Καρδιοανάταξη Κολπικής Μαρμαρυγής: Αντιπηκτική Αγωγή και CHA2DS2-VA
Η καρδιοανάταξη, ηλεκτρική ή φαρμακολογική, αυξάνει παροδικά τον κίνδυνο θρομβοεμβολής. Ο κίνδυνος οφείλεται τόσο σε προϋπάρχοντα θρόμβο όσο και στον «κολπικό λήθαργο» μετά την επαναφορά του φλεβοκομβικού ρυθμού. Η περιεπεμβατική αντιπηκτική αγωγή εξαρτάται από τη διάρκεια του επεισοδίου, ενώ η μακροχρόνια αγωγή καθορίζεται από την CHA2DS2-VA.
CHA₂DS₂-VA και CHADS₂
Εκτίμηση κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με μη βαλβιδική κολπική μαρμαρυγή
OR
Περιφερική αγγειακή νόσος (PVD), συμπεριλαμβανομένων των εξής: διαλείπουσα χωλότητα, προηγούμενη επαναγγείωση για PVD, διαδερμική ή χειρουργική επέμβαση στην κοιλιακή αορτή και σύνθετη αορτική πλάκα στην απεικόνιση (που ορίζονται ως χαρακτηριστικά κινητικότητας, εξέλκωσης, σχηματισμού μίσχου ή πάχους ≥ 4 mm)
Πριν από την Καρδιοανάταξη
| Διάρκεια ΚΜ / κατάσταση | Στρατηγική κατά ESC 2024 |
|---|---|
| > 24 ώρες ή άγνωστη διάρκεια | Θεραπευτική αντιπηκτική αγωγή τουλάχιστον 3 εβδομάδες ή διοισοφάγειο υπερηχογράφημα (TOE) για αποκλεισμό θρόμβου |
| < 24 ώρες | Πρώιμη καρδιοανάταξη με έναρξη αντιπηκτικής αγωγής το συντομότερο δυνατόν |
| Αιμοδυναμική αστάθεια | Επείγουσα καρδιοανάταξη, με ταυτόχρονη έναρξη ηπαρίνης ή DOAC |
«Θεραπευτική» αντιπηκτική αγωγή σημαίνει καλή συμμόρφωση στο DOAC ή INR ≥ 2,0 με ανταγωνιστή βιταμίνης Κ τις τρεις προηγούμενες εβδομάδες. Αν εντοπιστεί θρόμβος στο TOE, η καρδιοανάταξη αναβάλλεται και η απεικόνιση επαναλαμβάνεται μετά από τουλάχιστον 3 εβδομάδες αντιπηκτικής αγωγής.
Μετά την Καρδιοανάταξη
- Όλοι οι ασθενείς: Συνέχιση της αντιπηκτικής αγωγής για τουλάχιστον 4 εβδομάδες, λόγω της καθυστερημένης αποκατάστασης της μηχανικής λειτουργίας του κόλπου
- Μακροχρόνια: Η συνέχιση καθορίζεται από την CHA2DS2-VA και όχι από την επιτυχία της καρδιοανάταξης
- CHA2DS2-VA ≥ 2: μακροχρόνια αντιπηκτική αγωγή (κατηγορία I)
- CHA2DS2-VA = 1: πρέπει να εξετάζεται (κατηγορία IIa)
- CHA2DS2-VA = 0: μπορεί να διακοπεί μετά τις 4 εβδομάδες, με εξατομικευμένη απόφαση
Στρατηγική Αναμονής («wait and see»)
Στη μελέτη RACE 7 ACWAS, σε ασθενείς με πρόσφατη συμπτωματική ΚΜ διάρκειας < 36 ωρών, η καθυστερημένη καρδιοανάταξη μόνο όταν χρειαζόταν δεν υστερούσε έναντι της πρώιμης καρδιοανάταξης ως προς την παρουσία φλεβοκομβικού ρυθμού στις 4 εβδομάδες. Πολλά επεισόδια τερματίστηκαν αυτόματα. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει έλεγχο της συχνότητας και έγκαιρη έναρξη αντιπηκτικής αγωγής όπου ενδείκνυται.
Επιλογή Αντιπηκτικού
- Τα DOAC (απιξαμπάνη, νταμπιγκατράνη, εντοξαμπάνη, ριβαροξαμπάνη) μελετήθηκαν σε τυχαιοποιημένες μελέτες καρδιοανάταξης και αποτελούν πρακτική επιλογή, αφού δεν απαιτούν τιτλοποίηση INR
- Με ανταγωνιστή βιταμίνης Κ απαιτούνται εβδομαδιαίες μετρήσεις INR ≥ 2,0 επί 3 εβδομάδες. Μία τιμή εκτός στόχου συχνά οδηγεί σε αναβολή ή σε TOE
- Η δόση του DOAC προσαρμόζεται στα κριτήρια της ΠΧΠ (νεφρική λειτουργία, ηλικία, βάρος)
Συχνές Ερωτήσεις
Ασθενής με CHA2DS2-VA 0 και ΚΜ 10 ωρών: χρειάζεται αντιπηκτικό μετά την καρδιοανάταξη; Σε ΚΜ < 24 ωρών και πολύ χαμηλό θρομβοεμβολικό κίνδυνο, η παράλειψη της μετεπεμβατικής αντιπηκτικής αγωγής μπορεί να εξεταστεί εξατομικευμένα. Ο ασθενής πρέπει να ενημερωθεί για τον μικρό αλλά υπαρκτό κίνδυνο.
Επιτρέπει το TOE χωρίς θρόμβο την παράλειψη της αντιπηκτικής αγωγής μετά; Όχι. Το TOE αντικαθιστά μόνο τις 3 εβδομάδες αγωγής πριν από την καρδιοανάταξη. Η αγωγή των 4 εβδομάδων μετά παραμένει απαραίτητη.
Ισχύει η ίδια στρατηγική για τον κολπικό πτερυγισμό; Ναι. Ο κολπικός πτερυγισμός αντιμετωπίζεται με τους ίδιους κανόνες περιεπεμβατικής αντιπηκτικής αγωγής και με εκτίμηση κινδύνου CHA2DS2-VA.
Πηγές
- Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414.
- Pluymaekers NAHA, Dudink EAMP, Luermans JGLM, et al. Early or delayed cardioversion in recent-onset atrial fibrillation. N Engl J Med. 2019;380(16):1499-1508.
- Steffel J, Collins R, Antz M, et al. 2021 European Heart Rhythm Association practical guide on the use of non-vitamin K antagonist oral anticoagulants in patients with atrial fibrillation. Europace. 2021;23(10):1612-1676.
