Αξιολόγηση Νεφρικής Λειτουργίας — Ορός Κρεατινίνης και Κάθαρση Κρεατινίνης

Ο ορός κρεατινίνης (SCr) αποτελεί τον πλέον διαδεδομένο εργαστηριακό δείκτη νεφρικής λειτουργίας στην κλινική πράξη. Ωστόσο, χρησιμοποιείται ορθά μόνο όταν εκτιμάται στο πλαίσιο κλινικών χαρακτηριστικών του ασθενούς. Ο υπολογισμός κάθαρσης κρεατινίνης (CrCl) κατά Cockcroft-Gault παρέχει ακριβέστερη εικόνα νεφρικής λειτουργίας σε σχέση με την απομονωμένη τιμή SCr. Η εφαρμογή Mediately επιτρέπει γρήγορο υπολογισμό CrCl από κινητή συσκευή.

Αξιολογήστε νεφρική λειτουργία →

Ορός Κρεατινίνης ως Δείκτης GFR — Δυνατότητες και Περιορισμοί

Φυσιολογικές τιμές SCr:

• Άνδρες: 0.7–1.2 mg/dL (62–106 μmol/L)
• Γυναίκες: 0.5–1.0 mg/dL (44–88 μmol/L)

Γιατί το SCr δεν αρκεί από μόνο του: Η κρεατινίνη παράγεται αναλογικά με τη μυϊκή μάζα. Δύο ασθενείς με ίδιο SCr 1.0 mg/dL αλλά διαφορετική ηλικία, φύλο και σωματικό βάρος ενδέχεται να έχουν εντελώς διαφορετικό GFR. Επίσης, ο ορός κρεατινίνης ανεβαίνει ιδιαίτερα μόνο όταν ο GFR έχει ήδη μειωθεί >50%.

Πότε το CrCl συμπληρώνει το SCr: Σε κάθε περίπτωση που απαιτείται δοσολογία φαρμάκου, αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας σε σχέση με ηλικία/φύλο/βάρος, ή παρακολούθηση τάσης νεφρικής λειτουργίας με πάροδο χρόνου.

Πότε να Χρησιμοποιηθεί

• Ερμηνεία τιμής SCr στο πλαίσιο κλινικών χαρακτηριστικών (ηλικία, φύλο, βάρος)
• Αποφυγή κλινικής παγίδας "φυσιολογικού" SCr με υποκείμενη μειωμένη νεφρική λειτουργία
• Παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας στο χρόνο σε ασθενείς με CKD
• Συνδυασμός με eGFR για πλήρη κλινική αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας

Περιορισμοί

• Το SCr επηρεάζεται από διατροφή (υψηλή πρόσληψη κρέατος αυξάνει SCr), φάρμακα (κιμετιδίνη, τριμεθοπρίμη) και υδατική κατάσταση
• Το SCr αυξάνεται με καθυστέρηση σε οξεία νεφρική βλάβη — δεν είναι δείκτης πρώιμης AKI
• Ούτε SCr ούτε CrCl μετρούν άμεσα τον GFR — αμφότερα αποτελούν έμμεσες εκτιμήσεις
• Η κυστατίνη C αποτελεί εναλλακτικό βιοδείκτη GFR λιγότερο εξαρτώμενο από μυϊκή μάζα

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί SCr 0.6 mg/dL σε ηλικιωμένη γυναίκα μπορεί να αντιστοιχεί σε σημαντικά μειωμένη νεφρική λειτουργία; Σε ηλικιωμένες γυναίκες με χαμηλή μυϊκή μάζα, η παραγωγή κρεατινίνης είναι ελάχιστη. Ακόμη και τιμές SCr εντός των "φυσιολογικών ορίων" μπορεί να αντιστοιχούν σε CrCl <50 mL/min. Ο υπολογισμός CrCl με Cockcroft-Gault αποκαλύπτει αυτή τη διαφορά.

Τι είναι η "κρεατινίνη plateau" στην οξεία νεφρική βλάβη; Σε AKI, ο ορός κρεατινίνης αυξάνεται με καθυστέρηση 24–48 ωρών μετά από οξεία μείωση GFR, λόγω ρυθμού ισορροπίας μεταξύ παραγωγής και απέκκρισης. Κατά αυτό το παράθυρο, εκτιμήσεις CrCl βάσει SCr είναι αναξιόπιστες.

Πότε ενδείκνυται η κυστατίνη C ορού αντί κρεατινίνης; Η κυστατίνη C παράγεται από όλα τα πυρηνωμένα κύτταρα (όχι μόνο μυϊκά) και δεν επηρεάζεται από μυϊκή μάζα. Ενδείκνυται σε ηλικιωμένους, σε σαρκοπενία, σε ασθενείς με χαμηλό σωματικό βάρος ή σε περιπτώσεις που η εκτίμηση GFR βάσει κρεατινίνης θεωρείται αναξιόπιστη.

Αξιολογήστε νεφρική λειτουργία →

Πηγές

• Cockcroft DW, Gault MH. Prediction of creatinine clearance from serum creatinine. Nephron. 1976;16(1):31-41.
• Stevens LA, Levey AS. Measured GFR as a confirmatory test for estimated GFR. J Am Soc Nephrol. 2009;20(11):2305-2313.
• Inker LA, et al. Estimating Glomerular Filtration Rate from Serum Creatinine and Cystatin C. N Engl J Med. 2012;367(1):20-29.
• KDIGO 2012 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int Suppl. 2013;3(1):1-150.