaczego Nie-HDL zamiast LDL-C
- Nie wymaga pomiaru na czczo
- Lepsza wartość prognostyczna u pacjentów z hipertriglicerydemią (> 4,5 mmol/L)
- Odzwierciedla potencjał aterogenny wszystkich lipoprotein niosących apoB
- Zalecany przez ESC/EAS do rutynowej klinicznej oceny ryzyka
Kiedy Dodać Biomarkery Uzupełniające
Przy nieokreślonym SCORE2 (na granicy między kategoriami), następujące biomarkery mogą uściślić ryzyko:
- Lp(a): Jeśli > 50 mg/dL — reklasyfikacja do wyższego ryzyka
- hsCRP: Jeśli > 2 mg/L przy umiarkowanym SCORE2 — bardziej intensywna interwencja
- Wskaźnik uwapnienia tętnic (CAC): CAC = 0 — niskie ryzyko nawet przy umiarkowanym SCORE2; CAC ≥ 100 — wysokie ryzyko
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy można użyć LDL-C zamiast nie-HDL w SCORE2? Nie — SCORE2 został opracowany i walidowany z cholesterolem nie-HDL. Użycie LDL-C dałoby inne i nieważne wyniki.
Jak wprowadzić pacjenta leczonego statynami? Wprowadzane są aktualne (leczone) wartości nie-HDL i BP. Wynik odzwierciedla ryzyko przy aktualnym leczeniu, nie hipotetyczne ryzyko bez leczenia.
Co oznacza, że Polska jest w regionie wysokiego ryzyka? Progi kategoryzacji są bardziej rygorystyczne. Pacjent z 6 % w SCORE2 w Polsce należy do kategorii umiarkowanego ryzyka, podczas gdy w kraju niskiego ryzyka ten sam wynik byłby niskim ryzykiem.
Oblicz SCORE2 ze swoimi danymi →
Źródła
- SCORE2 working group and ESC Cardiovascular Risk Collaboration. Eur Heart J. 2021;42(25):2439–2454.
- ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
