ADVANTAN OINTMENT 0,1%W/W
Πληροφορίες συνταγογράφησης
Λίστα ασφαλίσεων
Πληροφορίες έκδοσης
Περιορισμός συνταγογράφησης
Αλληλεπιδράσεις με
Περιορισμοί
Άλλες πληροφορίες
Όνομα φαρμάκου
Σύνθεση
Φαρμακευτική μορφή
Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας (MAH)
Χρησιμοποιήστε την εφαρμογή Mediately
Λήψη στοιχείων φαρμάκων πιο γρήγορα.
Πάνω 36k αξιολογήσεις
SmPC - ADVANTAN 0,1%
H κρέμα/αλοιφή Advantan χρησιμοποιείται τοπικά, εφαρμόζεται σε λεπτό στρώμα, μία φορά ημερησίως, στην πάσχουσα περιοχή και επαλείφεται απαλά.
Γενικά, η διάρκεια χρήσης δεν πρέπει να υπερβαίνει στους ενήλικες τις 12 εβδομάδες.
Εάν το δέρμα στεγνώσει υπερβολικά κατά τη διάρκεια παρατεταμένης χρήσης της κρέμας Advantan, πρέπει να γίνει μετάβαση σε κάποια μορφή με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε λιπαρά συστατικά (αλοιφή Advantan).
Παιδιατρικός πληθυσμός
Η ασφάλεια της κρέμας/αλοιφής Advantan σε βρέφη ηλικίας κάτω των 4 μηνών δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί.
Δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης, όταν η κρέμα/αλοιφή Advantan χορηγείται σε βρέφη ηλικίας άνω των 4 μηνών, παιδιά και εφήβους.
Γενικά, η διάρκεια της χρήσης δεν πρέπει να υπερβαίνει στα παιδιά τις 4 εβδομάδες.
Υπερευαισθησία στη δραστική ουσία ή σε κάποιο από τα έκδοχα που αναφέρονται στην παράγραφο 6.1.
Τα τοπικά σκευάσματα κορτικοστεροειδών δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε περίπτωση αδιάγνωστης δερματοπάθειας.
Η κρέμα/αλοιφή Advantan δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε φυματιώδεις ή συφιλιδικές εξεργασίες στην περιοχή θεραπείας, ιογενείς λοιμώξεις (π.χ. έρπητα, ανεμοβλογιά-έρπητα ζωστήρα), κοινή ακμή, ροδόχρου ακμή, περιστοματική δερματίτιδα, έλκη, παθήσεις με ατροφία του δέρματος και δερματικές αντιδράσεις στην περιοχή εφαρμογής μετά από εμβολιασμό.
Βακτηριακές και μυκητιασικές δερματικές παθήσεις (βλ. παράγραφο 4.4).
Επίσης, τα τοπικά σκευάσματα κορτικοστεροειδών δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε εγκαύματα, επειδή παρεμποδίζουν την επούλωση.
Τα γλυκοκορτικοστεροειδή πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο στη χαμηλότερη δυνατή δοσολογία, ιδιαίτερα στα παιδιά, και μόνο για το χρονικό διάστημα που είναι απολύτως απαραίτητο για να επιτευχθεί και να διατηρηθεί το επιθυμητό θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Επιπρόσθετα, απαιτείται ειδική θεραπεία σε βακτηριακές δερματικές λοιμώξεις και/ή σε μυκητιασικές λοιμώξεις.
Η τοπική χρήση γλυκοκορτικοειδών μπορεί να επιδεινώσει τοπικές δερματικές λοιμώξεις.
Κατά τη χρήση της κρέμας/αλοιφής Advantan πρέπει να δίνεται προσοχή, ώστε να αποφεύγεται η επαφή με τα μάτια, τις βαθιές ανοιχτές πληγές και τους βλεννογόνους.
Μετά την εφαρμογή αλοιφής Advantan 0,1% w/w στο 60% της επιφάνειας του δέρματος, σε συνθήκες στεγανής επίδεσης για 22 ώρες, έχει παρατηρηθεί καταστολή των επιπέδων κορτιζόλης στο πλάσμα και επίδραση στον κιρκάδιο ρυθμό σε υγιείς ενήλικες.
Εκτεταμένη εφαρμογή των τοπικών κορτικοστεροειδών σε μεγάλες επιφάνειες του σώματος ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα σε στεγανή επίδεση, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο των ανεπιθύμητων ενεργειών. Η θεραπεία σε στεγανές συνθήκες πρέπει να αποφεύγεται, εκτός κι εάν ενδείκνυται. Σημειώνεται ότι οι πάνες, όπως και οι παρατριμματικές περιοχές, μπορεί να παρουσιάζουν στεγανές συνθήκες.
Κατά τη θεραπεία μεγάλων επιφανειών του δέρματος, η διάρκεια της θεραπείας πρέπει να διατηρείται όσο το δυνατό συντομότερη, καθότι δε μπορεί να αποκλεισθεί η δυνητική απορρόφηση ή η συστηματική επίδραση.
Όπως με όλα τα γλυκοκορτικοειδή, η μη ενδεδειγμένη χρήση κρέμας/αλοιφής Advantan μπορεί να καλύψει άλλες κλινικές οντότητες.
Όπως είναι γνωστό από τα συστηματικά κορτικοστεροειδή, ενδέχεται να αναπτυχθεί καταρράκτης και γλαύκωμα από τη χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών (π.χ. μετά από μεγάλη δόση ή εκτεταμένη εφαρμογή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, στεγανή επίδεση ή εφαρμογή περιοφθαλμικά).
Οπτική διαταραχή:
Ενδέχεται να αναφερθεί οπτική διαταραχή με τη συστηματική και τοπική χρήση κορτικοστεροειδών. Εάν ένας ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα, όπως θολή όραση ή άλλες οπτικές διαταραχές, τότε θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο παραπομπής του ασθενούς σε οφθαλμίατρο για την αξιολόγηση των πιθανών αιτιών που ενδέχεται να περιλαμβάνουν καταρράκτη, γλαύκωμα ή σπάνιες ασθένειες, όπως κεντρική ορώδης χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια (ΚΟΧΑ) και που έχουν αναφερθεί μετά τη χρήση συστηματικών και τοπικών κορτικοστεροειδών.
Η περιοχή εφαρμογής πρέπει να καθαρίζεται προσεκτικά, ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενη επιμόλυνση. Να μη γίνεται χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών πέραν των τριών εβδομάδων, χωρίς επανεξέταση από δερματολόγο.
Μετά από επανειλημμένη εφαρμογή, τουλάχιστον 10-15 ημερών, μπορεί να παρατηρηθεί προσωρινή μείωση ή απώλεια της δραστικότητας των κορτικοστεροειδών (ιδίως των φθοριωμένων), λόγω ταχυφύλαξης. Το φαινόμενο αυτό αποκαθίσταται μετά από διακοπή χρήσης λίγων ημερών ή εβδομάδων.
Στην ψωρίαση, τα τοπικά κορτικοστεροειδή πρέπει να χορηγούνται με φειδώ και με επίβλεψη ειδικού, διότι πέραν της προσωρινής ωφέλειας, μακροχρονίως και μετά τη διακοπή της θεραπείας υπάρχει κίνδυνος επιδείνωσης της νόσου.
Λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών από πιθανή απορρόφηση, απαιτείται προσοχή όταν εφαρμόζεται σε μεγάλες επιφάνειες δέρματος ή σε παρατεταμένη χορήγηση, ιδιαίτερα στα παιδιά, καθώς και σε ασθενείς με βαριές νεφροπάθειες, αιμορραγική διάθεση και σε επικείμενους εμβολιασμούς.
Γενικά, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο ισχυρό κορτικοστεροειδές που θεωρείται αποτελεσματικό για την ένδειξη που προορίζεται και σε περίπτωση μη ανταπόκρισης να χορηγείται άλλο, ίδιας ισχύος ή μεγαλύτερης.
Παιδιατρικός πληθυσμός
Η κρέμα/αλοιφή Advantan δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε στεγανές συνθήκες. Να σημειωθεί ότι οι πάνες μπορεί να δράσουν ως στεγανή επίδεση.
Μια προσεκτική αξιολόγηση οφέλους/κινδύνου είναι απαραίτητη σε περιπτώσεις παιδιών από 4 μηνών έως και 3 ετών.
Να αποφεύγεται η μακροχρόνια χρήση στα παιδιά. Τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή σε συστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών, διότι μπορεί να απορροφήσουν μεγαλύτερες ποσότητες φαρμάκου, λόγω μεγαλύτερης επιφάνειας δέρματος σε σχέση με το βάρος σώματος.
Πληροφορίες για τα έκδοχα
Η κρέμα Advantan περιέχει κητοστεατυλική αλκοόλη και βουτυλιωμένο υδρoξυ-τολουόλιο, έκδοχα που μπορεί να προκαλέσουν τοπικές δερματικές αντιδράσεις (π.χ. δερματίτιδα εξ επαφής). Το βουτυλιωμένο υδρoξυ-τολουόλιο μπορεί επίσης να προκαλέσει ερεθισμό στα μάτια και τους βλεννογόνους.
Η κρέμα Advantan περιέχει 10 mg βενζυλικής αλκοόλης ανά 1 g κρέμας. Η βενζυλική αλκοόλη μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις και/ή ήπιο τοπικό ερεθισμό.
Tα έκδοχα, σκληρό λίπος και καπρυλικό-καπρικό-μυριστικό-στεαρικο τριγλυκερίδιο, της κρέμας Advantan είναι πιθανό να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των προϊόντων λάτεξ, όπως τα προφυλακτικά και τα διαφράγματα.
Ορισμένα από τα έκδοχα της αλοιφής Advantan (π.χ. υγρή παραφίνη, λευκή μαλακή παραφίνη, λευκός κηρός μέλισσας) είναι πιθανό να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των προϊόντων λάτεξ, όπως τα προφυλακτικά και τα διαφράγματα.
Κύηση
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα από τη χρήση κρέμας/αλοιφής Advantan σε έγκυες γυναίκες.
Τοπική εφαρμογή ισχυρών κορτικοστεροειδών σε έγκυα ζώα έχει προκαλέσει ανωμαλίες στην ανάπτυξη του εμβρύου.
Μελέτες με ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη σε ζώα έχουν δείξει εμβρυοτοξικές και/ή τερατογόνες επιδράσεις, σε δόσεις που υπερβαίνουν τη θεραπευτική δόση (βλ. παράγραφο 5.3).
Επιδημιολογικές μελέτες υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να υπάρξει αυξημένος αριθμός νεογνών με στοματικές σχιστίες από γυναίκες που ελάμβαναν θεραπεία με συστηματικά γλυκοκορτικοστεροειδή κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης.
Γενικά, η χρήση τοπικών σκευασμάτων που περιέχουν κορτικοστεροειδή κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της κύησης πρέπει να αποφεύγεται. Ειδικότερα, η θεραπεία μεγάλων επιφανειών, η παρατεταμένη χρήση ή η στεγανή επίδεση πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της κύησης και του θηλασμού.
Θηλασμός
Σε αρουραίους η ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη πρακτικά δεν έδειξε μεταφορά στα νεογνά μέσω του γάλακτος. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό εάν η ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη απεκκρίνεται στο ανθρώπινο γάλα, καθότι έχει αναφερθεί ότι τα κορτικοστεροειδή που χορηγούνται συστηματικά εμφανίζονται στο ανθρώπινο γάλα. Δεν είναι γνωστό εάν η τοπική χορήγηση κρέμας/αλοιφής Advantan θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα μια επαρκή συστηματική απορρόφηση της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης, ώστε να παράξει ανιχνεύσιμες ποσότητες στο ανθρώπινο γάλα.
Επομένως, χρειάζεται προσοχή όταν η κρέμα/αλοιφή Advantan χρησιμοποιείται από γυναίκες που θηλάζουν.
Η κλινική θεραπευτική ένδειξη της κρέμας/αλοιφής Advantan πρέπει να σταθμίζεται προσεκτικά έναντι των κινδύνων στις γυναίκες που θηλάζουν. Όταν η χρήση κορτικοστεροειδών κατά τη διάρκεια του θηλασμού κρίνεται απαραίτητη, η ποσότητα του φαρμάκου και η διάρκεια της θεραπείας πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο.
Οι θηλάζουσες γυναίκες δεν πρέπει να κάνουν θεραπεία στην περιοχή των μαστών. Η θεραπεία μεγάλων επιφανειών, η παρατεταμένη χρήση ή η στεγανή επίδεση πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια του θηλασμού (βλ. παράγραφο 4.4).
Γονιμότητα
Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την επίδραση της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης στη γονιμότητα.
Eπιδράσεις στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων
Η κρέμα/αλοιφή Advantan δεν έχει καμία επίδραση στην ικανότητα οδήγησης και χειρισμού μηχανημάτων.
Σε κλινικές μελέτες, οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν με κρέμα/αλοιφή Advantan ήταν αίσθημα καύσου και κνησμός στη θέση εφαρμογής.
Οι συχνότητες των ανεπιθύμητων ενεργειών που παρατηρήθηκαν σε κλινικές δοκιμές και παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα ορίζονται σύμφωνα με τη συχνότητα MedDRA:
Πολύ συχνές (≥1/10) Συχνές (≥1/100 έως <1/10)
Όχι συχνές (≥1/1.000 έως <1/100) Σπάνιες (≥1/10.000 έως <1/1.000) Πολύ σπάνιες (<1/10.000)
Μη γνωστής συχνότητας (δε μπορεί να εκτιμηθεί από τα διαθέσιμα δεδομένα)
Κρέμα Advantan
| Κατηγορία οργάνου συστήματος | Συχνές | Όχι συχνές | Σπάνιες | Μη γνωστής συχνότητας* |
| Λοιμώξεις και παρασιτώσεις | Μυκητιασικές δερματικέςλοιμώξεις | |||
| Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος | Υπερευαισθησία στο φάρμακο | |||
| Οφθαλμικές διαταραχές | Όραση, θολή (βλ.επίσης παράγραφο 4.4) | |||
| Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού | Ραγάδες δέρματος ΑκμήΠυόδερμα Τηλεαγγειεκτασία Ατροφία δέρματος | Ραβδώσεις δέρματος Περιστοματική δερματίτιδα Δυσχρωματισμός δέρματος Αλλεργικές αντιδράσειςδέρματος | ||
| Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης | Αίσθημα καύσου στη θέση εφαρμογής Κνησμός στη θέση εφαρμογής | Φυσαλίδες στη θέση εφαρμογής Ξηρότητα στη θέση εφαρμογής Ερύθημα στη θέση εφαρμογής Θυλακίτιδα στη θέση εφαρμογής Εξάνθημα στη θέση εφαρμογής Παραισθησία στη θέση εφαρμογής | Κυτταρίτιδα στη θέση εφαρμογής Οίδημα στη θέση εφαρμογής Ερεθισμός στη θέση εφαρμογής | Υπερτρίχωση |
*Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες που δεν παρατηρήθηκαν σε κλινικές μελέτες.
Αλοιφή Advantan
| Κατηγορία οργάνουσυστήματος | Συχνές | Όχι συχνές | Μη γνωστής συχνότητας* |
| Διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος | Υπερευαισθησία στο φάρμακο |
| Οφθαλμικές διαταραχές | Όραση, θολή (βλ. επίσης παράγραφο 4.4) | ||
| Γενικές διαταραχές και καταστάσεις της οδού χορήγησης | Αίσθημα καύσου στη θέση εφαρμογής Κνησμός στη θέση εφαρμογής | Ερύθημα στη θέση εφαρμογής Ξηρότητα στη θέση εφαρμογής Φυσαλίδες στη θέση εφαρμογής Ερεθισμός στη θέση εφαρμογήςΈκζεμα στη θέση εφαρμογήςΠεριφερικό οίδημα | Θυλακίτιδα στη θέση εφαρμογής Υπερτρίχωση |
| Διαταραχές του δέρματος και του υποδόριου ιστού | Ατροφία δέρματος Εκχύμωση Μολυσματικό κηρίο Λιπαρότητα δέρματος | Ακμή Τηλεαγγειεκτασία Ραβδώσεις δέρματος Περιστοματική δερματίτιδα Δυσχρωματισμός δέρματοςΑλλεργικές δερματικές αντιδράσεις |
* Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες που δεν παρατηρήθηκαν σε κλινικές μελέτες.
Έχει γίνει χρήση της πιο κατάλληλης κατά MedDRA ορολογίας (MedDRA έκδοση 11.1) για την περιγραφή συγκεκριμένων αντιδράσεων και των συνωνύμων τους, καθώς και των σχετιζόμενων καταστάσεων.
Συστηματικές επιδράσεις (καταστολή της λειτουργίας του φλοιοεπινεφριδικού άξονα), λόγω της απορρόφησης, μπορεί να προκύψουν, όταν εφαρμόζονται μακροχρονίως τοπικά σκευάσματα που περιέχουν κορτικοστεροειδή. Οι παρακάτω ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι συνήθεις, αλλά μπορεί να εμφανισθούν συχνότερα με τη χρήση στεγανής επίδεσης ή μετά από μακροχρόνια τοπική χρήση.
Τροποποίηση της κλινικής εικόνας επί λανθασμένης χρήσης (μυκητιάσεις, ψώρα). Δευτεροπαθής λοίμωξη, τοπικές μικροβιακές λοιμώξεις (έναρξη λανθάνουσας λοίμωξης ή επιδείνωση εξελισσόμενης), μυκητιασικές λοιμώξεις, διευκόλυνση της έναρξης μολυσματικής τερμίνθου και οξυτενών κονδυλωμάτων.
Αναστολή της επούλωσης τραυμάτων, θερινή ιδρώα, εξάνθημα υπό μορφή ροδόχρου ακμής, υποτροπή φλυκταινώδους ψωρίασης επί διακοπής της θεραπείας (rebound φαινόμενο), ευρυαγγείες, πορφυρικά εξανθήματα, ερύθημα διάχυτο, βλατιδοφυσαλιδώδη άτυπα εξανθήματα, αλλεργική υπερευαισθησία.
Αν εμφανιστούν συμπτώματα υπερευαισθησίας πρέπει η χρήση να σταματήσει αμέσως. Αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών
Η αναφορά πιθανολογούμενων ανεπιθύμητων ενεργειών μετά από τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας
του φαρμακευτικού προϊόντος είναι σημαντική. Επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση της σχέσης οφέλους-κινδύνου του φαρμακευτικού προϊόντος. Ζητείται από τους επαγγελματίες υγείας να αναφέρουν οποιεσδήποτε πιθανολογούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες μέσω του εθνικού συστήματος αναφοράς:
Για την Ελλάδα: Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, Μεσογείων 284, GR-15562 Χολαργός, Αθήνα. Τηλ: + 30 21 32040380/337, Φαξ: + 30 21 06549585, Ιστότοπος: http://www.eof.gr
Για την Κύπρο: Φαρμακευτικές Υπηρεσίες, Υπουργείο Υγείας, CY-1475 Λευκωσία, Φαξ:+35722608649, Ιστότοπος: www.moh.gov.cy/phs
Τα αποτελέσματα μελετών οξείας τοξικότητας με την ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη δεν υποδηλώνουν ότι πρέπει να αναμένεται κίνδυνος οξείας τοξικότητας μετά από εφάπαξ δερματική εφαρμογή υπερδοσολογίας (εφαρμογή σε μεγάλη επιφάνεια υπό συνθήκες που ευνοούν την απορρόφηση) ή μετά από ακούσια από του στόματος κατάποση.
Φαρμακολογικές ιδιότητες - ADVANTAN 0,1%
Φαρμακοθεραπευτική κατηγορία: Κορτικοστεροειδές, ισχυρό (κατηγορία ΙΙ) Κωδικός ATC: D07AC14
Μηχανισμός δράσης
Τα τοπικά κορτικοστεροειδή έχουν αντιφλεγμονώδη δράση.
Μετά από τοπική εφαρμογή, η κρέμα/αλοιφή Advantan καταστέλλει εκδηλώσεις της φλεγμονώδους αντίδρασης και των αλλεργικών αντιδράσεων του δέρματος, όπως το οίδημα, η εναπόθεση ινώδους, η διαστολή των τριχοειδών, η μετανάστευση των λευκοκυττάρων, ο πολλαπλασιασμός των τριχοειδών, η εναπόθεση κολλαγόνου, ο πολλαπλασιασμός των ινοβλαστών και ο σχηματισμός ουλής. Τα στεροειδή αναστέλλουν τη φλεγμονώδη δράση έναντι των μηχανικών, χημικών ή ανοσολογικών παραγόντων.
Ο μηχανισμός της αντιφλεγμονώδους δράσης θεωρείται ότι λειτουργεί μέσω επίτασης της αγγειοσυσπαστικής δράσης της αδρεναλίνης, σταθεροποίησης της μεμβράνης των λυσοσωμάτων, επιβράδυνσης της κινητικότητας των μακροφάγων, αναστολής της απελευθέρωσης κινίνης, αναστολής της λειτουργίας των λεμφοκυττάρων και των ουδετεροφίλων καθώς και της σύνθεσης των προσταγλανδινών και, επί παρατεταμένης χρήσης, μείωσης της παραγωγής αντισωμάτων.
Φαρμακοδυναμικές επιδράσεις
Είναι γνωστό ότι η ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη προσδένεται στον ενδοκυτταρικό υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών, αυτό δε αφορά κυρίως στο βασικό μεταβολίτη 6α-methylprednisolone-17- propionate, ο οποίος σχηματίζεται μετά από λύση του εστέρα στο δέρμα.
Το σύμπλεγμα των στεροειδικών υποδοχέων προσδένεται σε ορισμένες περιοχές του DNA και πυροδοτεί με αυτό τον τρόπο μία σειρά βιολογικών αντιδράσεων. Η πρόσδεση του συμπλέγματος των στεροειδικών υποδοχέων καταλήγει σε αυξημένη σύνθεση μακροκορτίνης. Η μακροκορτίνη αναστέλλει την απελευθέρωση του αραχιδονικού οξέος και, επομένως, το σχηματισμό των μεσαζόντων της φλεγμονής, όπως είναι οι προσταγλανδίνες και τα λευκοτριένια.
Η ανοσοκατασταλτική δράση των γλυκοκορτικοειδών μπορεί να εξηγηθεί από την αναστολή της σύνθεσης των κυτοκινών και μίας αντιμιτωτικής δράσης, επιδράσεις οι οποίες μέχρι τώρα δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητές.
Η αναστολή της σύνθεσης των αγγειοδιασταλτικών προσταγλανδινών ή η ενεργοποίηση της αγγειοσυσταλτικής δράσης της αδρεναλίνης τελικώς καταλήγουν στην αγγειοσυσταλτική δράση των γλυκοκορτικοειδών.
Γενικά χαρακτηριστικά των τοπικών κορτικοστεροειδών
Διείσδυση και τοπική δράση
Προκειμένου να δράσουν τοπικά, τα κορτικοστεροειδή πρέπει να διεισδύσουν στο δέρμα. Η έκταση της απορρόφησης και ως εκ τούτου η κλινική δράση, καθώς και οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, εξαρτώνται, όπως έχει αποδειχτεί, τόσο από την ίδια την ουσία και για ένα ορισμένο κορτικοστεροειδές όσο και από αρκετούς παράγοντες.
α) Συγκέντρωση του φαρμάκου
Περαιτέρω αύξηση της συγκέντρωσης μετά από μία ορισμένη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δεδομένη αδρανή βάση, δεν έχει ως αποτέλεσμα αναλογικά μεγαλύτερη δραστικότητα, αλλά αντίθετα αυξάνει την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών.
β) Φαρμακοτεχνική μορφή
Η διείσδυση του δραστικού συστατικού εξαρτάται από τις φυσικοχημικές ιδιότητες της βάσης. Η παρουσία άλλων συστατικών ή εκδόχων μπορεί να μεταβάλει τη διείσδυση δια μέσου της κεράτινης στιβάδας ή και το αποτέλεσμα (π.χ. σαλικυλικό οξύ, ουρία, προπυλενογλυκόλη, αντιβιοτικά και αντισηπτικά, πίσσα).
γ) Περιοχή επάλειψης
Η περιορισμένη διείσδυση του φαρμάκου σε περιοχές όπως τα πέλματα και οι παλάμες οφείλεται στην παχιά κεράτινη στιβάδα τους. Για τους αντίθετους λόγους, μπορεί να παρατηρηθεί ταχεία και σημαντική απορρόφηση μέσω, λόγου χάριν, του βλεννογόνου του δέρματος του οσχέου, των βλεφάρων, και, σε κάπως μικρότερο βαθμό, του δέρματος του μετώπου και του τριχωτού της κεφαλής.
δ) Κατάσταση του δέρματος
Η διείσδυση αυξάνεται σε τραυματισμένο ή προσβεβλημένο δέρμα (π.χ. εκδορές ή παθολογικές καταστάσεις, όπως η παρακεράτωση). Εντούτοις, η προσβληθείσα ή τραυματισμένη κεράτινη στιβάδα αποκαθίσταται μετά από ολιγοήμερη θεραπεία.
ε) Οι συνθήκες επάλειψης
Η επικάλυψη προάγει τη διείσδυση, μπορεί δε να συμβεί ακούσια όταν χρησιμοποιούνται πάνες βρεφών ή όταν επαλείφονται παρατριμματικές περιοχές ή πτυχώσεις.
Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επίδραση των διαφόρων αυτών παραγόντων κατά τη διάρκεια των κλινικών μελετών.
Δραστικότητα
Η δραστικότητα ενός προϊόντος προσδιορίζεται από τη διεισδυτικότητα στο δέρμα, την ενδογενή δραστικότητα του φαρμάκου και το ρυθμό της απομάκρυνσής του. Μεταξύ των γνωστών κορτικοστεροειδών είθισται να διακρίνονται, ανάλογα με την ουσία και τη συγκέντρωση, τέσσερα επίπεδα δραστικότητας: το ήπιο, το μέτρια ισχυρό, το ισχυρό και το πολύ ισχυρό. Τα όρια μεταξύ των κατηγοριών, ιδιαίτερα μεταξύ των ενδιάμεσων κατηγοριών (μέτρια ισχυρό και ισχυρό) είναι δύσκολο να καθοριστούν. Ορισμένα κορτικοστεροειδή διατίθενται σε διαφορετικές συγκεντρώσεις, με βάση τις οποίες μπορούν να καταταγούν σε διαφορετική κατηγορία δραστικότητας. Επιπροσθέτως, η επίδραση του αδρανούς μέσου στη δραστικότητα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μετάταξη σε παρακείμενη κατηγορία δραστικότητας (βλ. ακόλουθο πίνακα).
ΠΙΝΑΚΑΣ
Δραστικότητα τοπικών κορτικοστεροειδών
Πολύ ισχυρά - Ι
Προπιονική κλομπεταζόλη 0,05%
Βαλεριανική διφθοριοκορτολόνη 0,3%
Ακετονίδιο φθοριοκινολόνης 0,2%
Χαλκινονίδη 0,1%
Ισχυρά – ΙΙ
Αμκινονίδη 0,1%
Διπροπιονική βεκλομεθαζόνη 0,025%
Διπροπιονική βηταμεθαζόνη 0,025%
Διπροπιονική βηταμεθαζόνη 0,05%
Βαλεριανική βηταμεθαζόνη 0,1%
Βουδεσονίδη 0,025%
Δεσονίδη 0,05%
Δεσοξυμαθαζόνη 0,25%
Διοξική διφλοραζόνη 0,05%
Βαλεριανική διφθοριοκορτολόνη 0,1%
Ακετονίδιο φθοριοχλωρολόνης 0,025%
Ακετονίδιο φθοριοκινολόνης 0,025%
Φθοριοκινονίδη 0,05%
Οξική φλουπρεδνιδίνη 0,1%
Φλουρανδρενολόνη 0,05%
Προπιονική φλουτικασόνη 0,05%
Χαλκινονίδη 0,01%
Ακεπονική υδροκορτιζόνη 0,127%
Βουτυρική υδροκορτιζόνη 0,1%
Ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη 0,1%
Φουροϊκή μομεταζόνη 0,1%
Ακετονίδιο τριαμσινολόνης 0,1%
Μετρίως ισχυρά – ΙΙΙ
Διπροπιονική ακλομεταζόνη 0,05%
Σαλικυλική βεκλομεθαζόνη 0,025%
Βαλεριανική βηταμεθαζόνη 0,025% και 0,05%
Βουτυρική κλομπεταζόνη 0,05%
Πρεδνικαρβαμικό 0,1%
Δεσοξυμεθαζόνη 0,05%
Πιβαλική φλουμεθαζόνη 0,02%
Ακετονίδιο φθοριοκινολόνης 0,00625% και 0,01%
Φθοριοκορτινικό βουτύλιο 0,75% Φθοριοκορτολόνη
Εξανοϊκή με πιβαλικό, έκαστο 0,1%
Εξανοϊκή με ελεύθερη αλκοόλη ή πιβαλικό, έκαστο 0,25% Φλουπαμεραζόνη 0,3%
Φλουανδρενολόνη 0,0125%
Αλομεταζόνη 0,05%
Ακεπονική υδροκορτιζόνη 0,1%
Βαλεριανική υδροκορτιζόνη 0,2%
Πρεδνικαρβαμικό 0,25%
Ακετονίδιο τριαμκινολόνης 0,04%
Ήπια – IV
Δεξαμεθαζόνη 0,1-0,2%
Ακετονίδιο φθοριοκινολόνης 0,0025%
Φθοριοκορτινικό βουτύλιο 0,75%
Υδροκορτιζόνη 0,5% και 1%
Οξική υδροκορτιζόνη 1%
Οξική μεθυλπρεδνιζολόνη 0,25%
Η ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη απελευθερώνεται από τη βάση της φαρμακοτεχνικής μορφής. Η συγκέντρωσή της στην κεράτινη στιβάδα και το υγιές δέρμα μειώνεται από έξω προς τα μέσα.
Ο βαθμός της απορρόφησης των τοπικών κορτικοστεροειδών καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η συγκέντρωση του φαρμάκου, η φαρμακοτεχνική του μορφή (έκδοχα), η περιοχή της επάλειψης (δυσχέρεια απορρόφησης σε παχιά κεράτινη στιβάδα), η κατάσταση του δέρματος (αύξηση της απορρόφησης σε δέρμα με λύση της συνέχειάς του) και η χρήση στεγανής επίδεσης (ουσιαστική αύξηση της απορρόφησης). Μελέτες επί νεαρών και ενηλίκων ασθενών με νευροδερματίτιδα και ψωρίαση έδειξαν ότι η διαδερμική απορρόφηση σε ανοιχτή εφαρμογή ήταν ελαφρώς μόνο μεγαλύτερη (≤ 2,5%) από τη διαδερμική απορρόφηση σε εθελοντές με υγιές δέρμα (0,5 - 1,5%). Όταν αφαιρείται η κεράτινη στιβάδα πριν την εφαρμογή, τα επίπεδα των κορτικοειδών στο δέρμα είναι περίπου τρεις φορές μεγαλύτερα παρά μετά από εφαρμογή σε άθικτο δέρμα.
Έχει ερευνηθεί η διαδερμική απορρόφηση της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης από τη φαρμακοτεχνική μορφή της κρέμας και της αλοιφής. Η διαδερμική απορρόφηση μετά από ανοιχτή εφαρμογή της αλοιφής Advantan (2×20 g ημερησίως) για 8 ημέρες υπολογίσθηκε σε 0,65% (απορρόφηση) ή 4 μg/kg/ημερησίως (βάρος). Κάτω από καταστάσεις στεγανής επίδεσης, η ημερήσια εφαρμογή της κρέμας Advantan (2×20 g) για 8 ημέρες οδήγησε σε μια μέση διαδερμική απορρόφηση περίπου 3%, που αντιστοιχεί σε ένα συστηματικό φορτίο περίπου 20 μg/kg/ημερησίως. Η διαδερμική απορρόφηση της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης μέσω του "απογυμνωμένου" δέρματος έδειξε σαφώς υψηλότερες τιμές (13-27% της δόσης).
Μετά την απορρόφησή τους από το δέρμα, τα τοπικά κορτικοστεροειδή ακολουθούν τη φαρμακοκινητική πορεία των συστηματικά χορηγουμένων.
Δεσμεύονται σε ποικίλο βαθμό με τις πρωτεΐνες του πλάσματος.
Μεταβολίζονται κύρια στο ήπαρ και απεκκρίνονται μέσω των νεφρών. Μερικά από τα τοπικά κορτικοστεροειδή και μερικοί από τους μεταβολίτες τους απεκκρίνονται επίσης από τη χολή.
Η ακεπονική μεθυλπρεδνιζολόνη στην επιδερμίδα και το χόριο υδρολύεται στον κύριο μεταβολίτη 6α-methylprednisolone-17-propionate, ο οποίος προσδένεται πιο σταθερά στους υποδοχείς των κορτικοειδών απ’ ό,τι το μητρικό φάρμακο, μία ένδειξη "βιοενεργοποίησης" στο δέρμα.
Όταν εισέλθει στη συστηματική κυκλοφορία, το αρχικό προϊόν υδρόλυσης της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης, το 6α-methylprednisolone-17-propionate, συζεύγνυται ταχέως με το γλυκουρονικό οξύ με αποτέλεσμα την αδρανοποίησή του.
Οι μεταβολίτες της ακεπονικής μεθυλπρεδνιζολόνης (βασικός μεταβολίτης: 6α-methylprednisolone- 17-propionate-21-glucorinide), αποβάλλονται κυρίως από τους νεφρούς, με χρόνο ημιζωής περίπου 16 ώρες. Μετά από ενδοφλέβια χορήγηση, η απέκκριση των 14C-ραδιοεπισημασμένων ουσιών στα ούρα και τα κόπρανα ήταν πλήρης εντός 7 ημερών. Δεν παρατηρείται καμία συσσώρευση φαρμακευτικής ουσίας ή μεταβολιτών στον οργανισμό.
Φαρμακευτικές πληροφορίες - ADVANTAN 0,1%
Κρέμα
Ελαϊκός δεκυλεστέρας, μονοστεατικός γλυκερινεστέρας 40-55%, κητοστεατυλική αλκοόλη, σκληρό λίπος, καπρυλικό-καπρικό-μυριστικό-στεαρικο τριγλυκερίδιο (Softisan 378), Myrj 52, γλυκερόλη 85%, εδετικό δινάτριο, βενζυλική αλκοόλη, βουτυλιωμένο υδρoξυ-τολουόλιο, κεκαθαρμένο ύδωρ.
Αλοιφή
Λευκή μαλακή παραφίνη, υγρή παραφίνη, κηρός μέλισσας, Dehymuls E, κεκαθαρμένο ύδωρ.
Κρέμα: Mη φυλάσσετε σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 25°C.
Αλοιφή: Mη φυλάσσετε σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 25°C.
Το φάρμακο αυτό πρέπει να φυλάσσεται σε μέρη που δεν το βλέπουν και δεν το φτάνουν τα παιδιά.
Σωληνάρια από καθαρό αργίλιο, το εσωτερικό τοίχωμα με επικάλυψη εποξυρητίνης, καθώς και εξωτερική κάλυψη βασισμένη σε πολυεστέρα. Ο διπλωμένος δακτύλιος που σφραγίζει αποτελείται από βάση πολυαμιδίου που σφραγίζεται με θερμότητα. Το βιδωτό καπάκι είναι φτιαγμένο από υψηλής πυκνότητας πολυαιθυλένιο.
Συσκευασίες: σωληνάρια των 15 g, 30 g ή των 60 g. Μπορεί να μην κυκλοφορούν όλες οι συσκευασίες.