Πρωτοπαθής Υπερπαραθυρεοειδισμός: Διορθωμένο Ασβέστιο και Κριτήρια Χειρουργείου

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός (ΠΥΠΘ) είναι η συχνότερη αιτία υπερασβεστιαιμίας σε εξωνοσοκομειακούς ασθενείς. Σήμερα διαγιγνώσκεται συνήθως τυχαία, σε ασυμπτωματική φάση. Επειδή οι αυξήσεις του ασβεστίου είναι συχνά μικρές, η σωστή ερμηνεία του ολικού Ca με βάση την αλβουμίνη κρίνει αν ο ασθενής θα διερευνηθεί και αν πληροί κριτήρια για χειρουργείο.

Διορθώστε το ασβέστιο →

Διόρθωση Ασβεστίου — Υπολογιστής αλβουμίνης

Υπολογισμός διορθωμένου ασβεστίου για υποαλβουμιναιμία — τύπος διόρθωσης για κλινική χρήση

Serum calcium

Serum albumin

Corrected calcium

Answer all questions to see the result

Διαγνωστικό Πρότυπο

Εύρημα	Κλασικός ΠΥΠΘ	Νορμοασβεστιαιμικός ΠΥΠΘ
Διορθωμένο ή ιονισμένο Ca	Αυξημένο	Φυσιολογικό (σε επανειλημμένες μετρήσεις)
PTH	Αυξημένη ή απρόσφορα φυσιολογική	Αυξημένη
Φωσφόρος	Χαμηλός έως χαμηλός-φυσιολογικός	Συνήθως φυσιολογικός
Ασβέστιο ούρων 24ώρου	Φυσιολογικό ή αυξημένο	Φυσιολογικό ή αυξημένο

Η διάγνωση νορμοασβεστιαιμικού ΠΥΠΘ απαιτεί αποκλεισμό δευτεροπαθών αιτιών αύξησης της PTH: ανεπάρκεια βιταμίνης D (25-OH-D < 30 ng/mL), eGFR < 60 mL/min/1,73 m², θειαζίδες, λίθιο, δυσαπορρόφηση και υπασβεστιουρία.

Γιατί Μετράει η Διόρθωση

Σε υποαλβουμιναιμία, ένα ολικό Ca «φυσιολογικό-υψηλό» μπορεί να αντιστοιχεί σε πραγματική υπερασβεστιαιμία
Σε υπεραλβουμιναιμία λόγω αφυδάτωσης, ένα οριακά αυξημένο ολικό Ca μπορεί να είναι ψευδώς υψηλό
Το κριτήριο χειρουργείου «> 1 mg/dL πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο» εφαρμόζεται στο διορθωμένο ή στο ιονισμένο ασβέστιο
Όταν υπάρχει αμφιβολία, προτιμάται η μέτρηση ιονισμένου ασβεστίου, ιδίως για τη διάγνωση της νορμοασβεστιαιμικής μορφής

Κριτήρια Παραθυρεοειδεκτομής σε Ασυμπτωματικό ΠΥΠΘ

Σύμφωνα με το 5ο Διεθνές Workshop (2022), η χειρουργική θεραπεία συνιστάται αν πληρείται οποιοδήποτε από τα παρακάτω:

Πεδίο	Κριτήριο
Ασβέστιο	Ca ορού > 1 mg/dL (0,25 mmol/L) πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο
Οστά	T-score ≤ −2,5 σε οσφυϊκή μοίρα, ισχίο, αυχένα μηριαίου ή κερκίδα, ή σπονδυλικό κάταγμα
Νεφροί	eGFR ή CrCl < 60 mL/min, νεφρολιθίαση ή νεφρασβέστωση, ασβέστιο ούρων > 250 mg/24ωρο (γυναίκες) ή > 300 mg/24ωρο (άνδρες)
Ηλικία	< 50 ετών

Η χειρουργική θεραπεία είναι επίσης κατάλληλη σε κάθε ασθενή που δεν πληροί τα κριτήρια αλλά την επιλέγει, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις.

Παρακολούθηση Χωρίς Χειρουργείο

Ασβέστιο ορού (διορθωμένο ή ιονισμένο) και κρεατινίνη ετησίως
Οστική πυκνομετρία κάθε 1–2 έτη
Απεικόνιση νεφρών σε νέα συμπτώματα ή υποψία λιθίασης
Επαρκής βιταμίνη D (στόχος 25-OH-D ≥ 30 ng/mL) χωρίς περιορισμό του ασβεστίου της διατροφής

Συχνές Ερωτήσεις

Ασθενής με ολικό Ca 10,3 mg/dL, αλβουμίνη 3,2 g/dL και PTH 95 pg/mL: τι σημαίνει; Το διορθωμένο Ca είναι 10,3 + 0,8 × 0,8 ≈ 10,9 mg/dL, δηλαδή ήπια υπερασβεστιαιμία με απρόσφορα αυξημένη PTH. Η εικόνα είναι συμβατή με ΠΥΠΘ. Συνιστάται έλεγχος με ασβέστιο ούρων 24ώρου, βιταμίνη D, νεφρική λειτουργία και DXA.

Πώς ξεχωρίζει ο ΠΥΠΘ από την οικογενή υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία (FHH); Στην FHH ο λόγος κάθαρσης ασβεστίου προς κρεατινίνη είναι συνήθως < 0,01. Το οικογενειακό ιστορικό και ο γονιδιακός έλεγχος (CASR) επιβεβαιώνουν τη διάγνωση. Η FHH δεν χρειάζεται χειρουργείο.

Επαρκεί μία μέτρηση ασβεστίου για τη διάγνωση; Όχι. Η υπερασβεστιαιμία πρέπει να επιβεβαιώνεται σε επανειλημμένες μετρήσεις, με ταυτόχρονη μέτρηση αλβουμίνης. Ιδανικά λαμβάνεται δείγμα νηστείας χωρίς παρατεταμένη εφαρμογή περιχειρίδας.