CHA2DS2-VA στις Οδηγίες ESC 2024: Πλαίσιο AF-CARE
Οι κατευθυντήριες οδηγίες ESC 2024 για την κολπική μαρμαρυγή (ΚΜ) αντικατέστησαν την CHA2DS2-VASc με την CHA2DS2-VA, αφαιρώντας το φύλο από τη βαθμολογία. Έτσι τα κατώφλια αντιπηκτικής αγωγής είναι πλέον κοινά για άνδρες και γυναίκες. Παράλληλα εισήχθη το πλαίσιο AF-CARE, που οργανώνει τη συνολική φροντίδα του ασθενούς με ΚΜ.
CHA₂DS₂-VA και CHADS₂
Εκτίμηση κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με μη βαλβιδική κολπική μαρμαρυγή
OR
Περιφερική αγγειακή νόσος (PVD), συμπεριλαμβανομένων των εξής: διαλείπουσα χωλότητα, προηγούμενη επαναγγείωση για PVD, διαδερμική ή χειρουργική επέμβαση στην κοιλιακή αορτή και σύνθετη αορτική πλάκα στην απεικόνιση (που ορίζονται ως χαρακτηριστικά κινητικότητας, εξέλκωσης, σχηματισμού μίσχου ή πάχους ≥ 4 mm)
Η Κλίμακα CHA2DS2-VA κατά ESC 2024
| Παράγοντας | Μόρια |
|---|---|
| C Χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια (ανεξαρτήτως LVEF) ή ασυμπτωματική LVEF ≤ 40% | 1 |
| H Αρτηριακή υπέρταση (ή αντιυπερτασική αγωγή) | 1 |
| A2 Ηλικία ≥ 75 ετών | 2 |
| D Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ή 2 | 1 |
| S2 Προηγούμενο ΑΕΕ, ΠΙΑ ή αρτηριακή θρομβοεμβολή | 2 |
| V Αγγειακή νόσος (στεφανιαία νόσος, περιφερική αρτηριοπάθεια, σύνθετη αθηρωματική πλάκα αορτής) | 1 |
| A Ηλικία 65–74 ετών | 1 |
Εύρος: 0–8 μόρια, ίδιο για άνδρες και γυναίκες.
Κατώφλια Αντιπηκτικής Αγωγής
| CHA2DS2-VA | Σύσταση ESC 2024 | Κατηγορία |
|---|---|---|
| ≥ 2 | Συνιστάται από του στόματος αντιπηκτική αγωγή | I |
| 1 | Πρέπει να εξετάζεται αντιπηκτική αγωγή | IIa |
| 0 | Δεν απαιτείται αντιπηκτική αγωγή βάσει κλίμακας | — |
Ανεξάρτητα από τη βαθμολογία, αντιπηκτική αγωγή συνιστάται σε ασθενείς με ΚΜ και υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια ή καρδιακή αμυλοείδωση. Τα DOAC προτιμώνται έναντι των ανταγωνιστών βιταμίνης Κ, εκτός από ασθενείς με μηχανική βαλβίδα ή μέτρια έως σοβαρή στένωση μιτροειδούς.
Το Πλαίσιο AF-CARE
| Γράμμα | Άξονας | Παραδείγματα |
|---|---|---|
| C | Comorbidity: διαχείριση συννοσηροτήτων και παραγόντων κινδύνου | Υπέρταση, παχυσαρκία, αλκοόλ, άπνοια ύπνου, διαβήτης |
| A | Avoid stroke: πρόληψη ΑΕΕ και θρομβοεμβολής | CHA2DS2-VA, επιλογή και δόση αντιπηκτικού |
| R | Reduce symptoms: έλεγχος συχνότητας και ρυθμού | β-αναστολείς, αντιαρρυθμικά, κατάλυση |
| E | Evaluation: δυναμική επαναξιολόγηση | Περιοδικός επανυπολογισμός κινδύνου, νεφρική λειτουργία |
Ο άξονας E επισημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι στατικός. Η ηλικία, η νέα υπέρταση ή ο νέος διαβήτης αλλάζουν τη βαθμολογία, γι' αυτό η CHA2DS2-VA επανυπολογίζεται σε τακτά διαστήματα.
Αιμορραγικός Κίνδυνος στις Οδηγίες 2024
Οι οδηγίες 2024 συνιστούν αξιολόγηση και διόρθωση των τροποποιήσιμων παραγόντων αιμορραγίας (ανεξέλεγκτη υπέρταση, ΜΣΑΦ, αλκοόλ, αναιμία). Οι κλίμακες αιμορραγικού κινδύνου δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αποφασιστεί η μη χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής σε ασθενείς που έχουν ένδειξη.
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί αφαιρέθηκε το γυναικείο φύλο; Το γυναικείο φύλο λειτουργεί κυρίως ως τροποποιητής κινδύνου που εκφράζεται σε μεγαλύτερη ηλικία, και όχι ως ανεξάρτητος παράγοντας. Η αφαίρεσή του απλοποιεί την κλίμακα και δεν χρειάζονται πλέον διαφορετικά κατώφλια ανά φύλο.
Ισχύουν ακόμη τα κατώφλια ≥ 2 για άνδρες και ≥ 3 για γυναίκες; Αυτά αφορούσαν την CHA2DS2-VASc (ESC 2020). Με την CHA2DS2-VA ισχύει ενιαίο κατώφλι: ≥ 2 μόρια σύσταση κατηγορίας I, 1 μόριο σύσταση κατηγορίας IIa, και για τα δύο φύλα.
Χρησιμοποιείται η CHA2DS2-VA στη σιωπηλή ΚΜ που ανιχνεύεται από συσκευή; Για την υποκλινική ΚΜ που ανιχνεύεται από συσκευή, οι οδηγίες 2024 προτείνουν εξατομικευμένη απόφαση. Τα δεδομένα των μελετών ARTESiA και NOAH-AFNET 6 δείχνουν μικρότερο θρομβοεμβολικό κίνδυνο από την κλινική ΚΜ.
Πηγές
- Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414.
- Nielsen PB, Skjøth F, Overvad TF, et al. Female sex is a risk modifier rather than a risk factor for stroke in atrial fibrillation: should we use a CHA2DS2-VA score rather than CHA2DS2-VASc? Circulation. 2018;137(8):832-840.
- Healey JS, Lopes RD, Granger CB, et al. Apixaban for stroke prevention in subclinical atrial fibrillation. N Engl J Med. 2024;390(2):107-117.
