CHA2DS2-VA: Wybór DOAC w Migotaniu Przedsionków
Po ustaleniu wskazania do OAC na podstawie CHA2DS2-VA, kolejnym krokiem jest wybór optymalnego leku. Wytyczne ESC 2024 rekomendują DOAC jako pierwszą linię w niezastawkowym FA — z wyjątkiem ściśle określonych sytuacji wymagających warfaryny.
CHA₂DS₂-VA i CHADS₂
Oszacowanie ryzyka udaru u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków
LUB
Choroba naczyń obwodowych (PVD), w tym: chromanie przestankowe, wcześniejsza rewaskularyzacja z powodu PVD , przezskórna lub chirurgiczna interwencja w aorcie brzusznej oraz złożona blaszka aortalna w badaniu obrazowym (określana jako cechy ruchomości, owrzodzenia, nasady lub grubości ≥ 4 mm)
DOAC Dostępne w Polsce przy FA
| DOAC | Mechanizm | Dawkowanie w FA | Adaptacja nerkowa |
|---|---|---|---|
| Apiksaban | Anty-Xa | 5 mg × 2/dobę (2,5 mg × 2/dobę przy redukcji) | Mało zależny (27 % nerkowa) |
| Riwaroksaban | Anty-Xa | 20 mg × 1/dobę z kolacją (15 mg przy eGFR 15–49) | Umiarkowanie zależny |
| Dabigatran | Anty-IIa | 150 mg × 2/dobę (110 mg przy ≥ 80 lat) | Silnie zależny (80 % nerkowa) |
| Edoksaban | Anty-Xa | 60 mg × 1/dobę (30 mg przy eGFR 15–50 lub masa ≤ 60 kg) | Umiarkowanie zależny |
Kiedy Warfaryna Pozostaje Wskazana
- FA zastawkowa: Protezy mechaniczne lub ciężka stenoza mitralna → warfaryna obligatoryjna (DOAC p/w)
- Zespół antyfosfolipidowy z wywiadem zakrzepowym → warfaryna (INR 2–3 lub 2,5–3,5)
- Skrajna niewydolność nerek (eGFR < 15 mL/min) lub dializy → DOAC niezwalidowane; warfaryna po rozważeniu bilansu
Zmiana z Warfaryny na DOAC
- Odstawić warfarynę
- Rozpocząć DOAC gdy INR < 2,0 (dla większości DOAC) lub < 2,5 (apiksaban)
- Nie stosować nakładania — ryzyko krwawienia bez korzyści
Refundacja DOAC w Polsce
DOAC są refundowane w Polsce przy FA niezastawkowym z CHA2DS2-VASc ≥ 2 (mężczyźni) lub ≥ 3 (kobiety) — warunki refundacyjne mogą różnić się od zaleceń ESC 2024. Należy sprawdzić aktualne obwieszczenie refundacyjne MZ.
Najczęściej Zadawane Pytania
CHA2DS2-VA = 1 u mężczyzny, eGFR 35 — który DOAC? Apiksaban jest preferowany przy eGFR < 50 mL/min (najmniej zależny od wydalania nerkowego). Dabigatran unikać przy eGFR < 30–50 ze względu na silną zależność nerkową.
Pacjent dobrze kontrolowany na warfarynie (TTR > 70 %) — zmienić na DOAC? Nie rutynowo — przy dobrze kontrolowanym INR zmiana nie przynosi udowodnionej korzyści i naraża na ryzyko okresu przejściowego. Wytyczne ESC nie zalecają rutynowej zmiany u pacjentów stabilnych na AVK.
Źródła
- Van Gelder IC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation. Eur Heart J. 2024;45(36):3314–3414.
- Ruff CT, et al. Comparison of the efficacy and safety of new oral anticoagulants with warfarin in patients with atrial fibrillation: a meta-analysis. Lancet. 2014;383(9921):955–962.
