GAD-7 u Kroničnim Bolestima: Anksioznost kao Komorbiditet
Anksioznost je čest komorbiditet kroničnih somatskih bolesti — prevalencija je 20–30 % u bolesnika s dijabetesom, kardiovaskularnim bolestima, onkološkim bolestima i kroničnom boli. GAD-7 je prikladan alat za probir u ovim populacijama.
GAD-7
Upitnik za Opći anksiozni poremećaj
Jeste li u posljednja 2 tjedna iskusili neki od sljedećih problema?
Prevalencija anksioznosti u kroničnim bolestima
| Bolest | Prevalencija anksioznih poremećaja |
|---|---|
| Dijabetes | 20–30 % |
| Srčano zatajenje | 30–45 % |
| KOPB | 25–40 % |
| Onkološke bolesti | 20–35 % |
| Kronična bol | 30–50 % |
| Multipla skleroza | 35–50 % |
Zašto je probir anksioznosti važan u kroničnim bolestima
Neliječena anksioznost negativno utječe na:
- Adherenciju terapiji (bolesnici manje uzimaju lijekove)
- Glikemijsku kontrolu u dijabetičara (anksioznost povisuje kortizol i šećer)
- Kardiovaskularne ishode (anksioznost kao neovisni RF za MACE)
- Kvalitetu života i funkcionalnu sposobnost
GAD-7 u onkologiji
Anksioznost u onkoloških bolesnika je posebna kategorija:
- Strah od progresije bolesti (fear of recurrence) — najčešći anksiozni fenotip
- Može zahvatiti visoke GAD-7 zbrojeve uz drugačiju kliničku sliku nego u GAD-u
- Intervencije: psihoonkološka podrška, KBT, mindfulness-based stress reduction (MBSR)
GAD-7 adaptacije u kroničnim bolestima
GAD-7 je validan u kroničnim somatskim bolestima, ali neka pitanja mogu biti teže interpretirati:
- "Osjećaj straha kao da se nešto loše može dogoditi" — može biti realistična zabrinutost o zdravlju, ne anksiozni poremećaj
- Tumačenje zahtijeva klinički kontekst: je li zabrinutost proporcionalna medicinskoj situaciji?
Terapijski pristup anksioznosti u kroničnim bolestima
- KBT prilagođena kroničnoj bolesti: pristup prihvatanjem i fokus na životne prioritete uz bolest
- SSRI/SNRI uz pažljivo praćenje interakcija s kroničnom terapijom (npr. escitalopram u kardiovaskularnih bolesnika je sigurniji)
- Mindfulness i edukacija bolesnika
- Integrativni pristup uz onkologa/internista/obiteljskog liječnika
Često postavljana pitanja
Može li GAD-7 biti povišen zbog bolesti same, a ne anksioznog poremećaja? Da. Umor, nemirnost i razdražljivost mogu biti simptomi same bolesti (npr. hipertireoza, srčana dekompenzacija) ili nuspojave lijekova. Klinička procjena je neophodna uz GAD-7.
Treba li svaki bolesnik s kroničnom bolešću GAD-7 probir? Preporuka je godišnji probir u visokorizičnim skupinama (onkologija, srčano zatajenje, KOPB, kronična bol). U primarnoj zdravstvenoj zaštiti — pri svakom pregledu bolesnika koji signalizira psihološke teškoće.
Procijenite anksioznost u kroničnoj bolesti
Pristupite GAD-7 kalkulatoru u Mediately za probir anksioznosti u vašeg bolesnika s kroničnom somatskom bolešću.
