Kalkulacja LDL-C: Wzór Friedewalda – Kalkulator
LDL-cholesterol może być obliczony z wyników standardowego lipidogramu za pomocą wzoru Friedewalda, bez konieczności bezpośredniego pomiaru. Kalkulator oblicza LDL-C na podstawie cholesterolu całkowitego, HDL-C i triglicerydów i jest szeroko stosowany w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
Wzór Friedewalda
LDL-C [mg/dL] = Cholesterol całkowity – HDL-C – (Triglicerydy / 5)
W jednostkach mmol/L: LDL-C = TC – HDL-C – (TG / 2,19)
| Warunek | Ograniczenie wzoru |
|---|---|
| TG > 400 mg/dL (> 4,5 mmol/L) | Wzór Friedewalda nieważny |
| Dysbetalipoproteinemia (typ III) | Wynik może być zawyżony |
| Chylomikronemia na czczo | Wynik niewiarygodny |
Przy TG > 400 mg/dL zaleca się wzór Martina-Hopkinsa lub bezpośredni pomiar LDL-C.
Kalkulator LDL (Wzór Friedewalda)
Obliczanie stężenia cholesterolu LDL-C na podstawie lipidogramu zgodnie z wytycznymi klinicznymi.
Cholesterol LDL
Cholesterol nie-HDL
Kiedy Stosować Kalkulator LDL-C
- Przy ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego w ramach profilaktyki pierwotnej i wtórnej
- Przy ustalaniu celów terapeutycznych dla terapii statynami
- Gdy wynik bezpośredniego pomiaru LDL-C jest niedostępny lub niezalecany
- Przy monitorowaniu skuteczności leczenia hipolipemizującego
- W ramach oceny wg wytycznych ESC/EAS dotyczących dyslipidemii
Ograniczenia
- Wzór Friedewalda jest nieważny, gdy TG > 400 mg/dL; w takim przypadku zalecany jest wzór Martina-Hopkinsa lub pomiar bezpośredni
- Wynik jest wiarygodny wyłącznie przy próbce pobranej na czczo
- Przy bardzo niskich wartościach LDL-C wzór Friedewalda może je niedoszacować
Często Zadawane Pytania
Jaka jest różnica między wyliczonym a bezpośrednio mierzonym LDL-C? Wyliczony LDL-C jest obliczany wzorem Friedewalda z wyników lipidogramu. Bezpośredni pomiar LDL-C jest uzyskiwany metodami laboratoryjnymi (ultrawirowanie, metody homogeniczne) i jest bardziej wiarygodny przy wysokich TG. W praktyce klinicznej wyliczony LDL-C jest stosowany rutynowo.
Jaki wzór stosować przy triglicerydach > 400 mg/dL? Wzór Martina-Hopkinsa stosuje zmienny czynnik podziału TG (zamiast stałego 5), co zwiększa dokładność przy wyższych stężeniach TG. Bezpośredni pomiar LDL-C jest alternatywą przy niedostępności wzoru Martina-Hopkinsa.
Jakie są docelowe wartości LDL-C wg wytycznych ESC/EAS 2019? Wytyczne ESC/EAS 2019 definiują cele LDL-C w zależności od kategorii ryzyka: bardzo wysokie ryzyko: < 1,4 mmol/L (< 55 mg/dL); wysokie ryzyko: < 1,8 mmol/L (< 70 mg/dL); umiarkowane ryzyko: < 2,6 mmol/L (< 100 mg/dL); niskie ryzyko: < 3,0 mmol/L (< 116 mg/dL).
Źródła
- Friedewald WT, et al. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem. 1972;18(6):499-502.
- Mach F, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111-188.
