SCORAD και Κριτήρια Πρόσβασης σε Βιολογική Θεραπεία Ατοπικής Δερματίτιδας
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόσβαση σε βιολογικούς παράγοντες για την ατοπική δερματίτιδα βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια βαρύτητας. Ο δείκτης SCORAD αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία τεκμηρίωσης της ανεπαρκούς ανταπόκρισης σε συμβατικές θεραπείες και της σοβαρότητας της νόσου.
Κριτήρια Βαρύτητας Νόσου
Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες (EuroGuiDerm), η σοβαρή ατοπική δερματίτιδα ορίζεται ως:
Κριτήρια SCORAD για σοβαρή νόσο:
- SCORAD > 50 (σοβαρή νόσος)
- IGA (Investigator Global Assessment) 4
- EASI ≥ 21,1
Κριτήρια ανεπαρκούς ανταπόκρισης: Εφαρμογή τοπικών κορτικοστεροειδών και/ή τοπικών αναστολέων καλσινευρίνης για διάστημα τουλάχιστον 6 εβδομάδων χωρίς επαρκή έλεγχο της νόσου.
Κριτήρια για σκέψη συστηματικής θεραπείας: Σε ορισμένα συστήματα υγείας ορίζονται εθνικά κατώφλια SCORAD για μέτρια έως σοβαρή νόσο, τα οποία σε συνδυασμό με ανεπαρκή ανταπόκριση σε τοπική θεραπεία αποτελούν προϋπόθεση για εξέταση εντατικότερης θεραπείας.
Βιολογικοί Παράγοντες και Κλινικά Κριτήρια
| Βιολογικός παράγων | Στόχος | Ηλικιακή ομάδα |
|---|---|---|
| Dupilumab | IL-4Rα (IL-4/IL-13) | ≥ 6 μηνών |
| Tralokinumab | IL-13 | ≥ 12 ετών |
| Lebrikizumab | IL-13 | ≥ 12 ετών |
| Baricitinib (JAKi) | JAK1/2 | ≥ 2 ετών |
| Abrocitinib (JAKi) | JAK1 | ≥ 12 ετών |
| Upadacitinib (JAKi) | JAK1 | ≥ 12 ετών |
Η εκτίμηση βαρύτητας με SCORAD αποτελεί μέρος της τεκμηρίωσης πριν από την έναρξη οποιουδήποτε βιολογικού παράγοντα ή αναστολέα JAK.
SCORAD
SCORing Atopic Dermatitis calculator
Age
Area
Intensity
Subjective symptoms
Result
Πότε να Χρησιμοποιηθεί
- Κατά την αξιολόγηση πληρότητας κριτηρίων πριν από παραπομπή σε ειδικό κέντρο
- Για τεκμηρίωση βαρύτητας νόσου πριν από αίτηση έγκρισης βιολογικής θεραπείας
- Κατά την τακτική παρακολούθηση ανταπόκρισης σε βιολογική θεραπεία (συνήθως ανά 16 εβδομάδες)
- Για αξιολόγηση ενδεχόμενης διακοπής ή αλλαγής βιολογικής αγωγής
Περιορισμοί
- Τα κριτήρια πρόσβασης ποικίλλουν μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και ασφαλιστικών φορέων
- Το SCORAD μόνο δεν επαρκεί ως μοναδικό κριτήριο - απαιτείται συνδυασμός με IGA ή EASI
- Η τεκμηρίωση αποτυχίας τοπικής θεραπείας είναι εξίσου απαραίτητη
- Ειδικά πρωτόκολλα κάθε χώρας και νοσοκομείου υπερισχύουν των γενικών κατευθυντήριων οδηγιών
- Οι αναστολείς JAK έχουν επιπλέον κριτήρια ασφάλειας (ηλικία, καρδιαγγειακό ιστορικό)
Συχνές Ερωτήσεις
Αρκεί μόνο το SCORAD για την αίτηση βιολογικής θεραπείας; Όχι, το SCORAD αποτελεί ένα από τα κριτήρια βαρύτητας. Απαιτείται επίσης τεκμηρίωση ανεπαρκούς ανταπόκρισης σε συμβατικές θεραπείες (τοπικές, ανοσοτροποποιητικά) και αξιολόγηση από ειδικό δερματολόγο.
Πότε επαναλαμβάνεται η αξιολόγηση SCORAD σε ασθενή υπό βιολογική θεραπεία; Η αξιολόγηση πραγματοποιείται συνήθως στις εβδομάδες 16 και 52 από την έναρξη θεραπείας, και στη συνέχεια ετησίως ή κατά τις τακτικές επισκέψεις. Το ανώτατο κατώφλι ανταπόκρισης (SCORAD μείωση ≥ 50%) αποτελεί κριτήριο συνέχισης.
Ποιο SCORAD θεωρείται επαρκής ανταπόκριση σε βιολογική θεραπεία; Επαρκής ανταπόκριση συνήθως ορίζεται ως μείωση SCORAD ≥ 50% από την αρχική τιμή (SCORAD 50) ή επίτευξη SCORAD < 25. Τα ακριβή κριτήρια εξαρτώνται από το εθνικό πρωτόκολλο.
Πηγές
- Wollenberg A, et al. European guideline (EuroGuiDerm) on atopic eczema: part I – systemic therapy. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2022;36(9):1409-1431.
- Wollenberg A, et al. EuroGuiDerm Guideline on Atopic Eczema - part II: Non-systemic treatments and treatment recommendations for special AE patient populations. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2022;36(11):1904-1926.
- European Medicines Agency. Dupixent (dupilumab) EPAR - Product Information. EMA/CHMP.
