Cele LDL i Statyny według ESC/EAS: Przewodnik Prewencji Sercowo-Naczyniowej

Strategia terapeutyczna w dyslipidemii opiera się na osiągnięciu celów LDL-cholesterolu zależnych od kategorii ryzyka sercowo-naczyniowego pacjenta. Obliczenie LDL-C jest punktem wyjścia do oceny odchylenia od celu i dostosowania terapii.

Oblicz LDL-C →

Kalkulator LDL (Wzór Friedewalda)

Obliczanie stężenia cholesterolu LDL-C na podstawie lipidogramu zgodnie z wytycznymi klinicznymi.

Całkowity poziom cholesterolu

Cholesterol HDL

Trójglicerydy

Cholesterol LDL

Odpowiedz na wszystkie pytania, aby zobaczyć wynik

Cholesterol nie-HDL

Odpowiedz na pytania „Cholesterol całkowity” i „Cholesterol HDL”, aby zobaczyć wynik

Docelowe Wartości LDL-C (ESC/EAS 2019)

Kategoria ryzyka	Cel LDL-C	Wymagana redukcja
Niskie	< 3,0 mmol/L	Nie zdefiniowana
Umiarkowane	< 2,6 mmol/L	≥ 30 %
Wysokie	< 1,8 mmol/L	≥ 50 %
Bardzo wysokie	< 1,4 mmol/L	≥ 50 %

Intensywność Statyn i Oczekiwana Redukcja LDL-C

Intensywność	Przykłady	Redukcja LDL-C
Niska	Simwastatyna 10 mg, Prawastatyna 10–20 mg	~25 %
Umiarkowana	Atorwastatyna 10–20 mg, Rozuwastatyna 5–10 mg	30–40 %
Wysoka	Atorwastatyna 40–80 mg, Rozuwastatyna 20–40 mg	45–55 %

Strategia Etapowa przy Nieosiągniętym Celu

Etap 1: Statyna o wysokiej intensywności w maksymalnie tolerowanej dawce

Etap 2: Dodanie ezetimibu (10 mg/d) — dodatkowa redukcja ~15–20 %

Etap 3: Dodanie inhibitora PCSK9 (evolokumab, alirokumab) jeśli LDL-C wciąż poza celem u pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem

Polska a Ryzyko Sercowo-Naczyniowe

Polska należy do krajów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym według klasyfikacji ESC. Oznacza to, że progi dla interwencji terapeutycznych są bardziej rygorystyczne niż w krajach z niskim ryzykiem.

Najczęściej Zadawane Pytania

Czy cel LDL < 1,4 mmol/L obowiązuje w prewencji pierwotnej? Nie rutynowo — cel < 1,4 mmol/L zarezerwowany dla bardzo wysokiego ryzyka, typowo dla prewencji wtórnej lub hipercholesterolemii rodzinnej z dodatkowym czynnikiem ryzyka.

Co gdy pacjent nie osiąga celu nawet przy maksymalnej dawce statyny? Kombinacja statyny z ezetimibem (redukcja LDL-C o kolejne 15–20 %). Przy trwałym nieosiągnięciu celu u pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem — inhibitor PCSK9 (evolokumab, alirokumab).