GAD-7 u Paničnom Poremećaju i Socijalnoj Anksioznosti
GAD-7 (Generalized Anxiety Disorder-7) razvijen je i primarno validiran za generalizirani anksiozni poremećaj (GAP), ali se u kliničkoj praksi šire primjenjuje kao opći skriner anksioznih simptoma. U paničnom poremećaju i socijalnoj anksioznosti, GAD-7 ima određenu dijagnostičku korisnost, ali s važnim ograničenjima specifičnosti.
GAD-7 u Različitim Anksioznim Poremećajima
| Anksiozni poremećaj | GAD-7 osjetljivost | GAD-7 specifičnost | Napomena |
|---|---|---|---|
| Generalizirani anksiozni poremećaj | 89 % | 82 % | Primarna validacijska dijagnoza |
| Panični poremećaj | 74 % | 81 % | Prihvatljiv skriner, nije dijagnostički |
| Socijalna anksioznost (SAD) | 72 % | 80 % | Bolje od ništa; SPIN specifičniji |
| PTSP | 72 % | 78 % | PCL-5 preferiraniji za PTSP |
| Agorafobija | Ograničeni podaci | Ograničeni podaci | Nije validiran |
Prepoznavanje Paničnog Poremećaja uz GAD-7
Panični napadaji karakterizira nagli nastup intenzivnog straha s tjelesnim simptomima (palpitacije, otežano disanje, vrtoglavica) koji dosežu vrhunac za nekoliko minuta. GAD-7 visoka vrijednost (≥ 10) uz anamnezu epizodičnih napadaja treba potaknuti diferencijalnu dijagnostiku usmjerenu na panični poremećaj:
- Frekvencija i trajanje epizoda
- Situacijska uvjetovanost ili nepredvidljivost
- Anticipacijska anksioznost između epizoda
- Izbjegavajuće ponašanje
GAD-7
Upitnik za Opći anksiozni poremećaj
Jeste li u posljednja 2 tjedna iskusili neki od sljedećih problema?
Prepoznavanje Socijalne Anksioznosti (SAD) uz GAD-7
Socijalna anksioznost uključuje intenzivni strah od socijalnih situacija uz strah od negativne procjene. GAD-7 ne pita direktno o socijalnim situacijama, ali visoki rezultati (≥ 8-10) u kombinaciji s ograničavanjem socijalnih aktivnosti sugeriraju potrebu za daljnjom obradom. Specifičniji instrument je Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS) ili SPIN (Social Phobia Inventory).
Terapijski Pristup
- Panični poremećaj: KBT (kognitivno-bihevioralna terapija) s ekspozicijskim tehnikama; farmakološki SSRI (sertrallin, escitalopram, paroksetin)
- Socijalna anksioznost: KBT usmjerena na socijalne situacije; SSRI (sertralin, escitalopram); beta-blokatori za situacijsku anksioznost
- Monitoring: GAD-7 u praćenju odgovora, uz napomenu da smanjenje zbroja odražava generalnu anksioznost, ne specifično paniku ili SAD
Ograničenja
- GAD-7 nije dijagnostički instrument — visoki rezultat indicira daljnju kliničku procjenu, ne dijagnozu
- U diferencijalnoj dijagnostici anksioznih poremećaja potrebna je strukturirana klinička procjena (MINI, SCID-5)
- Somatska stanja (hipertireoza, feokromocitom, kardijalne aritmije) mogu davati sliku anksioznosti i lažno visoki GAD-7
Često Postavljana Pitanja
Je li GAD-7 dovoljan za dijagnozu paničnog poremećaja?
Ne. GAD-7 je skriner koji indicira prisutnost anksioznih simptoma, ali dijagnoza paničnog poremećaja zahtijeva ispunjavanje DSM-5 kriterija (rekurentni, neočekivani panični napadaji s anticipacijskom anksioznošću ili promjenom ponašanja).
Može li GAD-7 razlikovati GAP od socijalnog anksioznog poremećaja?
Ne pouzdano. Oba poremećaja daju slične GAD-7 profile. Diferencijalnu dijagnozu omogućuje detaljna anamneza o specifičnosti situacijskih okidača.
Koji GAD-7 rezultat treba potaknuti upućivanje na psihijatrijsku procjenu?
Rezultat ≥ 15 (teška anksioznost) ili bilo koji rezultat uz suicidalne ideje (1. ili 2. čestica PHQ-9) indicira hitno ili ubrzano psihijatrijsko mišljenje.
Izvori
- Spitzer RL, et al. A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: the GAD-7. Arch Intern Med. 2006;166(10):1092-1097.
- Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB, Löwe B. The patient health questionnaire somatic, anxiety, and depressive symptom scales: a systematic review. Gen Hosp Psychiatry. 2010.
- NICE: Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults (CG113)
