LDL-C w Prewencji Wtórnej: Cele po Zawale Serca i OZW
Prewencja wtórna wymaga najostrzejszych celów LDL-C. Po OZW, udarze niedokrwiennym lub arteriopatii obwodowej cel wynosi LDL-C < 1,4 mmol/L z redukcją ≥ 50 % — co zwykle wymaga kombinacji leków.
Kalkulator LDL (Wzór Friedewalda)
Obliczanie stężenia cholesterolu LDL-C na podstawie lipidogramu zgodnie z wytycznymi klinicznymi.
Cholesterol LDL
Cholesterol nie-HDL
Cel LDL-C w Prewencji Wtórnej (ESC/EAS 2019)
Pacjenci z bardzo wysokim ryzykiem:
- LDL-C < 1,4 mmol/L (55 mg/dL)
- ORAZ redukcja ≥ 50 % wartości wyjściowej
Po nawrocie zdarzenia CV w ciągu 2 lat mimo LDL-C ≤ 1,8 mmol/L pod leczeniem:
- LDL-C < 1,0 mmol/L (40 mg/dL) można rozważyć
Statyny o Wysokiej Intensywności — Linia Bazowa
Włączyć natychmiast po OZW (nawet w pierwszych godzinach, niezależnie od wyjściowego LDL-C):
- Atorwastatyna 40–80 mg/d → redukcja LDL ~50–55 %
- Rozuwastatyna 20–40 mg/d → redukcja LDL ~45–55 %
Redukcja ryzyka CV jest niezależna od wyjściowej wartości LDL-C.
Strategia Intensyfikacji przy Nieosiągniętym Celu
| Sytuacja | Działanie |
|---|---|
| LDL > 1,4 mmol/L mimo statyny wysokiej intensywności | Dodać ezetimib 10 mg/d |
| LDL > 1,4 mmol/L mimo statyny + ezetimib | Dodać inhibitor PCSK9 |
| Całkowita nietolerancja statyn | Ezetimib + PCSK9 |
Ezetimib (IMPROVE-IT): redukuje LDL-C o kolejne 15–20 % i zmniejsza zdarzenia CV o 6–7 % po OZW.
Inhibitory PCSK9 (FOURIER, ODYSSEY Outcomes):
- Evolokumab 140 mg/2 tygodnie lub 420 mg/mies. SC
- Redukcja LDL-C o dodatkowe 50–60 % ponad statynę
- Redukcja zdarzeń CV o 15–20 % (MACE)
Czas Oznaczenia LDL-C po OZW
Optymalny harmonogram:
- Przy przyjęciu (przed statynami jeśli możliwe — wartość wyjściowa)
- Po 4–6 tygodniach — ocena osiągnięcia celu
- Po 3 miesiącach — decyzja końcowa o intensyfikacji
Wartość przy przyjęciu jest punktem odniesienia dla obliczenia wymaganej redukcji ≥ 50 %.
Najczęściej Zadawane Pytania
LDL-C 1,3 mmol/L po zawale — czy to wystarczające? Tak jeśli osiągnięto redukcję ≥ 50 % od wartości wyjściowej. Cel jest podwójny: wartość bezwzględna (< 1,4 mmol/L) ORAZ redukcja względna (≥ 50 %). LDL-C wyjściowe 2,4 mmol/L → po leczeniu 1,3 mmol/L = redukcja 46 % — nieznacznie poniżej wymagania.
Kiedy inicjować inhibitor PCSK9 po OZW? Zalecenia rekomendują oczekiwanie na kontrolę po 4–6 tygodniach pod statynami (± ezetimib) przed włączeniem PCSK9 inhibitora — chyba że wyjściowe LDL-C bardzo wysokie (hipercholesterolemia rodzinna).
Źródła
- Mach F, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
- Cannon CP, et al. Ezetimibe Added to Statin Therapy after Acute Coronary Syndromes (IMPROVE-IT). N Engl J Med. 2015;372(25):2387–2397.
