Korigirani Kalcij u Kroničnoj Bubrežnoj Bolesti
Kronična bubrežna bolest (KBB) uzrokuje složene poremećaje mineralnog metabolizma — CKD-MBD (chronic kidney disease-mineral bone disorder) — koji uključuju hipokalcemiju, hiperfosfatemiju, sekundarni hiperparatireoidizam i osteodistrofiju. Korigirani kalcij je esencijalni parametar za praćenje i upravljanje CKD-MBD-om.
Izračunajte korigirani kalcij →
Patofiziologija Poremećaja Kalcija u KBB-u
| Mehanizam | Učinak |
|---|---|
| Smanjena sinteza 1,25-OH2-D3 (kalcitriola) | Smanjena crijevna apsorpcija Ca → hipokalcemija |
| Hiperfosfatemija (GFR < 45 mL/min) | Precipitacija Ca-fosfat → snižava ionizirани Ca |
| Sekundarni hiperparatireoidizam (sHPT) | Kompenzatorni porast PTH → mobilizacija Ca iz kosti |
| Metabolička acidoza | Smanjuje albumin-Ca vezanje → višefaktorna promjena |
Ciljne Vrijednosti Kalcija u KBB-u (KDIGO 2017)
| CKD stadij | PTH (pg/mL) | Kalcij (korigirani) | Fosfat |
|---|---|---|---|
| G3a-G3b | Blago povišen ok | 2,15-2,50 mmol/L | < 1,47 mmol/L |
| G4 | PTH praćenje | 2,15-2,50 mmol/L | < 1,47 mmol/L |
| G5 (dijaliza) | Umjereno povišen PTH ok (2-9× normala) | 2,15-2,50 mmol/L | < 1,78 mmol/L (HD) |
Korekcija kalcija za hipoalbuminemiju
Izračun korigiranog kalcija kod hipoalbuminemije
Korigirani kalcij
Terapija Hipokalcemije u KBB-u
Vitamin D i analozi:
- Nativni vitamin D (kolekalciferol): pri 25-OH-D3 < 30 nmol/L; ne supstituira aktivni vitamin D
- Alfakalcidol (1α-D3) ili kalcitriol (1,25-OH2-D3): aktivni vitamin D za KBB G4-G5 gdje je renalna 1α-hidroksilacija oštećena
- Doza: kalcitriol 0,25-0,5 µg/dan p.o. uz praćenje kalcija (rizik hiperkalcemije)
Kalcijevi fosfat-vezači:
- Kalcij karbonat, kalcij acetat: vežu fosfat u crijevu uz doprinos kalbcijU — koristiti oprezno pri normalnom ili povišenom Ca
- Ne-kalcijevi vezači (sevelamer, lantanum karbonat): preferirani pri hiperkalcemiji ili kalcifikacijama
Cinakalklet (kalcimimetik):
- Smanjuje PTH smanjenjem kalcij-osjetilnog receptora (CaSR) aktivacije
- Indikacija: sHPT u bolesnika na dijalizi s visokim PTH i normalnim ili povišenim Ca
Ograničenja
- Albumin-korekcijska formula neprecizna je u KBB-u zbog metaboličke acidoze koja mijenja Ca-albumin vezanje
- Ionizirani Ca je preporučen za donošenje terapijskih odluka u KBB-u G4-G5
- Dinamičko praćenje Ca, fosfata i PTH svakih 3-6 mj u G3b-G4, svakih 1-3 mj u G5/dijalize
Često Postavljana Pitanja
Može li kalcitriol uzrokovati hiperkalcemiju u KBB-u?
Da — kalcitriol povećava crijevnu apsorpciju kalcija, što može uzrokovati hiperkalcemiju, osobito pri istodobnoj suplementaciji kalcijem. Praćenje kalcija svaka 4 tjedna po uvođenju ili promjeni doze kalcitriola je standard.
Koji je cilj PTH u bolesnika na hemodijalizi?
KDIGO 2017 preporuča PTH u rasponu 2-9× gornje granice normale (otprilike 130-600 pg/mL u većine laboratorija) za bolesnike na dijalizi. Normalni PTH u dijalizata sugerira adinarničnu koštanu bolest — previše supresivna terapija.
Treba li korigirati kalcij u bolesnika na dijalizi?
Uzimanje ukupnog Ca bez korekcije je nepouzdano u dijaliziranih bolesnika s niskim albuminom. Ionizirani Ca ili korigirani Ca su preporučeni za kliničku procjenu. Dijalizatni kalcij (tipično 1,25-1,50 mmol/L) direktno utječe na ionizirани Ca post-dijalize.
Izvori
- KDIGO 2017 Clinical Practice Guideline Update for CKD-MBD
- Payne RB, et al. Interpretation of serum calcium in patients with abnormal serum proteins. Br Med J. 1973.
- Tentori F, et al. Mortality risk among hemodialysis patients with serum calcium levels outside the 2003 Kidney Disease Outcomes Quality Initiative. Am J Kidney Dis. 2008.
