Geneva Revised: Kryteria i Stratyfikacja Ryzyka PE
Revised Geneva Score (rGS) ocenia kliniczne prawdopodobieństwo PE na podstawie ośmiu zmiennych klinicznych, z których wszystkie są obiektywnie mierzalne. Zmienne obejmują wywiad, parametry hemodynamiczne i objawy fizykalne.
Szczegółowy Opis Kryteriów rGS
Wiek > 65 lat (1 pkt): Czynnik ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej niezależny od innych zmiennych.
Wcześniejsza DVT lub PE (3 pkt): Epizod zakrzepicy żył głębokich lub PE w wywiadzie jest silnym predyktorem nawrotu.
Zabieg chirurgiczny lub złamanie w ciągu 1 miesiąca (2 pkt): Unieruchomienie i stan pooperacyjny zwiększają ryzyko zakrzepicy.
Aktywny nowotwór złośliwy (2 pkt): Stan hyperkoagulowalności związany z nowotworem (Trousseau) i stosowaniem chemioterapii.
Ból jednostronny kończyny dolnej (3 pkt): Objaw sugerujący współistniejącą DVT jako źródło zatoru.
Krwioplucie (2 pkt): Objaw zawału płuca w przebiegu PE, szczególnie PE obwodowej.
HR 75–94 ud/min (3 pkt) / HR ≥ 95 ud/min (5 pkt): Tachykardia kompensacyjna przy niedotlenieniu i obciążeniu prawego serca.
Bolesność palpacyjna żył głębokich i obrzęk jednostronny (4 pkt): Bezpośredni dowód DVT.
Skala Wellsa / Genewska — Ryzyko Zatorowości Płucnej
Ocena klinicznego prawdopodobieństwa zatorowości płucnej — wg wytycznych ESC 2019
Poprawioną skalę genewską (Le Gal i in., 2006) zastosowano w wersji 3-poziomowej, natomiast uproszczoną, poprawioną skalę genewską (Klok i in., 2008) zastosowano w wersji dwupoziomowej.
Kiedy Szczegółowa Ocena Kryteriów Jest Istotna
- Przy granicznych wynikach rGS (3–4 pkt) wymagających precyzyjnej kwalifikacji do kategorii PTP
- Przy dokumentacji klinicznej uzasadniającej lub wykluczającej wskazanie do TK-PA
- Przy edukacji studentów i rezydentów z identyfikacji czynników ryzyka PE
- Przy analizie rozbieżności między Geneva Score a klinicznymi podejrzeniami lekarza prowadzącego
Ograniczenia
- Zmienna tachykardii (HR) może być zawyżana przez bieganie do gabinetu, lęk lub ból; pomiar w spoczynku po kilku minutach jest ważny
- Zmienna "nowotwór złośliwy" obejmuje aktywne choroby onkologiczne, a nie nowotwory w remisji
- Ból jednostronny kończyny dolnej i obrzęk mogą wynikać z zakrzepicy inną etiologią niż DVT; konieczna ocena kliniczna
Często Zadawane Pytania
Czy "aktywny nowotwór" obejmuje nowotwór w remisji? Nie. "Aktywny nowotwór" w Revised Geneva Score oznacza chorobę onkologiczną w leczeniu aktywnym (chemioterapia, radioterapia, leczenie paliatywne) lub nowotwór zdiagnozowany w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Nowotwór w pełnej remisji po leczeniu nie jest uwzględniany.
Jak oceniać zmienną DVT/PE w wywiadzie przy niepewnym wywiadzie? Wywiad wcześniejszej DVT lub PE wymaga potwierdzenia dokumentacją medyczną (wypis, wynik badań obrazowych). Przy niepewnym wywiadzie zmiennej nie liczymy, jeśli nie ma możliwości weryfikacji w czasie dostępnym dla decyzji klinicznej.
Czy tachykardia wywołana bólem lub gorączką powinna być uwzględniana? Tak — zmienna HR ocenia aktualną częstość akcji serca niezależnie od przyczyny. Tachykardia kompensacyjna przy PE ma podobne wartości jak tachykardia z innych przyczyn. Kalkulator nie koryguje HR pod kątem przyczyny.
Źródła
- Le Gal G, et al. Prediction of pulmonary embolism in the emergency department: the revised Geneva score. Ann Intern Med. 2006;144(3):165-171.
- van Belle A, et al. Effectiveness of managing suspected pulmonary embolism using an algorithm combining clinical probability, D-dimer testing, and computed tomography. JAMA. 2006;295(2):172-179.
