Klirens Kreatinina i Prilagodba Doze DOAC-a: Praktični Vodič
SPC svih DOAC-a (direktnih oralnih antikoagulansa) specificira prilagodbu doze na temelju CrCl izračunatog Cockcroft-Gault formulom — ne eGFR-a (CKD-EPI). Pogrešna procjena bubrežne funkcije može dovesti do predoziranja i krvarenja ili subdoziranja i tromboze.
Creatinine Clearance
Cockcroft-Gault formula
Granične vrijednosti CrCl za DOAC-e (fibrilacija atrija)
| DOAC | Standardna doza | Smanjena doza | Kontraindikacija |
|---|---|---|---|
| Dabigatran | 150 mg × 2 | 110 mg × 2 (≥ 80 god. ili visoki rizik krvarenja) | CrCl < 30 mL/min |
| Rivaroksaban | 20 mg × 1 | 15 mg × 1 (CrCl 15–49) | CrCl < 15 mL/min |
| Apiksaban | 5 mg × 2 | 2,5 mg × 2 (≥ 2/3 kriterija: dob ≥ 80, masa ≤ 60 kg, kreatinin ≥ 133 μmol/L) | CrCl < 15 mL/min |
| Edoksaban | 60 mg × 1 | 30 mg × 1 (CrCl 15–50, masa ≤ 60 kg, ili snažni P-gp inhibitori) | CrCl < 15 mL/min |
Preporuka za praćenje CrCl u bolesnika na DOAC-u
| Razina CrCl | Učestalost praćenja |
|---|---|
| ≥ 60 mL/min | Jednom godišnje |
| 30–59 mL/min | Svaki 6 mjeseci |
| < 30 mL/min | Svaki 3 mjeseca (ili razmotriti alternativu) |
U bolesnika starijih od 75 godina preporuča se praćenje CrCl svaka 3–6 mjeseci bez obzira na polaznu vrijednost.
Posebne situacije
Stariji bolesnici s niskim kreatininom: Lažno normalan kreatinin uz sniženu mišićnu masu može dovesti do visokog izračunatog CrCl-a koji precjenjuje stvarnu bubrežnu funkciju. Klinička prosudba neophodna — konzultacija nefrologa u nejasnim slučajevima.
Akutno pogoršanje bubrežne funkcije: Akutno oštećenje bubrega zahtijeva privremenu obustavu dabigatrana (dominantno renalna eliminacija); ostali DOAC-i lakše se nastavljaju uz praćenje.
Često postavljana pitanja
Bolesnik ima CrCl 48 mL/min i uzima rivaroksaban 20 mg — je li ispravna doza? Ne. Prema SPC-u rivaroksabana, CrCl 15–49 mL/min u fibrilaciji atrija zahtijeva redukciju na 15 mg × 1. Doza 20 mg × 1 rezervirana je za CrCl ≥ 50 mL/min.
Mogu li koristiti eGFR iz laboratorijskog nalaza za doziranje DOAC-a? Ne. SPC DOAC-a specificira CrCl (Cockcroft-Gault). eGFR (CKD-EPI) nije normativno prihvaćen za ovu svrhu, premda su numerički bliski pri normalnom habitusu.
Izračunajte CrCl za sigurno doziranje DOAC-a
Pristupite kalkulatoru u Mediately za brzu procjenu CrCl-a Cockcroft-Gault formulom.
