Przewlekła Choroba Nerek: Stadia i GFR wg KDIGO
Klasyfikacja przewlekłej choroby nerek (CKD) wg KDIGO 2012 opiera się na dwóch osiach: stadium G (eGFR) i stadium A (albuminuria). Kalkulator GFR wyznacza stadium G na podstawie wyznaczonego eGFR przy użyciu wzoru CKD-EPI lub MDRD.
Klasyfikacja CKD wg KDIGO (Osie G i A)
Oś G — Stadium eGFR:
| Stadium G | eGFR (ml/min/1,73 m²) |
|---|---|
| G1 | ≥ 90 |
| G2 | 60–89 |
| G3a | 45–59 |
| G3b | 30–44 |
| G4 | 15–29 |
| G5 | < 15 |
Oś A — Albuminuria:
| Stadium A | ACR (mg/g) lub ACR (mg/mmol) |
|---|---|
| A1 | < 30 mg/g (< 3 mg/mmol) — norma/nieznacznie podwyższona |
| A2 | 30–300 mg/g — umiarkowanie podwyższona |
| A3 | > 300 mg/g — ciężko podwyższona |
Kalkulator eGFR — CKD-EPI 2021 i MDRD
Obliczanie eGFR wg równań CKD-EPI 2021 i MDRD — stadium PChN i dawkowanie leków w niewydolności nerek
Kiedy Stosować Klasyfikację CKD G/A
- Przy rocznej ocenie pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą — najczęstszymi przyczynami CKD
- Przy ocenie ryzyka progresji CKD i kwalifikacji do nowych terapii (inhibitory SGLT2 przy eGFR ≥ 20)
- Przy ocenie wskazań do konsultacji nefrologicznej wg algorytmów (CKD G4, A3, lub szybka progresja)
- Przy dokumentacji klinicznej i raportowaniu wskaźników jakości opieki w praktyce POZ i specjalistycznej
Ograniczenia
- Rozpoznanie CKD wymaga potwierdzenia utrzymania zmian > 3 miesiące; pojedynczy wynik eGFR lub ACR nie wystarczy
- Stadium G1 bez albuminurii i bez strukturalnych zmian nerek nie jest CKD; wymagana jest ocena kontekstu klinicznego
- eGFR jest miarą przesączu kłębuszkowego, a nie pełnej funkcji nerek; inne parametry (ACR, mocz, USG nerek) uzupełniają klasyfikację
Często Zadawane Pytania
Jakie zmiany w eGFR kwalifikują jako progresja CKD? Progresję CKD definiuje się jako spadek eGFR do niższego stadium G lub szybki spadek eGFR > 5 ml/min/1,73 m² rocznie. Szybka progresja (> 5 ml/min/1,73 m²/rok) jest wskazaniem do pilniejszej konsultacji nefrologicznej i intensywnego leczenia przyczynowego.
Dlaczego albuminuria jest osobną osią w klasyfikacji CKD? Albuminuria jest niezależnym predyktorem progresji CKD i ryzyka sercowo-naczyniowego, niezależnym od wartości eGFR. Pacjent z eGFR 65 i ACR > 300 (G2 A3) ma znacznie wyższe ryzyko niż pacjent z eGFR 45 i ACR < 30 (G3a A1). Dwuosiowa klasyfikacja umożliwia precyzyjniejszą stratyfikację ryzyka.
Kiedy skierować pacjenta do nefrologa? Wskazania do konsultacji nefrologicznej obejmują: CKD G4–G5, eGFR < 30 ml/min/1,73 m², albuminurię A3, szybką progresję eGFR, nieznana etologia CKD, podejrzenie kłębuszkowego zapalenia nerek. Kierowanie przy CKD G3b z A2–A3 lub niewyjaśnioną etiologią jest rekomendowane.
Źródła
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). 2012 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Int Suppl. 2013;3(1):1-150.
- Levey AS, Stevens LA. Estimating GFR using the CKD Epidemiology Collaboration (CKD-EPI) creatinine equation: more accurate GFR estimates, lower CKD prevalence estimates, and better risk predictions. Am J Kidney Dis. 2010;55(4):622-627.
