ABCD2 Kalkulator: Ryzyko Udaru po TIA
Skala ABCD2 szacuje krótkoterminowe ryzyko udaru mózgu po przemijającym napadzie niedokrwiennym (TIA). Kalkulator punktuje pięć zmiennych klinicznych i przypisuje pacjenta do kategorii ryzyka wymagającej określonej pilności diagnostyki i leczenia.
Składowe Skali ABCD2
| Kryterium | Wartość | Punkty |
|---|---|---|
| Age (Wiek) | ≥ 60 lat | 1 |
| Blood pressure (Ciśnienie) | ≥ 140/90 mmHg | 1 |
| Clinical features (Objawy) | Jednostronne osłabienie kończyn | 2 |
| Zaburzenia mowy bez niedowładu | 1 | |
| Inne objawy | 0 | |
| Duration (Czas trwania) | ≥ 60 min | 2 |
| 10–59 min | 1 | |
| < 10 min | 0 | |
| Diabetes (Cukrzyca) | Tak | 1 |
Suma: 0–7 pkt. Wyższy wynik = wyższe ryzyko udaru w 2 dobach.
Skala ABCD2 — Ryzyko Udaru po TIA
Ocena ryzyka udaru niedokrwiennego w ciągu 2 dni po TIA — stratyfikacja pilności hospitalizacji
ABCD2 skala
Kategorie Ryzyka ABCD2
| Wynik ABCD2 | Ryzyko udaru w 2 dobach | Zalecana pilność |
|---|---|---|
| 0–3 | ~1% | Pilna diagnostyka ambulatoryjna |
| 4–5 | ~4% | Ocena szpitalna w ciągu 24 godz. |
| 6–7 | ~8% | Natychmiastowa hospitalizacja |
Kiedy Stosować Kalkulator ABCD2
- Przy każdym epizodzie przemijającego deficytu neurologicznego sugerującego TIA
- Przy decyzji o hospitalizacji vs. pilnej diagnostyce ambulatoryjnej
- Przy określaniu pilności wykonania MRI mózgu z dyfuzją (DWI) i oceny naczyń
- Przy przekazywaniu pacjenta z oddziału ratunkowego do neurologa
Ograniczenia
- ABCD2 ma ograniczoną wartość dyskryminacyjną (AUC ~0,72); aktualne wytyczne preferują natychmiastową ocenę neurologiczną bez względu na wynik skali
- Wynik ABCD2 nie zastępuje MRI DWI ani oceny naczyń w identyfikacji etologii TIA
- Skala nie obejmuje migotania przedsionków, stenozy tętnic szyjnych i innych czynników ryzyka kardioembolicznego
Często Zadawane Pytania
Czy ABCD2 nadal jest stosowany w wytycznych? Wytyczne ESO (2021) i AHA/ASA (2021) dla TIA odeszły od rutynowego stosowania ABCD2 jako kryterium hospitalizacji. Preferowana jest natychmiastowa kompleksowa ocena neurologiczna wszystkich pacjentów z podejrzeniem TIA. ABCD2 zachowuje wartość historyczną i komunikacyjną.
Jakie badania należy pilnie zlecić po TIA? Po TIA należy pilnie wykonać: EKG (wykluczenie FA), MRI DWI (wykluczenie ciasnego zawału), USG Doppler tętnic szyjnych, biochemię krwi (glukoza, lipidy, morfologia, koagulogram). Badania należy wykonać w ciągu 24 godzin od epizodu.
Jak odróżnić TIA od udaru niedokrwiennego? TIA klasycznie definiuje się jako epizod ogniskowego deficytu neurologicznego trwający < 24 godziny bez cech zawału w MRI DWI. Przy objawach trwających > 1 godziny lub przy zmianach w DWI rozpoznaje się udar niedokrwienny, nawet przy ustąpieniu objawów klinicznych.
Źródła
- Johnston SC, et al. Validation and refinement of scores to predict very early stroke risk after transient ischaemic attack. Lancet. 2007;369(9558):283-292.
- Easton JD, et al. Definition and evaluation of transient ischemic attack: a scientific statement from AHA/ASA. Stroke. 2009;40(6):2276-2293.
