SCORAD: Κνησμός, Ύπνος και Ποιότητα Ζωής στην Ατοπική Δερματίτιδα
Ο κνησμός είναι το κεντρικό σύμπτωμα της ατοπικής δερματίτιδας και η κύρια αιτία διαταραχής του ύπνου, κόπωσης και επιβάρυνσης της καθημερινής λειτουργικότητας. Το SCORAD είναι από τους λίγους δείκτες βαρύτητας που ενσωματώνουν άμεσα τα συμπτώματα του ασθενούς, μέσω της συνιστώσας C. Η ερμηνεία της, σε συνδυασμό με εργαλεία ποιότητας ζωής, δίνει πληρέστερη εικόνα του φορτίου της νόσου.
SCORAD
SCORing Atopic Dermatitis calculator
Age
Area
Intensity
Subjective symptoms
Result
Η Συνιστώσα C του SCORAD
| Σύμπτωμα | Κλίμακα | Χρονικό παράθυρο |
|---|---|---|
| Κνησμός | 0–10 | Μέσος όρος τελευταίων 3 ημερών |
| Διαταραχή ύπνου | 0–10 | Μέσος όρος τελευταίων 3 νυχτών |
Η βαθμολόγηση γίνεται σε οπτική αναλογική κλίμακα (VAS). Η συνιστώσα C προστίθεται αυτούσια στο συνολικό σκορ (SCORAD = A/5 + 7B/2 + C) και μπορεί να συνεισφέρει έως 20 από τις 103 μονάδες.
Ερμηνεία της Απόκλισης Συμπτωμάτων και Ευρημάτων
Η σύγκριση του πλήρους SCORAD με το objective SCORAD (χωρίς τη συνιστώσα C) είναι κλινικά χρήσιμη:
- Υψηλή συνιστώσα C με ήπια αντικειμενικά ευρήματα: πιθανή υποεκτίμηση της νόσου από την εξέταση, αλλά και ανάγκη διερεύνησης άλλων αιτιών κνησμού ή αϋπνίας (άγχος, κατάθλιψη, συστηματικά αίτια κνησμού)
- Χαμηλή συνιστώσα C με εκτεταμένες βλάβες: συχνά σε μικρά παιδιά ή σε ασθενείς που έχουν προσαρμοστεί στα συμπτώματα
- Βελτίωση του κνησμού πριν από τα δερματικά ευρήματα: χαρακτηριστικό ορισμένων συστηματικών θεραπειών, με ταχεία επίδραση στον κνησμό
Εργαλεία Ποιότητας Ζωής και Αναφερόμενων Εκβάσεων
| Εργαλείο | Πληθυσμός | Τι μετρά |
|---|---|---|
| DLQI | Ενήλικες (≥ 16 ετών) | Επίδραση δερματικής νόσου στην ποιότητα ζωής, 10 ερωτήσεις, 0–30 |
| CDLQI | Παιδιά 4–16 ετών | Παιδιατρική εκδοχή του DLQI |
| POEM | Παιδιά και ενήλικες | Συχνότητα 7 συμπτωμάτων την τελευταία εβδομάδα, 0–28 |
| NRS κνησμού | Ενήλικες και έφηβοι | Μέγιστη ένταση κνησμού τις τελευταίες 24 ώρες, 0–10 |
Η διεθνής πρωτοβουλία HOME (Harmonising Outcome Measures for Eczema) προτείνει τον συνδυασμό δεικτών κλινικών σημείων (π.χ. EASI) με αναφερόμενα από τον ασθενή συμπτώματα (π.χ. POEM) και ποιότητα ζωής.
Κλινική Σημασία της Αϋπνίας
- Η διαταραχή ύπνου επηρεάζει τη συγκέντρωση, την απόδοση στην εργασία ή στο σχολείο και τη διάθεση
- Στα παιδιά, επηρεάζει συχνά και τον ύπνο των γονέων και τη λειτουργία της οικογένειας
- Η επίμονη υψηλή βαθμολογία ύπνου παρά τον έλεγχο των βλαβών δικαιολογεί επανεξέταση της θεραπείας και της υγιεινής του ύπνου
- Τα κατασταλτικά αντιισταμινικά δεν έχουν αποδεδειγμένο όφελος στον κνησμό της ατοπικής δερματίτιδας και δεν συνιστώνται ως μακροχρόνια αγωγή
Συχνές Ερωτήσεις
Πώς εξηγείται η κλίμακα VAS στον ασθενή; Ο ασθενής σημειώνει σε γραμμή από 0 (καθόλου) έως 10 (το χειρότερο δυνατό) τη μέση ένταση του κνησμού και της διαταραχής ύπνου των τελευταίων τριών ημερών και νυχτών. Είναι σημαντικό να τηρείται το ίδιο χρονικό παράθυρο σε κάθε επίσκεψη.
Μπορεί ένας ασθενής να έχει σοβαρή επιβάρυνση ποιότητας ζωής με μέτριο SCORAD; Ναι. Η συσχέτιση του SCORAD με τον DLQI είναι μέτρια. Ασθενείς με προσβολή προσώπου, χεριών ή γεννητικών οργάνων μπορεί να έχουν δυσανάλογα υψηλή επιβάρυνση, γι' αυτό η εκτίμηση της ποιότητας ζωής συνιστάται παράλληλα.
Πηγές
- Severity scoring of atopic dermatitis: the SCORAD index. Consensus Report of the European Task Force on Atopic Dermatitis. Dermatology. 1993;186(1):23–31.
- Finlay AY, Khan GK. Dermatology Life Quality Index (DLQI) – a simple practical measure for routine clinical use. Clin Exp Dermatol. 1994;19(3):210–216.
- Lewis-Jones MS, Finlay AY. The Children's Dermatology Life Quality Index (CDLQI): initial validation and practical use. Br J Dermatol. 1995;132(6):942–949.
- Charman CR, Venn AJ, Williams HC. The patient-oriented eczema measure: development and initial validation of a new tool for measuring atopic eczema severity from the patients' perspective. Arch Dermatol. 2004;140(12):1513–1519.
