Maddrey Funkcja Dyskryminacyjna: Alkoholowe Zapalenie Wątroby
Funkcja Dyskryminacyjna Maddreya (MDF, Maddrey Discriminant Function) jest podstawowym narzędziem do oceny ciężkości ostrego alkoholowego zapalenia wątroby (AZW) i kwalifikacji do kortykosteroidoterapii. Kalkulator oblicza wynik na podstawie czasu protrombinowego i bilirubiny.
Wzór Funkcji Dyskryminacyjnej Maddreya
MDF = 4,6 × (PT pacjenta [s] – PT kontrolny [s]) + bilirubina całkowita [mg/dL]
Lub przy bilirubinie w µmol/L: podzielić bilirubinę przez 17,1.
| Wynik MDF | Interpretacja | Śmiertelność 30-dniowa |
|---|---|---|
| < 32 | Łagodna postać AZW | Niska (~5–10%) |
| ≥ 32 | Ciężka postać AZW | Wysoka (~30–50%) |
MDF ≥ 32 przy braku przeciwwskazań jest wskazaniem do oceny kortykosteroidoterapii.
Skale dotyczące alkoholowego zapalenia wątroby
Zmodyfikowana funkcja dyskryminacyjna Maddreya, skala Glasgow dla alkoholowego zapalenia wątroby i model Lille’a dla alkoholowego zapalenia wątroby
Funkcja dyskryminacyjna Maddreya
Skala Glasgow dotycząca alkoholowego zapalenia wątroby
Kiedy Stosować Kalkulator Maddrey
- Przy każdym pacjencie z rozpoznaniem ostrego alkoholowego zapalenia wątroby
- Przy ocenie wskazań do doustnej kortykosteroidoterapii (prednizolon 40 mg/dobę)
- Przy stratyfikacji ryzyka zgonu w ciągu 30 dni od hospitalizacji
- Przy kwalifikacji do dalszej oceny odpowiedzi na leczenie (skala Lille po 7 dniach)
- Przy rozważaniu intensywności wsparcia hepatologicznego i decyzji o referencji do ośrodka transplantacyjnego
Ograniczenia
- MDF wymaga czasu protrombinowego wyrażonego w sekundach, a nie INR; przy braku PT w sekundach kalkulator stosuje wzory przeliczeniowe
- Przy wyjściowej encefalopatii wątrobowej kortykosteroidy mogą być niebezpieczne niezależnie od MDF; konieczna ocena kliniczna
- MDF nie uwzględnia funkcji nerek (AKI-AZW); do pełnej stratyfikacji ryzyka zalecane łączne stosowanie z GAHS i skalą Lille
Często Zadawane Pytania
Dlaczego próg MDF ≥ 32 jest stosowany jako kryterium leczenia? W oryginalnych badaniach Maddreya (1978) wartość ≥ 32 wiązała się z 30-dniową śmiertelnością > 30%. Kortykosteroidy wykazały w tej grupie redukcję śmiertelności krótkoterminowej. Próg ten jest stosowany w wytycznych AGA i EASL jako kryterium kwalifikacji do leczenia.
Jak interpretować MDF przy jednoczesnym stosowaniu VKA lub heparyny? Przy antykoagulacji czas protrombinowy jest przedłużony z przyczyn farmakologicznych, co może zawyżać MDF. W takich przypadkach konieczna jest ostrożna interpretacja; zalecana jest ocena funkcji syntetycznej wątroby przy użyciu aktywności czynnika V, który nie jest zależny od VKA.
Co robić, gdy MDF ≥ 32, ale obecne są przeciwwskazania do kortykosteroidów? Przy MDF ≥ 32 z przeciwwskazaniami do kortykosteroidów (aktywna infekcja, krwawienie z przewodu pokarmowego, niekontrolowana cukrzyca) wytyczne zalecają rozważenie pentoksyfiliny lub postępowanie zachowawcze z intensywnym monitorowaniem funkcji nerek i wątroby.
Źródła
- Maddrey WC, et al. Corticosteroid therapy of alcoholic hepatitis. Gastroenterology. 1978;75(2):193-199.
- European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines: Management of alcohol-related liver disease. J Hepatol. 2018;69(1):154-181.
