CHA2DS2-VA Score: Αξιολόγηση Κινδύνου Εγκεφαλικού σε Κολπική Μαρμαρυγή
Ο δείκτης CHA2DS2-VA (ESC 2024) αποτελεί το κύριο εργαλείο για την εκτίμηση του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου και συστηματικής εμβολής σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή μη βαλβιδικής αιτιολογίας. Η αντικειμενική αξιολόγηση του κινδύνου μέσω της κλίμακας αυτής αποτελεί το πρώτο βήμα για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σχετικά με την αντιπηκτική αγωγή. Η προκάτοχός της CHA2DS2-VASc ενσωματώθηκε στις οδηγίες ESC 2020· οι οδηγίες ESC 2024 την αντικατέστησαν με την CHA2DS2-VA, καταργώντας τον παράγοντα φύλου.
Δομή και Βαθμολόγηση CHA2DS2-VA
| Παράγοντας | Ακρωνύμιο | Βαθμοί |
|---|---|---|
| Καρδιακή ανεπάρκεια / Δυσλειτουργία ΑΚ | C | 1 |
| Υπέρταση | H | 1 |
| Ηλικία ≥75 ετών | A2 | 2 |
| Σακχαρώδης διαβήτης | D | 1 |
| ΑΕΕ/ΠΙΑ/συστηματική εμβολή | S2 | 2 |
| Αγγειακή νόσος (ΕΜ, ΠΑΝ, πλάκα αορτής) | V | 1 |
| Ηλικία 65-74 ετών | A | 1 |
Σύνολο: 0-8 βαθμοί
Κατώφλια Αντιπηκτικής Αγωγής (ESC 2024)
- CHA2DS2-VA ≥2 → αντιπηκτική αγωγή συνίσταται (Τάξη I)
- CHA2DS2-VA = 1 → αντιπηκτική αγωγή να εξετάζεται (Τάξη IIa)
- CHA2DS2-VA = 0: αντιπηκτική αγωγή δεν ενδείκνυται (ίδια κατώφλια για άνδρες και γυναίκες)
Σημείωση Σχετικά με CHA2DS2-VA vs CHA2DS2-VASc
Οι οδηγίες ESC 2024 κατήργησαν το φύλο ως παράγοντα κινδύνου, μετονομάζοντας την κλίμακα από CHA2DS2-VASc σε CHA2DS2-VA. Τα κατώφλια αντιπηκτικής αγωγής είναι πλέον ενιαία για όλους τους ασθενείς.
CHA₂DS₂-VA και CHADS₂
Εκτίμηση κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου σε ασθενείς με μη βαλβιδική κολπική μαρμαρυγή
OR
Περιφερική αγγειακή νόσος (PVD), συμπεριλαμβανομένων των εξής: διαλείπουσα χωλότητα, προηγούμενη επαναγγείωση για PVD, διαδερμική ή χειρουργική επέμβαση στην κοιλιακή αορτή και σύνθετη αορτική πλάκα στην απεικόνιση (που ορίζονται ως χαρακτηριστικά κινητικότητας, εξέλκωσης, σχηματισμού μίσχου ή πάχους ≥ 4 mm)
Πότε να Χρησιμοποιηθεί
- Αρχική αξιολόγηση ασθενούς με νεοδιαγνωσμένη κολπική μαρμαρυγή
- Επαναξιολόγηση κατά την ετήσια παρακολούθηση ασθενούς με ΚΜ
- Εκτίμηση αναγκαιότητας αντιπηκτικής αγωγής πριν καρδιοανάταξη ή κατάλυση
- Τεκμηρίωση κλινικής απόφασης για αντιπηκτική αγωγή
- Επικοινωνία κινδύνου με τον ασθενή στο πλαίσιο κοινής λήψης απόφασης
Περιορισμοί
- Δεν εφαρμόζεται σε ΚΜ βαλβιδικής αιτιολογίας (ρευματική μιτροειδής στένωση, μηχανικές βαλβίδες)
- Δεν αξιολογεί τον κίνδυνο αιμορραγίας — απαιτεί συνδυασμό με HAS-BLED
- Δεν λαμβάνει υπόψη παροδικούς παράγοντες κινδύνου
- Η βαθμολογία αποτελεί εκτίμηση και όχι δεσμευτικό κατώφλι θεραπείας
- Απαιτεί επικαιροποίηση ετησίως ή κατά μεταβολή κλινικής κατάστασης
Συχνές Ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά CHA2DS2-VA και CHA2DS2-VASc; Στην CHA2DS2-VASc, το γυναικείο φύλο αθροίζεται ως 1 βαθμός. Στην CHA2DS2-VA (ESC 2024), το φύλο δεν αθροίζεται και τα κατώφλια είναι ενιαία (≥2 συνιστάται, 1 να εξετάζεται). Η αλλαγή βασίζεται σε μετα-αναλύσεις που δείχνουν ότι το γυναικείο φύλο αποτελεί τροποποιητή κινδύνου, όχι ανεξάρτητο παράγοντα.
Ποιος τύπος αντιπηκτικής αγωγής προτιμάται σε ΚΜ; Τα Από Του Στόματος Αντιπηκτικά μη Βιταμίνης Κ (NOAC/DOAC) προτιμώνται έναντι των ανταγωνιστών βιταμίνης Κ (AVK) σε ασθενείς με μη βαλβιδική ΚΜ που πληρούν τα κριτήρια, εκτός εάν υπάρχουν ειδικές αντενδείξεις.
Πότε επαναξιολογείται η CHA2DS2-VA βαθμολογία; Η βαθμολογία επαναξιολογείται ετησίως ή κατά μεταβολή παραγόντων κινδύνου (π.χ. ηλικία ≥65 ή ≥75, νέο ΑΕΕ, νέα καρδιακή ανεπάρκεια, έναρξη αντιδιαβητικής αγωγής). Η δυναμική αξιολόγηση είναι σημαντικότερη από τη στατική.
Πηγές
- Hindricks G, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation. Eur Heart J. 2021;42(5):373-498.
- Van Gelder IC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation. Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414.
- Lip GYH, et al. Refining clinical risk stratification for predicting stroke and thromboembolism in atrial fibrillation using a novel risk factor-based approach. Chest. 2010;137(2):263-272.
