MEWS w Położnictwie: Skala MEOWS u Ciężarnych i Położnic
Fizjologiczne zmiany w ciąży modyfikują parametry życiowe, dlatego standardowe skale wczesnego ostrzegania, w tym MEWS, mogą u ciężarnych dawać wyniki mylące. W położnictwie stosuje się zmodyfikowane skale, z których najbardziej znana jest MEOWS (Modified Early Obstetric Warning Score).
Skala MEWS — Wczesne Wykrywanie Pogorszenia Stanu Klinicznego
Ocena ryzyka nagłego pogorszenia stanu pacjenta na oddziale — parametry życiowe
MEWS
Fizjologia Ciąży a Parametry Życiowe
| Parametr | Zmiana w ciąży | Konsekwencja dla MEWS |
|---|---|---|
| Tętno | Wzrost o ok. 10–20/min | Tachykardia może zostać zbagatelizowana jako „fizjologiczna” |
| Ciśnienie tętnicze | Spadek w II trymestrze, powrót do wartości wyjściowych w III | Próg MEWS ≥ 200 mmHg nie wychwytuje stanu przedrzucawkowego |
| Częstość oddechów | Niewielki wzrost objętości oddechowej, częstość zbliżona | Wartość > 20/min wymaga uwagi |
| Kompensacja krwotoku | Znaczna utrata krwi przed spadkiem ciśnienia | Hipotensja jest objawem późnym |
Kluczową słabością MEWS w położnictwie jest brak progów dla nadciśnienia, które jest istotnym sygnałem stanu przedrzucawkowego (≥ 140/90 mmHg; ciężkie ≥ 160/110 mmHg).
Skala MEOWS
MEOWS rekomendowano w Wielkiej Brytanii po raporcie CEMACH (2007) dotyczącym zgonów matek. Typowo obejmuje:
- Częstość oddechów i SpO₂
- Temperaturę
- Tętno
- Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe (z progami dla nadciśnienia)
- Stan świadomości i ocenę bólu
- W części wersji: wygląd lochii, odpływ płynu, białkomocz
Parametry zaznacza się na karcie w strefach żółtej i czerwonej — jeden parametr w strefie czerwonej lub dwa w żółtej wymagają pilnej oceny lekarskiej. W badaniu walidacyjnym Singh i wsp. MEOWS wykazał czułość ok. 89% i swoistość ok. 79% w przewidywaniu chorobowości położniczej.
Najczęstsze Przyczyny Pogorszenia Stanu
- Krwotok położniczy — tachykardia jako objaw wcześniejszy niż hipotensja
- Stan przedrzucawkowy i rzucawka — nadciśnienie, ból głowy, zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu
- Sepsa położnicza — zapalenie błon płodowych, zapalenie błony śluzowej macicy, zakażenie rany po cięciu cesarskim
- Zatorowość płucna — duszność, tachypnoe, spadek SpO₂
- Kardiomiopatia okołoporodowa — duszność, obrzęki, tachykardia
Praktyczne Zasady
- W ciąży i do ok. 6 tygodni po porodzie stosować skalę położniczą przyjętą w szpitalu, a nie standardowy MEWS
- U ciężarnych leczonych na oddziałach nieginekologicznych (SOR, interna, chirurgia) włączać do konsultacji położnika
- Każdą tachykardię > 100/min u położnicy traktować jako potencjalny objaw krwawienia lub sepsy do czasu wyjaśnienia
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy MEWS można stosować u ciężarnej, jeśli w szpitalu nie ma MEOWS? Można jako narzędzie pomocnicze, ale z pełną świadomością ograniczeń — przede wszystkim braku progów dla nadciśnienia. Ciśnienie ≥ 140/90 mmHg oraz tachykardia wymagają oceny niezależnie od sumy MEWS.
Czy w Polsce obowiązuje położnicza skala wczesnego ostrzegania? Nie ma jednej ogólnokrajowej skali obowiązkowej. Część oddziałów położniczych wdraża własne karty obserwacji oparte na MEOWS. Warto zapoznać się z protokołem obowiązującym w danej placówce.
Źródła
- Singh S, McGlennan A, England A, Simons R. A validation study of the CEMACH recommended modified early obstetric warning system (MEOWS). Anaesthesia. 2012;67(1):12–18.
- Lewis G (ed). The Confidential Enquiry into Maternal and Child Health (CEMACH). Saving Mothers' Lives: reviewing maternal deaths to make motherhood safer 2003–2005. London: CEMACH; 2007.
- Mhyre JM, et al. The maternal early warning criteria: a proposal from the National Partnership for Maternal Safety. Obstet Gynecol. 2014;124(4):782–786.
