BSA u Kardiologiji – Srčani Indeks i Indeksiranje Ehokardiografskih Mera
U kardiologiji se telesna površina (BSA) koristi za normalizaciju hemodinamskih i ehokardiografskih parametara prema veličini tela. Indeksiranjem se omogućava poređenje pacijenata različite konstitucije i primena referentnih vrednosti iz smernica. Kalkulator izračunava BSA koji je potreban za sve navedene indekse.
BSA kalkulator — površina tela
Body Surface Area za doziranje citostatika i kardiovaskularnih lekova
Srčani indeks
Srčani indeks (CI) je minutni volumen srca podeljen sa BSA:
CI (l/min/m²) = minutni volumen (l/min) / BSA (m²)
Primer: minutni volumen 5,0 l/min, BSA 1,90 m² → CI = 5,0 / 1,90 ≈ 2,6 l/min/m².
Uobičajeni referentni opseg srčanog indeksa u mirovanju je približno 2,5–4,0 l/min/m². Vrednost ispod 2,2 l/min/m² jedan je od hemodinamskih kriterijuma kardiogenog šoka u kliničkim studijama i klasifikacijama. Analogno se računa i indeks udarnog volumena (SVI, ml/m²).
Ehokardiografski parametri koji se indeksiraju
Prema preporukama ASE/EACVI za kvantifikaciju srčanih šupljina (2015), sledeći parametri se rutinski indeksiraju na BSA:
| Parametar | Gornja granica normale (odrasli) |
|---|---|
| Masa leve komore (linearna metoda) | ≤ 115 g/m² (muškarci), ≤ 95 g/m² (žene) |
| Volumen leve pretkomore (LAVI) | ≤ 34 ml/m² |
| Enddijastolni volumen LK (2D) | ≤ 74 ml/m² (muškarci), ≤ 61 ml/m² (žene) |
| Endsistolni volumen LK (2D) | ≤ 31 ml/m² (muškarci), ≤ 24 ml/m² (žene) |
Indeksirana masa leve komore koristi se za dijagnozu hipertrofije leve komore, a LAVI je jedan od parametara u proceni dijastolne funkcije i pritisaka punjenja.
Dimenzije aorte i valvularne mere
- Aortna stenoza: površina aortnog ušća indeksirana na BSA (AVAi) pomaže kod pacijenata ekstremne veličine tela; vrednost ispod 0,6 cm²/m² upućuje na tešku stenozu.
- Dimenzije aorte: kod niskih i visokih osoba apsolutni prečnik može zavarati, pa se koriste indeksirane vrednosti ili nomogrami.
- Protetska mismatch analiza: efektivna površina otvora proteze indeksira se na BSA radi procene nesrazmere proteze i pacijenta.
Ograničenja indeksiranja kod gojaznosti
Kod gojaznih pacijenata indeksiranje na BSA može "maskirati" stvarnu hipertrofiju ili dilataciju, jer masno tkivo povećava BSA, a ne i potrebe srčanog mišića. Zato se u istraživanjima i u pojedinim preporukama koristi i indeksiranje na visinu (npr. masa LK/visina^2,7). Važno je i da se u laboratoriji koristi ista BSA formula na koju se odnose referentne vrednosti; ehokardiografski aparati najčešće koriste Du Bois ili Mosteller formulu.
Često postavljana pitanja
Koju BSA formulu koristiti za srčani indeks? Kod odraslih normalne konstitucije Du Bois i Mosteller daju gotovo iste rezultate. Važnije je koristiti istu formulu dosledno, posebno pri serijskom praćenju.
Zašto je indeksirana masa leve komore važnija od apsolutne? Apsolutna masa zavisi od veličine tela, pa bi kod krupnih osoba lažno ukazivala na hipertrofiju. Indeksiranjem na BSA dobija se vrednost uporediva sa referentnim granicama.
Da li se kod dece koriste iste granice? Ne. U pedijatrijskoj kardiologiji koriste se z-skorovi zavisni od BSA, a ne fiksne granice za odrasle.
Izvori
- Lang RM, Badano LP, Mor-Avi V, et al. Recommendations for cardiac chamber quantification by echocardiography in adults: an update from the American Society of Echocardiography and the European Association of Cardiovascular Imaging. J Am Soc Echocardiogr. 2015;28(1):1-39.e14.
- Du Bois D, Du Bois EF. A formula to estimate the approximate surface area if height and weight be known. Arch Intern Med. 1916;17:863-871.
- Mosteller RD. Simplified calculation of body-surface area. N Engl J Med. 1987;317(17):1098.
