ABCD2: Kryteria, Punktacja i Neurologiczne Ryzyko po TIA
Skala ABCD2 łączy pięć zmiennych klinicznych: wiek, ciśnienie tętnicze, charakter objawów, czas trwania i obecność cukrzycy. Każda zmienna jest prosta do oceny przy pierwszym kontakcie z pacjentem i nie wymaga badań dodatkowych.
Szczegółowe Kryteria ABCD2
A — Age (Wiek): ≥ 60 lat = 1 pkt; < 60 lat = 0 pkt
B — Blood Pressure (Ciśnienie tętnicze): Ciśnienie skurczowe ≥ 140 mmHg LUB rozkurczowe ≥ 90 mmHg = 1 pkt; poniżej progu = 0 pkt
C — Clinical Features (Objawy kliniczne): Jednostronne osłabienie kończyn = 2 pkt; zaburzenia mowy bez niedowładu = 1 pkt; inne objawy = 0 pkt
D — Duration (Czas trwania objawów): ≥ 60 minut = 2 pkt; 10–59 minut = 1 pkt; < 10 minut = 0 pkt
D — Diabetes (Cukrzyca): Rozpoznana cukrzyca = 1 pkt; bez cukrzycy = 0 pkt
| Zmienna | Maksymalna punktacja |
|---|---|
| Wiek | 1 |
| Ciśnienie | 1 |
| Objawy kliniczne | 2 |
| Czas trwania | 2 |
| Cukrzyca | 1 |
| Suma maksymalna | 7 |
Skala ABCD2 — Ryzyko Udaru po TIA
Ocena ryzyka udaru niedokrwiennego w ciągu 2 dni po TIA — stratyfikacja pilności hospitalizacji
ABCD2 skala
Kiedy Stosować Kalkulator ABCD2
- Przy każdym pacjencie z epizodami sugerującymi TIA w wywiadzie (objawy ustąpiły przed badaniem)
- Przy ocenie pilności w oddziale ratunkowym przed skierowaniem do neurologa
- Przy dokumentacji ryzyka neurologicznego w systemie elektronicznym pacjenta
- Przy edukacji pacjenta po TIA na temat ryzyka i pilności dalszej diagnostyki
Ograniczenia
- Zmienna C (objawy kliniczne) wymaga dokładnego wywiadu; opis objawów przez pacjenta może być nieprecyzyjny
- Zmienna B (ciśnienie) ocenia ciśnienie przy badaniu, a nie wartości referencyjne sprzed epizodu
- ABCD2 ma umiarkowaną moc dyskryminacyjną (AUC ~0,72–0,78) i nie powinien być jedynym kryterium decyzji klinicznej
Często Zadawane Pytania
Dlaczego objawy jednostronnego osłabienia kończyn są wyżej punktowane niż zaburzenia mowy? Jednostronne osłabienie kończyn (2 pkt) wiąże się z wyższym ryzykiem udaru mózgu niż izolowane zaburzenia mowy (1 pkt), co wykazano w badaniach populacyjnych. Prawdopodobnie odzwierciedla to bardziej proksymalne zamknięcie naczynia i większy obszar zagrożonego mózgu.
Czy ABCD2 można stosować przy TIA tylnego kręgu? Tak. Skala ABCD2 uwzględnia objawy z tylnego kręgu (ataksja, diplopia) w kategorii "inne objawy" (0 pkt), co jest ograniczeniem skali, ponieważ TIA tylnego kręgu może mieć ryzyko udaru porównywalne z TIA przedniego kręgu.
Jak skala ABCD2 ma się do skali ABCD3 i ABCD3-I? ABCD3 dodała powtarzający się epizod TIA jako szóste kryterium (2 pkt). ABCD3-I dodaje wyniki DWI MRI (zawał w obrazowaniu) i USG Doppler (stenoza tętnicy szyjnej). Nowsze wersje mają wyższą moc dyskryminacyjną, ale wymagają wyników badań dodatkowych.
Źródła
- Johnston SC, et al. Validation and refinement of scores to predict very early stroke risk after transient ischaemic attack. Lancet. 2007;369(9558):283-292.
- Rothwell PM, et al. A simple score (ABCD) to identify individuals at high early risk of stroke after transient ischaemic attack. Lancet. 2005;366(9479):29-36.
