Διορθωμένο Ασβέστιο σε Χρόνια Νεφρική Νόσο και Αιμοκάθαρση
Στη χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) το ασβέστιο ελέγχεται τακτικά στο πλαίσιο των διαταραχών οστών και μεταλλικών στοιχείων (CKD-MBD). Η διόρθωση για αλβουμίνη είναι λιγότερο αξιόπιστη σε αυτούς τους ασθενείς. Η οξέωση, η αλλαγμένη σύνδεση με πρωτεΐνες και η συνύπαρξη φωσφόρου και κιτρικών επηρεάζουν το ιονισμένο κλάσμα με τρόπους που ο απλός τύπος δεν λαμβάνει υπόψη.
Διόρθωση Ασβεστίου — Υπολογιστής αλβουμίνης
Υπολογισμός διορθωμένου ασβεστίου για υποαλβουμιναιμία — τύπος διόρθωσης για κλινική χρήση
Corrected calcium
Γιατί η Διόρθωση Αποτυγχάνει στη ΧΝΝ
| Παράγοντας | Επίδραση |
|---|---|
| Μεταβολική οξέωση | Μειώνει τη σύνδεση Ca με αλβουμίνη και αυξάνει το ιονισμένο κλάσμα |
| Υπερφωσφαταιμία | Αυξάνει το ασβέστιο σε σύμπλοκα με ανιόντα |
| Υποαλβουμιναιμία | Συχνή λόγω φλεγμονής, υποθρεψίας ή πρωτεϊνουρίας |
| Διαφορετικές μέθοδοι αλβουμίνης | Βρωμοκρεσόλη πράσινη ή πορφυρή δίνουν διαφορετικές τιμές |
Σε μελέτη ασθενών με ΧΝΝ, το ασβέστιο διορθωμένο για αλβουμίνη ταξινομούσε λανθασμένα την κατάσταση του ασβεστίου σε σημαντικό ποσοστό, συχνότερα από το μη διορθωμένο ολικό ασβέστιο, σε σύγκριση με το ιονισμένο. Η τάση ήταν να υποεκτιμάται η υπασβεστιαιμία και να υπερεκτιμάται η νορμοασβεστιαιμία.
Συστάσεις KDIGO CKD-MBD
- Παρακολούθηση ασβεστίου, φωσφόρου, PTH και αλκαλικής φωσφατάσης από το στάδιο G3a, με συχνότητα που αυξάνεται στα προχωρημένα στάδια
- Υπερασβεστιαιμία: Συνιστάται αποφυγή της στους ενήλικες
- Φωσφόρος: Μείωση των αυξημένων τιμών προς το φυσιολογικό εύρος
- PTH σε αιμοκάθαρση: Διατήρηση περίπου στο 2–9πλάσιο του ανώτερου ορίου της μεθόδου
- Συνδετικά φωσφόρου: Περιορισμός της δόσης των συνδετικών που περιέχουν ασβέστιο
- Αποφάσεις με βάση τις τάσεις στις επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και όχι με βάση μία τιμή
Πρακτικές Συστάσεις
- Χρησιμοποιείτε σταθερή μέθοδο διαχρονικά (ή ολικό Ca ή διορθωμένο) για να αξιολογείτε τις τάσεις
- Μετράτε το ιονισμένο ασβέστιο όταν η θεραπευτική απόφαση εξαρτάται από οριακή τιμή, π.χ. έναρξη ή τιτλοποίηση ασβεστιομιμητικού ή ενεργού βιταμίνης D
- Ερμηνεύετε το ασβέστιο μαζί με φωσφόρο και PTH, όχι μεμονωμένα
- Σε αιμοκάθαρση λαμβάνετε το δείγμα πριν από τη συνεδρία, στην ίδια ημέρα της εβδομάδας
Αιμοκάθαρση: Επιπλέον Παράγοντες
- Η συγκέντρωση ασβεστίου στο διάλυμα αιμοκάθαρσης επηρεάζει το ισοζύγιο (συνήθως 1,25–1,50 mmol/L)
- Τα ασβεστιομιμητικά (σινακαλσέτη, ετελκαλσετίδη) μειώνουν το ασβέστιο και μπορεί να προκαλέσουν υπασβεστιαιμία
- Μετά από παραθυρεοειδεκτομή μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή υπασβεστιαιμία («πεινασμένα οστά»), που απαιτεί στενή παρακολούθηση του ιονισμένου ασβεστίου
Συχνές Ερωτήσεις
Να διορθώνω το ασβέστιο για αλβουμίνη σε ασθενή υπό αιμοκάθαρση; Η διόρθωση δεν βελτιώνει σταθερά τη συμφωνία με το ιονισμένο ασβέστιο στη ΧΝΝ. Πολλά κέντρα παρακολουθούν το ολικό Ca για τις τάσεις και μετρούν ιονισμένο όταν η απόφαση είναι οριακή.
Υπάρχει ειδικός τύπος διόρθωσης για τη ΧΝΝ; Έχουν προταθεί τοπικά προσαρμοσμένοι τύποι, αλλά κανένας δεν έχει γίνει καθολικά αποδεκτός. Η μέτρηση ιονισμένου ασβεστίου παραμένει ο πιο αξιόπιστος τρόπος.
Πώς επηρεάζει η οξέωση την ερμηνεία; Η οξέωση αυξάνει το ιονισμένο ασβέστιο. Έτσι ο ασθενής μπορεί να έχει χαμηλό ολικό ή διορθωμένο Ca αλλά φυσιολογικό ιονισμένο. Η ταχεία διόρθωση της οξέωσης (π.χ. με διττανθρακικά) μπορεί να αποκαλύψει υπασβεστιαιμία.
Πηγές
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD-MBD Update Work Group. KDIGO 2017 Clinical Practice Guideline Update for the Diagnosis, Evaluation, Prevention, and Treatment of Chronic Kidney Disease–Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD). Kidney Int Suppl. 2017;7(1):1-59.
- Ketteler M, Block GA, Evenepoel P, et al. Executive summary of the 2017 KDIGO Chronic Kidney Disease–Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD) Guideline Update: what's changed and why it matters. Kidney Int. 2017;92(1):26-36.
- Gauci C, Moranne O, Fouqueray B, et al. Pitfalls of measuring total blood calcium in patients with CKD. J Am Soc Nephrol. 2008;19(8):1592-1598.
