Wells DVT σε Ογκολογικούς Ασθενείς: Διάγνωση και Θεραπεία
Ο ενεργός καρκίνος είναι ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για φλεβική θρομβοεμβολή και αποτελεί κριτήριο (+1) του Wells Score DVT. Στους ογκολογικούς ασθενείς, ωστόσο, τόσο ο κλινικός κανόνας όσο και το D-διμερές έχουν περιορισμένη απόδοση, γεγονός που επηρεάζει τη διαγνωστική στρατηγική. Η διαχείριση της επιβεβαιωμένης θρόμβωσης έχει επίσης ιδιαιτερότητες.
Wells DVT — Εκτίμηση πιθανότητας φλεβοθρόμβωσης
Κλινική προεξεταστική πιθανότητα ΕΦΘ κάτω άκρων — κριτήρια Wells για απόφαση υπέρηχου/D-Dimer
Ορισμός Ενεργού Καρκίνου στο Wells Score
Στο Wells Score DVT, ως ενεργός καρκίνος ορίζεται νεοπλασματική νόσος υπό θεραπεία, με θεραπεία εντός των τελευταίων 6 μηνών ή υπό παρηγορητική φροντίδα. Ο καρκίνος σε μακροχρόνια ύφεση χωρίς θεραπεία δεν βαθμολογείται.
Περιορισμοί της Διαγνωστικής Στρατηγικής
- Ο κανόνας Wells: σε μετα-ανάλυση ατομικών δεδομένων ασθενών, το ποσοστό αποτυχίας της στρατηγικής «μη πιθανή ΒΦΘ + αρνητικό D-διμερές» ήταν υψηλότερο στους ασθενείς με καρκίνο σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό
- Το D-διμερές: είναι συχνά αυξημένο λόγω της νεοπλασματικής νόσου, της χημειοθεραπείας, των λοιμώξεων ή πρόσφατης χειρουργικής επέμβασης — λίγοι ασθενείς επωφελούνται από τον αποκλεισμό μέσω D-διμερούς
- Το οίδημα κάτω άκρων μπορεί να οφείλεται σε λεμφικό αποκλεισμό, υπολευκωματιναιμία ή φάρμακα, γεγονός που δυσχεραίνει την κλινική εκτίμηση
Στην πράξη, πολλά κέντρα εφαρμόζουν χαμηλό κατώφλι για άμεσο υπερηχογράφημα σε ογκολογικούς ασθενείς με συμβατά συμπτώματα.
Θεραπεία της Σχετιζόμενης με Καρκίνο ΒΦΘ
| Επιλογή | Σχόλιο |
|---|---|
| Απιξαμπάνη | Επιλογή πρώτης γραμμής στους περισσότερους ασθενείς |
| Εντοξαμπάνη, ριβαροξαμπάνη | Αποτελεσματικές· αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας σε καρκίνους γαστρεντερικού και ουροποιογεννητικού |
| ΗΜΒΗ | Προτιμάται σε υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο, σημαντικές αλληλεπιδράσεις, διαταραχές απορρόφησης ή θρομβοπενία |
- Η διάρκεια είναι τουλάχιστον 6 μήνες και συνεχίζεται όσο ο καρκίνος είναι ενεργός ή υπό θεραπεία
- Πρέπει να ελέγχονται οι αλληλεπιδράσεις των DOAC με αντινεοπλασματικά φάρμακα (αναστολείς ή επαγωγείς CYP3A4 και P-gp)
- Σε θρομβοπενία συχνά απαιτείται προσαρμογή δόσης ή προσωρινή διακοπή, σύμφωνα με τον αριθμό αιμοπεταλίων
Διάγνωση έναντι Πρόληψης
Το Wells Score χρησιμοποιείται για τη διαγνωστική εκτίμηση ασθενών με συμπτώματα. Για την εκτίμηση του κινδύνου θρόμβωσης σε ασυμπτωματικούς ασθενείς που ξεκινούν χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται διαφορετικό εργαλείο, το Khorana score, το οποίο καθοδηγεί την απόφαση για θρομβοπροφύλαξη σε εξωτερικούς ασθενείς.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί να αποκλειστεί ΒΦΘ σε ογκολογικό ασθενή μόνο με Wells και D-διμερές; Θεωρητικά ναι, αλλά η στρατηγική αυτή είναι λιγότερο αξιόπιστη στον πληθυσμό αυτό και το D-διμερές σπάνια είναι αρνητικό. Σε σημαντική κλινική υποψία προτιμάται το υπερηχογράφημα.
Αντιμετωπίζεται η τυχαία ανευρεθείσα ΒΦΘ σε αξονική σταδιοποίησης όπως η συμπτωματική; Οι σύγχρονες οδηγίες συνιστούν γενικά την ίδια αντιπηκτική αντιμετώπιση για τυχαία και συμπτωματική φλεβική θρομβοεμβολή σε ογκολογικούς ασθενείς, με εξατομίκευση σε απομονωμένη περιφερική θρόμβωση.
Πηγές
- Geersing GJ, et al. Exclusion of deep vein thrombosis using the Wells rule in clinically important subgroups: individual patient data meta-analysis. BMJ. 2014;348:g1340.
- Key NS, et al. Venous Thromboembolism Prophylaxis and Treatment in Patients With Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol. 2023;41(16):3063–3071.
- Khorana AA, et al. Development and validation of a predictive model for chemotherapy-associated thrombosis. Blood. 2008;111(10):4902–4907.
