Ryzyko Zatorowości Płucnej: Revised Geneva Score Kalkulator
Revised Geneva Score (rGS) wyznacza kliniczne prawdopodobieństwo przed testem (PTP) dla zatorowości płucnej i bezpośrednio wyznacza ścieżkę diagnostyczną. Kalkulator oblicza wynik na podstawie ośmiu obiektywnych zmiennych bez elementu subiektywnego.
Ścieżka Diagnostyczna PE wg Revised Geneva Score (ESC 2019)
| PTP | Wynik rGS | D-dimer | Następny krok |
|---|---|---|---|
| Niskie | 0–3 pkt | Ujemny | PE wykluczona, bez dalszej diagnostyki |
| Niskie | 0–3 pkt | Dodatni | TK-PA |
| Pośrednie | 4–10 pkt | Ujemny (lub wg wieku) | PE wykluczona lub TK-PA |
| Pośrednie | 4–10 pkt | Dodatni | TK-PA |
| Wysokie | ≥ 11 pkt | Dowolny | TK-PA bez D-dimera |
Skala Wellsa / Genewska — Ryzyko Zatorowości Płucnej
Ocena klinicznego prawdopodobieństwa zatorowości płucnej — wg wytycznych ESC 2019
Poprawioną skalę genewską (Le Gal i in., 2006) zastosowano w wersji 3-poziomowej, natomiast uproszczoną, poprawioną skalę genewską (Klok i in., 2008) zastosowano w wersji dwupoziomowej.
Kiedy Ocena Ryzyka PE Jest Priorytetem
- Przy duszności z nagłym początkiem bez jasnej przyczyny
- Przy bólu opłucnowym lub krwiopluciem bez rozpoznanej choroby płuc
- Przy niewyjaśnionej tachykardii lub hipoksemii przy przyjęciu
- Przy pacjentach po unieruchomieniu, zabiegu chirurgicznym lub z aktywnym nowotworem
- Przy pogorszeniu stanu klinicznego u pacjenta z wcześniejszą DVT lub PE
Ograniczenia
- Revised Geneva Score ocenia kliniczne PTP, a nie potwierdza ani wyklucza PE; wynik ≥ 11 pkt wymaga TK-PA
- Przy hemodynamicznie niestabilnym pacjencie (wstrząs, zatrzymanie krążenia) podejrzenie masywnej PE jest wskazaniem do natychmiastowego echokardiografii lub TK-PA bez obliczania rGS
- D-dimer jest silnie zależny od wieku: u osób > 70 lat jest podwyższony nawet bez PE; korekta do wieku poprawia swoistość
Często Zadawane Pytania
Jaka jest korekta D-dimera do wieku dla Geneva Score? Dla pacjentów > 50 lat ESC 2019 rekomenduje próg D-dimera = wiek × 10 µg/L (np. dla 70-latka: 700 µg/L). Korekta ta zwiększa swoistość D-dimera bez istotnej utraty czułości i zmniejsza liczbę niepotrzebnych TK-PA u starszych pacjentów.
Czy Revised Geneva Score można stosować przy ciąży? Ciąża zwiększa ryzyko PE, a D-dimer jest fizjologicznie podwyższony. ESC 2019 zaleca odrębne algorytmy diagnostyczne dla PE w ciąży, z preferencją dla MRI lub scyntygrafii wentylacyjno-perfuzyjnej zamiast TK-PA. Revised Geneva Score nie jest specyficznie walidowany dla ciężarnych.
Jak dokumentować wynik Geneva Score w historii choroby? Wynik rGS dokumentuje się jako wartość punktową, kategorię PTP (niskie/pośrednie/wysokie) i uzasadnienie wybranej ścieżki diagnostycznej. Dokumentacja powinna obejmować wartość D-dimera (z korekcją do wieku) i decyzję co do wykonania TK-PA lub odłożenia diagnostyki.
Źródła
- Le Gal G, et al. Prediction of pulmonary embolism in the emergency department: the revised Geneva score. Ann Intern Med. 2006;144(3):165-171.
- Konstantinides SV, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism. Eur Heart J. 2020;41(4):543-603.
