NRS 2002 στην Πράξη: Κλινικά Παραδείγματα Βαθμολόγησης
Το NRS 2002 απαιτεί λίγα λεπτά, όμως η σωστή βαθμολόγηση προϋποθέτει ακριβή μέτρηση βάρους, λήψη ιστορικού πρόσληψης και κατάταξη της βαρύτητας της νόσου. Τα λυμένα παραδείγματα που ακολουθούν δείχνουν πώς εφαρμόζονται τα κριτήρια της αρχικής δημοσίευσης (Kondrup, 2003). Η συνέπεια στη βαθμολόγηση είναι προϋπόθεση για αξιόπιστα αποτελέσματα σε επίπεδο τμήματος.
NRS 2002 — Διατροφική εκτίμηση κινδύνου
Εντοπισμός υποθρεψίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς — NRS 2002 βάσει ESPEN
Initial screening
Υπενθύμιση Βαθμολόγησης
| Μόρια | Διατροφική κατάσταση | Βαρύτητα νόσου |
|---|---|---|
| 1 | Απώλεια βάρους > 5 % σε 3 μήνες ή πρόσληψη 50–75 % των αναγκών την τελευταία εβδομάδα | Κάταγμα ισχίου, χρόνια νόσος με οξεία επιπλοκή (κίρρωση, ΧΑΠ, χρόνια αιμοκάθαρση, διαβήτης, ογκολογική νόσος) |
| 2 | Απώλεια > 5 % σε 2 μήνες ή ΔΜΣ 18,5–20,5 με επηρεασμένη γενική κατάσταση ή πρόσληψη 25–60 % | Μείζων κοιλιακή χειρουργική, αγγειακό εγκεφαλικό, σοβαρή πνευμονία, αιματολογική κακοήθεια |
| 3 | Απώλεια > 5 % σε 1 μήνα (> 15 % σε 3 μήνες) ή ΔΜΣ < 18,5 με επηρεασμένη γενική κατάσταση ή πρόσληψη 0–25 % | Κρανιοεγκεφαλική κάκωση, μεταμόσχευση μυελού των οστών, ΜΕΘ με APACHE II > 10 |
Σε κάθε σκέλος καταγράφεται το υψηλότερο μόριο που ισχύει. Προστίθεται +1 για ηλικία ≥ 70 ετών. Σύνολο ≥ 3 = διατροφικός κίνδυνος.
Παράδειγμα 1: Αγγειακό Εγκεφαλικό σε Ηλικιωμένη
Γυναίκα 76 ετών με ισχαιμικό εγκεφαλικό και δυσφαγία. Κατά την τελευταία εβδομάδα τρώει περίπου το 40 % των γευμάτων.
- Διατροφική κατάσταση: πρόσληψη 25–60 % → 2
- Βαρύτητα νόσου: αγγειακό εγκεφαλικό → 2
- Ηλικία ≥ 70 → +1
- Σύνολο: 5 → διατροφικός κίνδυνος, αξιολόγηση κατάποσης και σχέδιο υποστήριξης (τροποποιημένη υφή, ONS ή εντερική διατροφή)
Παράδειγμα 2: Παρόξυνση ΧΑΠ
Άνδρας 58 ετών με παρόξυνση ΧΑΠ. Σταθερό βάρος, ΔΜΣ 24. Τρώει περίπου το 70 % των συνηθισμένων ποσοτήτων.
- Διατροφική κατάσταση: πρόσληψη 50–75 % → 1
- Βαρύτητα νόσου: χρόνια νόσος με οξεία επιπλοκή → 1
- Ηλικία < 70 → 0
- Σύνολο: 2 → όχι διατροφικός κίνδυνος, επανεκτίμηση σε 1 εβδομάδα
Παράδειγμα 3: Κάταγμα Ισχίου
Γυναίκα 81 ετών με κάταγμα ισχίου. ΔΜΣ 22, απώλεια βάρους 6 % τους τελευταίους 3 μήνες.
- Διατροφική κατάσταση: απώλεια > 5 % σε 3 μήνες → 1
- Βαρύτητα νόσου: κάταγμα ισχίου → 1
- Ηλικία ≥ 70 → +1
- Σύνολο: 3 → διατροφικός κίνδυνος, έναρξη ONS περιεγχειρητικά
Παράδειγμα 4: Αιματολογική Κακοήθεια
Άνδρας 45 ετών με οξεία λευχαιμία. Απώλεια βάρους 6 % τον τελευταίο μήνα.
- Διατροφική κατάσταση: απώλεια > 5 % σε 1 μήνα → 3
- Βαρύτητα νόσου: αιματολογική κακοήθεια → 2
- Σύνολο: 5 → υψηλός κίνδυνος, άμεση παραπομπή σε διαιτολόγο
Συχνά Λάθη
- Εκτιμώμενο αντί για μετρούμενο βάρος — ιδίως σε κατακεκλιμένους ασθενείς
- Άθροιση πολλών κριτηρίων του ίδιου σκέλους αντί επιλογής του υψηλότερου
- Παράλειψη διόρθωσης ηλικίας
- Ερμηνεία του ΔΜΣ χωρίς κλινικό πλαίσιο: φυσιολογικός ΔΜΣ σε οιδήματα ή παχυσαρκία δεν αποκλείει υποσιτισμό
- Μη επανάληψη: ασθενείς με αρχικό σκορ < 3 πρέπει να επανεκτιμώνται εβδομαδιαίως
Οργάνωση στο Τμήμα
- Σκρίνινγκ από νοσηλευτή εντός 24–48 ωρών από την εισαγωγή
- Καταγραφή του σκορ και των επιμέρους στοιχείων στον ηλεκτρονικό φάκελο
- Αυτόματη ειδοποίηση διαιτολόγου σε NRS 2002 ≥ 3
- Εβδομαδιαία επανεκτίμηση όλων των ασθενών
Συχνές Ερωτήσεις
Ασθενής 72 ετών χωρίς καμία θετική απάντηση στην αρχική φάση — υπολογίζεται η ηλικία; Όχι. Αν όλες οι ερωτήσεις της αρχικής φάσης είναι αρνητικές, το τελικό σκορ δεν υπολογίζεται και ο ασθενής επανεκτιμάται σε 1 εβδομάδα.
Πώς βαθμολογείται ασθενής που δεν μπορεί να δώσει ιστορικό; Χρησιμοποιούνται πληροφορίες από συγγενείς, καταγραφή κατανάλωσης γευμάτων στο τμήμα και προηγούμενες μετρήσεις βάρους από τον φάκελο.
Πηγές
- Kondrup J, et al. ESPEN guidelines for nutrition screening 2002. Clin Nutr. 2003;22(4):415–421.
- Kondrup J, et al. Nutritional risk screening (NRS 2002): a new method based on an analysis of controlled clinical trials. Clin Nutr. 2003;22(3):321–336.
