Wells Score DVT έναντι Wells Score ΠΕ: Ξεχωριστά Διαγνωστικά Εργαλεία

Ο Philip Wells ανέπτυξε δύο ξεχωριστά κλινικά εργαλεία: το Wells Score για τη βαθεία φλεβοθρόμβωση (ΒΦΘ) και το Wells Score για την πνευμονική εμβολή (ΠΕ). Παρά την κοινή ονομασία, τα δύο εργαλεία έχουν διαφορετικά κριτήρια, διαφορετικές κλίμακες βαθμολόγησης και εφαρμόζονται σε διαφορετικό κλινικό πλαίσιο.

Εκτιμήστε Wells DVT →

Σύγκριση Wells DVT και Wells ΠΕ

Χαρακτηριστικό	Wells DVT	Wells PE
Κλινική οντότητα	Βαθεία φλεβοθρόμβωση	Πνευμονική εμβολή
Αριθμός κριτηρίων	10 κριτήρια (τροποποιημένο)	7 κριτήρια
Εύρος βαθμολογίας	-2 έως +9	0 έως 12,5
Κατηγορίες (τριχοτόμηση)	Χαμηλή < 1, Μέτρια 1-2, Υψηλή ≥ 3	Χαμηλή < 2, Μέτρια 2-6, Υψηλή > 6
Κατηγορίες (διχοτόμηση)	≤ 1 vs ≥ 2	≤ 4 vs > 4
Συμπτώματα-στόχος	Οίδημα/άλγος κάτω άκρου	Δύσπνοια, θωρακαλγία, ταχυκαρδία

Κριτήρια Wells ΠΕ (για σύγκριση)

Κλινικό χαρακτηριστικό	Βαθμοί
Κλινικά σημεία ΒΦΘ (οίδημα, ευαισθησία)	+3
Άλλη διάγνωση λιγότερο πιθανή από ΠΕ	+3
Καρδιακή συχνότητα > 100 bpm	+1,5
Ακινησία ≥ 3 ημέρων ή χειρουργείο εντός 4 εβδομάδων	+1,5
Ιστορικό ΒΦΘ ή ΠΕ	+1,5
Αιμόπτυση	+1
Κακοήθεια (θεραπεία εντός 6 μηνών ή παρηγορητική)	+1

Κλινικές Διακρίσεις

Πότε χρησιμοποιείται Wells DVT: Όταν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα συμβατά με φλεβοθρόμβωση (μονόπλευρο οίδημα κάτω άκρου, άλγος στη γαστροκνημία ή μηρό, ερυθρότητα).

Πότε χρησιμοποιείται Wells ΠΕ: Όταν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα συμβατά με πνευμονική εμβολή (αιφνίδια δύσπνοια, θωρακαλγία, αιμόπτυση, ταχυκαρδία).

Αλληλεπικάλυψη: Σε ορισμένους ασθενείς εμφανίζονται αμφότερα τα σύνδρομα. Το ιστορικό ΒΦΘ αποτελεί κριτήριο στο Wells ΠΕ, ενώ τα κλινικά σημεία ΒΦΘ προσδίδουν βαρύ βαθμό (+3) στο Wells ΠΕ.

Wells DVT — Εκτίμηση πιθανότητας φλεβοθρόμβωσης

Κλινική προεξεταστική πιθανότητα ΕΦΘ κάτω άκρων — κριτήρια Wells για απόφαση υπέρηχου/D-Dimer

DVT unlikely (< 5 %)

Active cancer (treatment ongoing or within previous 6 months or palliative)

Paralysis, paresis or recent plaster immobilization of the lower extremities

Recently bedridden for 3 days or more, or major surgery within the previous 12 weeks requiring general or regional anesthesia

Localized tenderness along the distribution of the deep venous system

Entire leg swelling

Calf swelling at least 3 cm larger than that on the asymptomatic leg (measured 10 cm below the tibial tuberosity)

Pitting edema confined to the symptomatic leg

Collateral superficial veins (non varicose)

Previously documented DVT

Alternative diagnosis at least as likely as DVT

Πότε να Χρησιμοποιηθεί

Επιλογή του κατάλληλου εργαλείου ανάλογα με την πρωτεύουσα κλινική υποψία
Σε ασθενείς με αμφίβολη κλινική εικόνα που μπορεί να αντιπροσωπεύει ΒΦΘ ή ΠΕ
Για εκπαίδευση κλινικής στρωματοποίησης κινδύνου σε τμήματα επειγόντων
Στο πλαίσιο κλινικής τεκμηρίωσης και πρωτοκόλλων VTE

Περιορισμοί

Η σύγχυση μεταξύ Wells DVT και Wells ΠΕ αποτελεί συνηθισμένο κλινικό λάθος
Κανένα από τα δύο εργαλεία δεν επαρκεί μόνο του για διάγνωση
Δεν υπάρχει επίσημη εκδοχή για ταυτόχρονη αξιολόγηση ΒΦΘ και ΠΕ
Η εγκυρότητα αμφοτέρων μειώνεται σε εγκύους, σε ασθενείς με κακοήθεια ή σε νοσηλευόμενους
Δεν αντικαθιστούν την κλινική κρίση και απαιτούν πάντοτε συνδυασμό με εργαστηριακές/απεικονιστικές εξετάσεις

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το Wells ΠΕ για αξιολόγηση ΒΦΘ; Όχι. Τα δύο εργαλεία αναπτύχθηκαν και επικυρώθηκαν για διαφορετικές κλινικές οντότητες. Η εφαρμογή του λάθος εργαλείου οδηγεί σε εσφαλμένη στρωματοποίηση κινδύνου.

Ποιο εργαλείο χρησιμοποιείται για πνευμονική εμβολή εκτός Wells ΠΕ; Το Geneva Score (αναθεωρημένο) αποτελεί εναλλακτικό επικυρωμένο εργαλείο για ΠΕ. Το PERC (Pulmonary Embolism Rule-out Criteria) χρησιμοποιείται για αποκλεισμό ΠΕ σε πολύ χαμηλής πιθανότητας ασθενείς χωρίς D-Διμερές.

Έχουν αναθεωρηθεί τα κριτήρια Wells DVT; Ο βασικός αλγόριθμος παραμένει σταθερός από το 2003. Ορισμένες δημοσιεύσεις έχουν εισηγηθεί τροποποιήσεις για ειδικές πληθυσμιακές ομάδες, αλλά η αρχική έκδοση παραμένει η πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενη.