ABCD2 i Prewencja Wtórna po TIA
Score ABCD2 identyfikuje pacjentów z wysokim ryzykiem wczesnego nawrotu po TIA — jednak stratyfikacja ryzyka jest tylko punktem wyjścia do aktywnego postępowania mającego na celu zapobieganie udarowi mózgu.
Skala ABCD2 — Ryzyko Udaru po TIA
Ocena ryzyka udaru niedokrwiennego w ciągu 2 dni po TIA — stratyfikacja pilności hospitalizacji
ABCD2 skala
Od ABCD2 do Decyzji Terapeutycznej
| ABCD2 | Ryzyko 2-dniowe | Priorytet działania |
|---|---|---|
| 0–3 | < 1 % | Diagnostyka w trybie pilnym (48–72 h) |
| 4–5 | ~4 % | Diagnostyka w trybie nagłym (< 24 h) |
| 6–7 | ~8 % | Hospitalizacja i natychmiastowa diagnostyka |
Obrazowanie Mózgu i Naczyń
MRI dyfuzji (standard):
- Wykonywane w ciągu 24 h u pacjentów z ABCD2 ≥ 4
- Wykrywa małe zawały niedokrwienne niewidoczne w TK
- Zmiana DWI+ przekwalifikuje TIA w udar (zawał < 24 h)
TK głowy: Dostępna 24 h/dobę — wyklucza krwawienie przed antykoagulacją
Obrazowanie naczyniowe (USG tętnic szyjnych, angio-MRI):
- Stenoza tętnicy szyjnej ≥ 50 % → wskazanie do pilnej endarterektomii (< 2 tygodnie)
- Wykonać w ciągu 24–48 h u pacjentów z ABCD2 ≥ 4
TIA a Migotanie Przedsionków
FA rozpoznawane u 15–25 % pacjentów po TIA. Po potwierdzeniu FA:
- Antykoagulacja DOAC (preferowane nad VKA) po wykluczeniu krwawienia w obrazowaniu
- CHA2DS2-VA kieruje dalszą decyzją o długoterminowej antykoagulacji
- ABCD2 nie jest już głównym narzędziem decyzyjnym po potwierdzeniu FA
Leczenie Przeciwpłytkowe (bez FA)
TIA bez FA (etiologia miażdżycowa lub lakunarna):
- Podwójna terapia przeciwpłytkowa: aspiryna 75–100 mg + klopidogrel 75 mg przez 21 dni (badania POINT i CHANCE)
- Następnie monoterapia (aspiryna lub klopidogrel) długoterminowo
- Redukcja ryzyka udaru o ~30 % w ciągu 90 dni
Najczęściej Zadawane Pytania
ABCD2 = 3 — czy hospitalizacja jest konieczna? Niekoniecznie, ale pilna diagnostyka (< 48 h) w jednostce udarowej lub konsultacja specjalistyczna jest zalecana. Decyzja uwzględnia dostępność lokalną i choroby współistniejące.
Kiedy rozpocząć leczenie przeciwpłytkowe po TIA? Natychmiast po wykluczeniu krwawienia w obrazowaniu — zwykle w ciągu kilku godzin po TIA.
Źródła
- Johnston SC, et al. Validation and refinement of scores to predict very early stroke risk after transient ischaemic attack. Lancet. 2007;369(9558):283–292.
- Johnston SC, et al. Clopidogrel and Aspirin in Acute Ischemic Stroke and High-Risk TIA (POINT). N Engl J Med. 2018;379(3):215–225.
