Ημερολόγιο Προγεννητικού Ελέγχου ανά Εβδομάδα Κύησης
Οι περισσότερες προγεννητικές εξετάσεις έχουν αυστηρά χρονικά παράθυρα, εκτός των οποίων η ακρίβειά τους μειώνεται ή η διενέργειά τους δεν είναι πλέον δυνατή. Ο υπολογισμός της ηλικίας κύησης και της ΠΗΤ από την πρώτη επίσκεψη επιτρέπει τον έγκαιρο προγραμματισμό κάθε εξέτασης. Το παρακάτω χρονοδιάγραμμα συνοψίζει τα βασικά ορόσημα σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες.
Υπολογισμός ΗΓΗ — Εκτιμώμενη ημερομηνία γέννας
Υπολογισμός εκτιμώμενης ημερομηνίας γέννησης με τον κανόνα Naegele — για μαιευτική χρήση
Estimated delivery date
Πρώτο Τρίμηνο
| Ηλικία κύησης | Εξέταση | Σκοπός |
|---|---|---|
| 6–10 εβδομάδες | Πρώτη επίσκεψη, αρχικός αιματολογικός και ορολογικός έλεγχος | Ομάδα αίματος/Rhesus, γενική αίματος, ορολογία, TSH κατά ένδειξη |
| 7–13+6 εβδομάδες | Υπερηχογράφημα χρονολόγησης (CRL) | Επιβεβαίωση ΠΗΤ, βιωσιμότητας, αριθμού εμβρύων |
| Από 10 εβδομάδες | Ελεύθερο εμβρυϊκό DNA (cfDNA), προαιρετικά | Έλεγχος χρωμοσωμικών ανωμαλιών |
| 11+0–13+6 εβδομάδες (CRL 45–84 mm) | Αυχενική διαφάνεια και συνδυασμένος έλεγχος | Εκτίμηση κινδύνου τρισωμιών, πρώιμη ανατομία |
Δεύτερο Τρίμηνο
| Ηλικία κύησης | Εξέταση | Σκοπός |
|---|---|---|
| 18–22 εβδομάδες | Μορφολογικό υπερηχογράφημα (β' επιπέδου) | Ανατομία εμβρύου, πλακούντας, αμνιακό υγρό |
| 24–28 εβδομάδες | Καμπύλη σακχάρου 75 g | Διάγνωση διαβήτη κύησης |
Κριτήρια IADPSG για διαβήτη κύησης (ένα αρκεί): νηστεία ≥ 92 mg/dL, 1 ώρα ≥ 180 mg/dL, 2 ώρες ≥ 153 mg/dL.
Τρίτο Τρίμηνο
| Ηλικία κύησης | Εξέταση/Παρέμβαση | Σκοπός |
|---|---|---|
| 28 εβδομάδες | Αντι-D ανοσοσφαιρίνη σε Rh(D)-αρνητικές | Πρόληψη ισοανοσοποίησης |
| 27–36 εβδομάδες | Εμβόλιο Tdap | Προστασία νεογνού από κοκκύτη |
| 28–36 εβδομάδες | Υπερηχογράφημα ανάπτυξης κατά ένδειξη | Εκτίμηση ανάπτυξης, θέσης πλακούντα |
| 36+0–37+6 εβδομάδες | Καλλιέργεια κολπικού–ορθικού επιχρίσματος για GBS | Ένδειξη ενδοτοκετικής αντιβιοτικής προφύλαξης |
| 40+0 εβδομάδες | ΠΗΤ | Αξιολόγηση και σχεδιασμός |
| Από 41+0 εβδομάδες | Προγεννητική παρακολούθηση, συζήτηση πρόκλησης | Μείωση κινδύνων παρατεταμένης κύησης |
Γιατί Μετρά η Σωστή ΠΗΤ
- Η αυχενική διαφάνεια δεν μπορεί να εκτιμηθεί αξιόπιστα αν η κύηση είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη από το παράθυρο 11+0–13+6.
- Ο συνδυασμένος έλεγχος υπολογίζει τον κίνδυνο με βάση την ηλικία κύησης· λανθασμένη χρονολόγηση αλλοιώνει τα αποτελέσματα.
- Η καλλιέργεια GBS έχει ισχύ περίπου 5 εβδομάδων, γι' αυτό η λήψη της προγραμματίζεται στο παράθυρο 36+0–37+6.
- Η αξιολόγηση της εμβρυϊκής ανάπτυξης (π.χ. μικρό για την ηλικία κύησης) στηρίζεται σε ακριβή ΠΗΤ.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι γίνεται αν η έγκυος προσέλθει για πρώτη φορά στις 15 εβδομάδες; Η αυχενική διαφάνεια δεν είναι πλέον εφικτή· ο χρωμοσωμικός έλεγχος μπορεί να γίνει με cfDNA ή βιοχημικό έλεγχο δευτέρου τριμήνου, και η ΠΗΤ ορίζεται με βιομετρία αν δεν είναι αξιόπιστη η ΤΕΡ.
Αλλάζουν τα παράθυρα σε κύηση από εξωσωματική γονιμοποίηση; Όχι, τα παράθυρα είναι ίδια· η ηλικία κύησης απλώς υπολογίζεται από την ημερομηνία εμβρυομεταφοράς.
Ισχύει το ίδιο χρονοδιάγραμμα και στην Ελλάδα; Τα βασικά χρονικά παράθυρα είναι διεθνώς κοινά. Λεπτομέρειες (π.χ. καθολικός ή επιλεκτικός έλεγχος) μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τις εθνικές οδηγίες και το πρωτόκολλο κάθε μαιευτικής μονάδας.
Πηγές
- Salomon LJ, Alfirevic Z, Bilardo CM, et al. ISUOG practice guidelines: performance of first-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound Obstet Gynecol. 2013;41(1):102-113.
- Salomon LJ, Alfirevic Z, Berghella V, et al. Practice guidelines for performance of the routine mid-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound Obstet Gynecol. 2011;37(1):116-126.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Prevention of Group B Streptococcal Early-Onset Disease in Newborns. Committee Opinion No. 797. Obstet Gynecol. 2020;135(2):e51-e72.
- Metzger BE, Gabbe SG, Persson B, et al. International Association of Diabetes and Pregnancy Study Groups recommendations on the diagnosis and classification of hyperglycemia in pregnancy. Diabetes Care. 2010;33(3):676-682.
