MEWS a Sepsa: Wczesne Wykrywanie Posocznicy na Oddziale
Sepsa na oddziale szpitalnym często rozwija się stopniowo, a pierwsze objawy — przyspieszony oddech, tachykardia, zaburzenia świadomości — są uchwytne w rutynowych pomiarach parametrów życiowych. MEWS pozwala wychwycić te zmiany wcześniej i przyspieszyć ocenę w kierunku zakażenia oraz wdrożenie leczenia.
Skala MEWS — Wczesne Wykrywanie Pogorszenia Stanu Klinicznego
Ocena ryzyka nagłego pogorszenia stanu pacjenta na oddziale — parametry życiowe
MEWS
Dlaczego Skale Wczesnego Ostrzegania Wspierają Rozpoznanie Sepsy
Zgodnie z definicją Sepsis-3 sepsa to zagrażająca życiu dysfunkcja narządów wywołana rozregulowaną odpowiedzią organizmu na zakażenie. Parametry uwzględniane w MEWS odpowiadają wczesnym objawom tej dysfunkcji:
- Częstość oddechów — jeden z najwcześniejszych i najczęściej pomijanych sygnałów pogorszenia
- Tętno i ciśnienie skurczowe — tachykardia i hipotensja jako wyraz zaburzeń krążenia
- Stan świadomości (AVPU) — nowe splątanie może być pierwszym objawem sepsy u osób starszych
- Temperatura — gorączka lub hipotermia (hipotermia wiąże się z gorszym rokowaniem)
MEWS w Porównaniu z qSOFA, SIRS i NEWS2
| Narzędzie | Cechy w kontekście sepsy |
|---|---|
| qSOFA | 3 parametry; wysoka swoistość, ale niska czułość jako narzędzie przesiewowe |
| SIRS | Wysoka czułość, niska swoistość; wymaga badań laboratoryjnych (leukocyty) |
| MEWS | 5 parametrów fizjologicznych; lepsza trafność niż qSOFA i SIRS u pacjentów oddziałowych z podejrzeniem zakażenia |
| NEWS2 | Uwzględnia SpO₂ i tlenoterapię; w badaniach porównawczych zwykle najwyższa trafność |
W dużej analizie pacjentów oddziałowych z podejrzeniem zakażenia (Churpek i wsp.) MEWS i NEWS lepiej przewidywały zgon i przeniesienie na OIT niż qSOFA i SIRS. Wytyczne Surviving Sepsis Campaign 2021 zalecają, aby nie stosować qSOFA jako jedynego narzędzia przesiewowego w porównaniu z SIRS, NEWS lub MEWS.
Postępowanie przy Podwyższonym MEWS i Podejrzeniu Zakażenia
- Ocena źródła zakażenia (płuca, drogi moczowe, jama brzuszna, cewniki, rana)
- Pobranie posiewów krwi (co najmniej 2 zestawy) przed antybiotykoterapią, jeśli nie opóźni to leczenia
- Oznaczenie mleczanu, morfologii, kreatyniny, bilirubiny, gazometrii — ocena SOFA
- Przy prawdopodobnym wstrząsie lub wysokim prawdopodobieństwie sepsy: antybiotyk w ciągu 1 godziny
- Przy możliwej sepsie bez wstrząsu: szybka diagnostyka, a antybiotyk w ciągu 3 godzin, jeśli utrzymuje się podejrzenie zakażenia
- Przy hipotensji lub mleczanie ≥ 4 mmol/L: płyny krystaloidowe 30 mL/kg w ciągu pierwszych 3 godzin, ocena odpowiedzi
- Powiadomienie zespołu szybkiego reagowania lub konsultacja anestezjologiczna według lokalnego protokołu
Najczęściej Zadawane Pytania
Czy prawidłowy MEWS wyklucza sepsę? Nie. Niski wynik zmniejsza prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu, ale nie wyklucza zakażenia ani wczesnej sepsy. U pacjentów przyjmujących beta-adrenolityki, immunosupresję lub w podeszłym wieku odpowiedź fizjologiczna może być osłabiona.
Dlaczego MEWS może być mniej skuteczny niż NEWS2 w sepsie z punktem wyjścia w płucach? MEWS nie uwzględnia saturacji ani zapotrzebowania na tlen. W zapaleniu płuc hipoksemia bywa wczesnym objawem, dlatego przy stosowaniu MEWS należy równolegle monitorować SpO₂.
Źródła
- Singer M, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801–810.
- Evans L, et al. Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021. Intensive Care Med. 2021;47(11):1181–1247.
- Churpek MM, et al. Quick Sepsis-related Organ Failure Assessment, Systemic Inflammatory Response Syndrome, and Early Warning Scores for Detecting Clinical Deterioration in Infected Patients outside the Intensive Care Unit. Am J Respir Crit Care Med. 2017;195(7):906–911.
