Amoksicilin-Klavulanska Kiselina: Doziranje kod Bubrežne Insuficijencije
Amoksicilin se u visokom procentu (60-70%) izlučuje putem bubrega u nepromenjenom obliku. Kod pacijenata sa narušenom bubrežnom funkcijom (CrCl <30 mL/min) obavezno je prilagođavanje doze ko-amoksiklava radi izbegavanja akumulacije i neželjenih efekata.
Prilagođavanje Doze prema Klirensu Kreatinina
| Stepen oštećenja bubrega | Klirens kreatinina (CrCl) | Preporučena doza |
|---|---|---|
| Normalna funkcija / blago oštećenje | >30 mL/min | Standardna doza bez prilagođavanja |
| Umereno oštećenje | 10-30 mL/min | 500/125 mg na 12 h; formulacije 875 mg su kontraindikovane |
| Teško oštećenje | <10 mL/min | 500/125 mg na 24 h; konsultujte aktuelni SmPC |
| Hemodijalizni pacijenti | N/A | Poseban protokol; doza posle dijalize; konsultujte smernice |
| Peritoneumska dijaliza | N/A | Konsultujte smernice za renalno doziranje |
Formulacije sa odnosom 7:1 (875/125 mg na 12 h) nisu preporučene kada CrCl padne ispod 30 mL/min jer ne omogućavaju adekvatno prilagođavanje intervala primene.
Procena Bubrežne Funkcije Pre Doziranja
Klirens kreatinina se izračunava po Cockcroft-Gault formuli:
CrCl [mL/min] = [(140 - Starost) x Telesna masa] / (72 x Scr) x 0,85 [za ženski pol]
Za izračunavanje CrCl pre prilagođavanja doze ko-amoksiklava, pristupite kalkulatoru klirensa kreatinina na Mediately platformi.
Posebne Populacije
Stariji pacijenti (>65 godina): Starost per se ne zahteva prilagođavanje doze, ali renalna funkcija kod starijih često opada. Preporučuje se procena CrCl ili eGFR pre propisivanja, posebno kod pacijenata koji uzimaju nefrotoksične lekove.
Pacijenti na hemodijalizi: Oko 40-65% amoksicilina i do 50% klavulanske kiseline uklanja se tokom jedne hemodijalizne sesije. Konsultujte specifične protokole za doziranje u perijalnom periodu dijalize.
Pacijenti sa oštećenjem jetre: Ko-amoksiklav može izazvati hepatotoksičnost; kod teškog oštećenja jetre primena je kontraindikovana ili zahteva pažljivo praćenje jetrenih enzima.
Doziranje amoksicilin-klavulanata
Terapijske indikacije
Kada Koristiti Kalkulator
- Procena ispravne doze kod pacijenata sa hroničnom bubrežnom bolešću (HBB) stadijuma 3-5
- Proverava doze ko-amoksiklava kod starijih pacijenata pre propisivanja
- Podrška internistima i nefrolozima u ambulantnoj i stacionarnoj praksi
- Prilagođavanje doze kod pacijenata sa akutnim bubrežnim oštećenjem u urgentnoj medicini
- Pristup informacijama o formulacijama kompatibilnim sa smanjenim CrCl
Ograničenja
- Kalkulator koristi Cockcroft-Gault formulu za procenu bubrežne funkcije; eGFR po CKD-EPI ne zamenjuje direktno CrCl za svrhe doziranja prema SmPC-u.
- Kod pacijenata sa akutnim bubrežnim oštećenjem izmereni CrCl može biti nestabilan; potrebna je česta revizija doze.
- Gojazni pacijenti mogu imati precenjenu vrednost CrCl; razmotrite primenu idealne ili prilagođene telesne mase.
- Kalkulator ne zamenjuje kliničku procenu i konsultaciju aktuelnog SmPC-a za konkretan preparat dostupan u Srbiji.
Često Postavljana Pitanja
Kako se doze razlikuju između hemodijalize i peritonealne dijalize? Hemodijalizni pacijenti zahtevaju poseban protokol sa dodatnom dozom posle svake sesije dijalize. Peritoneumska dijaliza ima drukčije farmakokinetičke karakteristike. Konsultujte smernice za odgovarajući protokol kod Vaših pacijenata.
Da li CrCl od tačno 30 mL/min zahteva prilagođavanje? Prag od 30 mL/min iz SmPC-a prestavlja granicu ispod koje se formulacija 875/125 mg ne preporučuje. Za vrednosti blizu praga, klinička procena i praćenje pacijenta su prioritet.
Može li se ko-amoksiklav primeniti kod pacijenata na ACE inhibitorima i NSAIL? Ova kombinacija može povećati rizik od renalne toksičnosti kod rizičnih pacijenata. Pristupite informacijama o interakcijama lekova na Mediately platformi pre propisivanja.
Izvori
- Sažetak karakteristika leka Augmentin 875 mg/125 mg film tablete, ALIMS Srbija (515-01-04350-18-001).
- Sažetak karakteristika leka Amoksiklav 1000 mg/200 mg, ALIMS Srbija (515-01-00763-21-001).
- EMA Summary of Product Characteristics: Amoxicillin/Clavulanic Acid.
- KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease.
- Matzke GR, et al. Drug dosing consideration in patients with acute and chronic kidney disease. Kidney Int. 2011;80(11):1122-37.
- Ministarstvo zdravlja Srbije: Nacionalni vodič dobre kliničke prakse - Racionalna upotreba antibiotika, 2020.
