LDL-C: Cel Terapeutyczny i Statyny – Wytyczne ESC/EAS
Wyliczony LDL-C jest kluczowym parametrem monitorowanym podczas terapii hipolipemizującej. Wytyczne ESC/EAS 2019 definiują precyzyjne wartości docelowe LDL-C w zależności od kategorii ryzyka sercowo-naczyniowego, które wyznaczają intensywność leczenia statynami i terapii skojarzonej.
Wartości Docelowe LDL-C wg ESC/EAS 2019
| Kategoria ryzyka | Cel LDL-C | Przykłady pacjentów |
|---|---|---|
| Bardzo wysokie | < 1,4 mmol/L (< 55 mg/dL) | Choroby CVD, cukrzyca z pow. narządowymi |
| Wysokie | < 1,8 mmol/L (< 70 mg/dL) | Cukrzyca bez pow., ciężka CKD |
| Umiarkowane | < 2,6 mmol/L (< 100 mg/dL) | Umiarkowane ryzyko wg SCORE |
| Niskie | < 3,0 mmol/L (< 116 mg/dL) | Niskie ryzyko SCORE |
Przy bardzo wysokim ryzyku zaleca się również redukcję LDL-C o co najmniej 50% od wartości wyjściowej.
Kalkulator LDL (Wzór Friedewalda)
Obliczanie stężenia cholesterolu LDL-C na podstawie lipidogramu zgodnie z wytycznymi klinicznymi.
Cholesterol LDL
Cholesterol nie-HDL
Kiedy Monitorować LDL-C podczas Terapii
- Przy pierwszej kontroli po 4–12 tygodniach od rozpoczęcia lub modyfikacji terapii hipolipemizującej
- Następnie co 3–12 miesięcy w zależności od osiągniętego celu terapeutycznego i stabilności stanu pacjenta
- Po każdej zmianie dawki statyny lub dodaniu ezetymibu
- Przy ocenie konieczności dołączenia inhibitora PCSK9 u pacjentów wysokiego ryzyka nieosiągających celu LDL-C
- W ramach rocznych kontroli u pacjentów ze stabilną terapią hipolipemizującą
Ograniczenia
- Wyliczony LDL-C może być niedoszacowany przy bardzo niskich wartościach (< 1,0 mmol/L); przy intensywnej terapii zalecany jest bezpośredni pomiar
- Cel terapeutyczny LDL-C dotyczy wyliczonego lub bezpośrednio mierzonego LDL-C; oba są akceptowane w monitorowaniu
- Osiągnięcie celu LDL-C jest jednym z wielu parametrów oceny; ryzyko resztkowe i inne czynniki są oceniane osobno
Często Zadawane Pytania
Co zrobić, gdy pacjent nie osiąga celu LDL-C na maksymalnej dawce statyny? Przy nietolerancji maksymalnej dawki statyny lub niewystarczającej redukcji LDL-C wytyczne ESC/EAS 2019 zalecają dołączenie ezetymibu (redukcja LDL-C o ~20%) lub inhibitora PCSK9 (ewolokumab, alirokumab) u pacjentów bardzo wysokiego ryzyka.
Jaka jest różnica między celem LDL-C a celem non-HDL-C? Cel non-HDL-C jest wyższy o 0,8 mmol/L (30 mg/dL) od celu LDL-C i obejmuje również VLDL-C i IDL-C. Wytyczne ESC/EAS 2019 zalecają non-HDL-C jako dodatkowy cel terapeutyczny, szczególnie u pacjentów z hypertriglicerydemią.
Czy niższy LDL-C zawsze oznacza mniejsze ryzyko? Dane z badań klinicznych wskazują, że redukcja LDL-C jest liniowo związana z redukcją ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nie zidentyfikowano dolnego progu LDL-C, poniżej którego korzyści przestają być obserwowane.
Źródła
- Mach F, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111-188.
- Grundy SM, et al. 2018 AHA/ACC guideline on the management of blood cholesterol. Circulation. 2019;139(25):e1082-e1143.
