BSA και Καρδιακός Δείκτης: Αιμοδυναμική Εκτίμηση
Η καρδιακή παροχή (CO) εξαρτάται από το μέγεθος του σώματος, γι' αυτό η απόλυτη τιμή της δεν επιτρέπει άμεση σύγκριση μεταξύ ασθενών. Η διαίρεση με την επιφάνεια σώματος (BSA) δίνει τον καρδιακό δείκτη (CI), τη βασική παράμετρο στην αιμοδυναμική εκτίμηση στη μονάδα εντατικής θεραπείας, στον καρδιακό καθετηριασμό και στην υπερηχοκαρδιογραφία.
Υπολογισμός Επιφάνειας Σώματος (Mosteller BSA)
Εργαλείο υπολογισμού της επιφάνειας σώματος σε m² με την εξίσωση Mosteller για τον καθορισμό κλινικής δοσολογίας.
Βασικοί Τύποι
| Παράμετρος | Τύπος | Μονάδες |
|---|---|---|
| Καρδιακή παροχή (CO) | Όγκος παλμού × καρδιακή συχνότητα | L/min |
| Καρδιακός δείκτης (CI) | CO / BSA | L/min/m² |
| Όγκος παλμού (SV) | CO / καρδιακή συχνότητα | mL |
| Δείκτης όγκου παλμού (SVi) | SV / BSA | mL/m² |
Παράδειγμα: Ασθενής 175 cm, 80 kg έχει BSA κατά Mosteller ≈ 1,97 m². Με CO 5,0 L/min, ο καρδιακός δείκτης είναι 5,0 / 1,97 ≈ 2,54 L/min/m², δηλαδή εντός φυσιολογικών ορίων.
Φυσιολογικές Τιμές και Κλινικά Κατώφλια
| Παράμετρος | Φυσιολογικό εύρος (ενήλικες, ηρεμία) | Κλινική σημασία εκτός ορίων |
|---|---|---|
| Καρδιακός δείκτης | 2,5–4,0 L/min/m² | CI < 2,2 L/min/m²: χαμηλή παροχή |
| Δείκτης όγκου παλμού | 35–65 mL/m² | SVi ≤ 35 mL/m²: κατάσταση χαμηλής ροής |
| Καρδιακή παροχή | 4–8 L/min | Εξαρτάται από το σωματικό μέγεθος |
Στη μελέτη SHOCK, τα αιμοδυναμικά κριτήρια καρδιογενούς shock περιλάμβαναν CI < 2,2 L/min/m² με πίεση ενσφήνωσης πνευμονικών τριχοειδών > 15 mmHg, επιπλέον της υπότασης και των σημείων υποάρδευσης. Στη στένωση αορτικής βαλβίδας, SVi ≤ 35 mL/m² ορίζει την κατάσταση χαμηλής ροής, κρίσιμη για τη διάγνωση της σοβαρής στένωσης χαμηλής ροής και χαμηλής διαβάθμισης πίεσης.
Πού Χρησιμοποιείται ο Καρδιακός Δείκτης
- Καθετηριασμός δεξιών κοιλοτήτων: Υπολογισμός με θερμοαραίωση ή με τη μέθοδο Fick, στην εκτίμηση πνευμονικής υπέρτασης και πριν από μεταμόσχευση καρδιάς
- Μονάδα εντατικής θεραπείας: Διαφορική διάγνωση shock (καρδιογενές έναντι κατανεμητικού) και τιτλοποίηση ινοτρόπων
- Υπερηχοκαρδιογραφία: Υπολογισμός SV από το ολοκλήρωμα ταχύτητας-χρόνου στον χώρο εξόδου της αριστερής κοιλίας και δεικτοποίηση ως SVi
- Προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια: Αξιολόγηση για μηχανική υποστήριξη κυκλοφορίας
Περιορισμοί της Δεικτοποίησης
- Σε σοβαρή παχυσαρκία, η BSA αυξάνεται δυσανάλογα σε σχέση με τις μεταβολικές ανάγκες, οπότε ο CI μπορεί να φαίνεται χαμηλός παρά την επαρκή άρδευση ιστών
- Σε ασθενείς με καχεξία ισχύει το αντίθετο: ο CI μπορεί να φαίνεται φυσιολογικός ενώ η απόλυτη παροχή είναι χαμηλή
- Διαφορετικοί τύποι BSA (Mosteller, DuBois) δίνουν ελαφρώς διαφορετικό CI, γι' αυτό η διαχρονική παρακολούθηση πρέπει να γίνεται με τον ίδιο τύπο
- Ο CI ερμηνεύεται πάντα μαζί με κλινικά σημεία άρδευσης, γαλακτικό οξύ και κορεσμό μικτού φλεβικού αίματος
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιον τύπο BSA χρησιμοποιούν τα αιμοδυναμικά μόνιτορ; Τα περισσότερα συστήματα και εργαστήρια καθετηριασμού χρησιμοποιούν DuBois ή Mosteller, ανάλογα με τη ρύθμιση του κατασκευαστή. Σε τυπικό σωματότυπο η διαφορά είναι μικρή. Σε ακραίες τιμές βάρους, όμως, αξίζει να ελέγχετε ποιος τύπος εφαρμόζεται.
Είναι ο CI 2,3 L/min/m² πάντα παθολογικός; Όχι απαραίτητα. Τιμή λίγο κάτω από το φυσιολογικό εύρος σε ασθενή χωρίς σημεία υποάρδευσης, ιδίως σε ηλικιωμένο ή παχύσαρκο, μπορεί να είναι επαρκής. Η απόφαση για θεραπεία βασίζεται στη συνολική κλινική εικόνα.
Γιατί δεικτοποιείται ο όγκος παλμού στη στένωση αορτικής βαλβίδας; Ο SVi επιτρέπει να αναγνωριστεί η στένωση χαμηλής ροής. Σε αυτήν, η χαμηλή μέση διαβάθμιση πίεσης μπορεί να υποεκτιμήσει τη βαρύτητα της στένωσης, οπότε ο SVi κατευθύνει την περαιτέρω διερεύνηση, π.χ. με υπερηχοκαρδιογραφία φόρτισης με δοβουταμίνη ή με βαθμολόγηση ασβεστίου.
Πηγές
- Hochman JS, Sleeper LA, Webb JG, et al. Early revascularization in acute myocardial infarction complicated by cardiogenic shock. N Engl J Med. 1999;341(9):625-634.
- Vahanian A, Beyersdorf F, Praz F, et al. 2021 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease. Eur Heart J. 2022;43(7):561-632.
- Mosteller RD. Simplified calculation of body surface area. N Engl J Med. 1987;317(17):1098.
