Alkoholowe Zapalenie Wątroby: Prognoza i Ciężkość – Skala MDF/GAHS/Lille
Alkoholowe zapalenie wątroby (AZW) w ciężkiej postaci (MDF ≥ 32 lub GAHS ≥ 9) wiąże się z 30-dniową śmiertelnością 30–50%. Kalkulator MaddreyGAHSLille integruje trzy narzędzia prognostyczne stosowane sekwencyjnie w ocenie ciężkości i odpowiedzi na leczenie.
Sekwencja Oceny Ciężkości AZW
| Etap | Narzędzie | Moment oceny | Cel oceny |
|---|---|---|---|
| 1 | MDF (Maddrey) | Przy przyjęciu | Kwalifikacja do kortykosteroidów |
| 1 | GAHS | Przy przyjęciu | Alternatywna stratyfikacja ryzyka |
| 2 | Lille | Po 7 dniach kortykosteroidów | Ocena odpowiedzi na leczenie |
| Dodatkowe | MELD | Przy przyjęciu i w trakcie | Ogólna ocena funkcji wątroby |
Skale dotyczące alkoholowego zapalenia wątroby
Zmodyfikowana funkcja dyskryminacyjna Maddreya, skala Glasgow dla alkoholowego zapalenia wątroby i model Lille’a dla alkoholowego zapalenia wątroby
Funkcja dyskryminacyjna Maddreya
Skala Glasgow dotycząca alkoholowego zapalenia wątroby
Kiedy Prognoza AZW Jest Szczególnie Niekorzystna
- MDF ≥ 32 z jednoczesnym AKI (kreatynina > 1,5 mg/dL): śmiertelność > 60%
- Lille ≥ 0,45 po 7 dniach kortykosteroidów: śmiertelność 6-miesięczna > 70%
- MELD > 25 przy przyjęciu: dodatkowy wskaźnik złej prognozy
- Encefalopatia wątrobowa przy przyjęciu: niezależny predyktor zgonu w AZW
- Infekcja bakteryjna (zapalenie otrzewnej, zakażenie układu moczowego) towarzysząca AZW: istotnie pogarsza rokowanie
Ograniczenia
- Żaden z modeli nie identyfikuje z pewnością pacjentów, którzy przeżyją; są to predyktory populacyjne
- Jednoczesne stosowanie NLPZ, paracetamolu lub innych hepatotoksyn może zaburzać parametry wejściowe
- Abstynencja po przeżytym AZW jest kluczowym czynnikiem długoterminowego rokowania, nieujętym w skalach ciężkości
Często Zadawane Pytania
Jakie są najczęstsze przyczyny zgonu przy ciężkim AZW? Najczęstsze przyczyny zgonu przy ciężkim AZW to: niewydolność wątrobowo-nerkowa (hepatorenal syndrome), infekcje bakteryjne (posocznica, SBP), krwawienie z żylaków przełyku, ostra niewydolność wątroby oraz encefalopatia wątrobowa w stopniu IV.
Czy MELD zastępuje MDF w ocenie AZW? MELD jest ogólnym wskaźnikiem ciężkości choroby wątroby i nie jest specyficzny dla AZW. MDF i GAHS są lepiej skalibrowane dla AZW i uwzględniają parametry związane z zapaleniem (leukocytoza w GAHS). Obie skale są rekomendowane przez EASL do stosowania łącznie.
Kiedy rozważać transplantację wątroby przy AZW? Transplantację wątroby rozważa się przy ciężkim AZW nieodpowiadającym na kortykosteroidy (Lille ≥ 0,45) u starannie wyselekcjonowanych pacjentów bez ciężkich chorób współistniejących, przy potwierdzonym zobowiązaniu do abstynencji i pozytywnej ocenie psychosocjalnej. Wczesna transplantacja jest stosowana w wybranych ośrodkach europejskich.
Źródła
- European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines: Management of alcohol-related liver disease. J Hepatol. 2018;69(1):154-181.
- Crabb DW, et al. Standard definitions and common data elements for clinical trials in patients with alcoholic hepatitis. Gastroenterology. 2016;150(4):785-790.
