GAD-7 u Bolesnika s Kroničnom Boli i Anksioznošću
Kronična bol (traje > 3 mjeseca) i anksiozni poremećaji dijele zajedničke neurobiološke mehanizme — obje su medijiranje hipersenzitivizacijom centralnog živčanog sustava i disregulacijom osi HPA. Prevalencija anksioznog poremećaja u bolesnika s kroničnom boli iznosi 30-50 %. GAD-7 je korisno polazišno sredstvo za identifikaciju anksiozne komponente u tih bolesnika.
Klinički Kontekst: Kronična Bol i Anksioznost
| Dijagnoza kronične boli | Prevalencija anksioznih poremećaja |
|---|---|
| Fibromijalgija | 50-60 % |
| Kronična leđna bol | 35-45 % |
| Kronična migrena | 30-40 % |
| Reumatoidni artritis | 20-30 % |
| Kronična pelvična bol | 40-50 % |
Interpretacijske Posebnosti GAD-7 u Kroničnoj Boli
Neke čestice GAD-7 mogu biti povišene zbog fizičkih ograničenja boli, a ne primarno anksioznosti:
- Čestica 3 (prevelika briga): može odražavati katastrofiziranje boli (pain catastrophizing), ne nužno generalnu anksioznost
- Čestica 6 (iritabilnost): česta u kroničnoj boli zbog lišenosti sna i frustracije ograničenjem
- Čestica 5 (nemogućnost relaksacije): može biti uzrokovana boli, a ne anksioznošću
Visoki GAD-7 u kroničnoj boli treba tumačiti u kontekstu kliničke slike i uzimajući u obzir moguće somatske uzroke simptoma.
GAD-7
Upitnik za Opći anksiozni poremećaj
Jeste li u posljednja 2 tjedna iskusili neki od sljedećih problema?
Terapijski Pristup Komorbidnoj Kroničnoj Boli i Anksioznosti
- Duloksetin (SNRI): dvostruko indiciran — i za kroničnu bol (fibromijalgija, neuropatska bol) i za generalizirani anksiozni poremećaj (GAP). Preferirana opcija u bolesnika s komorbiditetom.
- Pregabalin: indiciran u neuropatskoj boli i GAP-u; osobito koristan pri komorbidnoj anksioznosti i boli
- KBT za kroničnu bol (CBT-CP): uključuje i anksioznu komponentu; smanjuje katastrofiziranje i anksioznu senzitivnost
- Mindfulness-based stres redukcija (MBSR): evidencijska baza za kroničnu bol i anksioznost
- Fizikalna terapija i aerobna tjelovježba: reduciraju i bol i anksioznost kroz centralnu senzitizaciju i neuromodulaciju
Ograničenja
- GAD-7 ne razlikuje "anksioznost zbog boli" od primarnog anksioznog poremećaja koji zahtijeva specifično liječenje
- Visoki GAD-7 može biti reakcija na kroničnu neadekvatno liječenu bol — adekvatna analgezija može normalizirati GAD-7 bez psihijatrijskog liječenja
- Opioidna terapija može paradoksalno povećavati anksioznost (opioidom inducirana hiperalgezija, anksioznost između doza)
Često Postavljana Pitanja
GAD-7 ≥ 10 u bolesnika s kroničnom boli — je li to primarni anksiozni poremećaj?
Nije nužno. Treba razlučiti je li anksioznost primarna (postoji neovisno o boli) ili reaktivna (sekundarna uz bol). Anamneza temporalne veze između nastanka boli i anksioznih simptoma ključna je za diferencijalnu dijagnostiku.
Kada uputiti bolesnika s kroničnom boli i visokim GAD-7 na psihijatrijsku procjenu?
Upućivanje je preporučljivo kada GAD-7 ≥ 10 unatoč adekvatnoj analgeziji, kada postoji suicidalnost, ili kada anksioznost onemogućuje provođenje rehabilitacijskih intervencija.
Može li anksioznost pogoršati kroničnu bol?
Da. Anksioznost aktivira simpato-adrenalnu os, pojačava centralnu senzitizaciju i smanjuje prag boli. Liječenje anksioznosti u kroničnoj boli može imati analgetski učinak koji premašuje direktni farmakološki doprinos.
Izvori
- Asmundson GJ, Katz J. Understanding the co-occurrence of anxiety disorders and chronic pain: state-of-the-art. Depress Anxiety. 2009.
- Spitzer RL, et al. A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: the GAD-7. Arch Intern Med. 2006.
- NICE: Chronic pain (primary and secondary) in over 16s (NG193)
