eGFR πριν από Ιωδιούχο Σκιαγραφικό: Πρόληψη PC-AKI

Η οξεία νεφρική βλάβη μετά από χορήγηση σκιαγραφικού (post-contrast acute kidney injury, PC-AKI) αποτελεί συχνή ανησυχία πριν από αξονική τομογραφία ή αγγειογραφία. Σύγχρονα δεδομένα δείχνουν ότι ο κίνδυνος με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό είναι χαμηλότερος από ό,τι πιστευόταν, αλλά παραμένει κλινικά σημαντικός σε σοβαρά μειωμένο eGFR. Το πρόσφατο eGFR είναι το βασικό κριτήριο για τη στρωματοποίηση κινδύνου.

Υπολογίστε eGFR →

GFR Υπολογισμός (CKD-EPI, MDRD Equation)

Εργαλείο για τον υπολογισμό του eGFR με την εξίσωση MDRD και την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας.

Απαντήστε σε όλες τις ερωτήσεις για να δείτε το αποτέλεσμα

Εξίσωση

2021 CKD-EPI Κρεατινίνη

Φύλο

Ηλικία

έτη

Κρεατινίνη ορού

CKD: χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ)

Μονάδες για eGFR

Ορισμός PC-AKI

Κατά την ESUR (European Society of Urogenital Radiology, 2018), PC-AKI ορίζεται ως αύξηση της κρεατινίνης ορού εντός 48–72 ωρών από τη χορήγηση σκιαγραφικού κατά:

≥ 0,3 mg/dL (≥ 26,5 µmol/L), ή
≥ 1,5 φορές της τιμής αναφοράς

Ο ορισμός ευθυγραμμίζεται με τα κριτήρια KDIGO για οξεία νεφρική βλάβη. Η αύξηση κρεατινίνης μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια (υπογκαιμία, σήψη, νεφροτοξικά φάρμακα), γι' αυτό χρησιμοποιείται ο όρος «μετά» και όχι «από» σκιαγραφικό.

Κατώφλια eGFR για Αυξημένο Κίνδυνο (ESUR 2018)

Οδός χορήγησης	eGFR υψηλού κινδύνου
Ενδοφλέβια ή ενδοαρτηριακή με δευτερογενή νεφρική διέλευση (π.χ. στεφανιογραφία μέσω μηριαίας)	< 30 mL/min/1,73 m²
Ενδοαρτηριακή με πρωτογενή νεφρική διέλευση (π.χ. υπερνεφρική αορτογραφία)	< 45 mL/min/1,73 m²
Γνωστή ή πιθανή οξεία νεφρική βλάβη	Ανεξαρτήτως eGFR

Η ομόφωνη δήλωση ACR–NKF (2020) για ενδοφλέβιο σκιαγραφικό υιοθετεί παρόμοια λογική: προφυλακτική ενυδάτωση σε eGFR < 30 mL/min/1,73 m² που δεν υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση και σε οξεία νεφρική βλάβη.

Προφυλακτικά Μέτρα

Ενυδάτωση (σε ασθενείς υψηλού κινδύνου):

Ενδοφλέβιο διάλυμα διττανθρακικού νατρίου 1,4 %, 3 mL/kg/h για 1 ώρα πριν, ή
Φυσιολογικός ορός 0,9 %, 1 mL/kg/h για 3–4 ώρες πριν και 4–6 ώρες μετά
Προσοχή σε καρδιακή ανεπάρκεια — εξατομίκευση όγκου

Λοιπά μέτρα:

Χρήση της ελάχιστης αναγκαίας δόσης σκιαγραφικού χαμηλής ή ισο-ωσμωτικότητας
Αποφυγή επαναλαμβανόμενων χορηγήσεων εντός 48–72 ωρών όπου είναι εφικτό
Προσωρινή διακοπή νεφροτοξικών φαρμάκων (π.χ. ΜΣΑΦ) εφόσον είναι κλινικά ασφαλές
Η N-ακετυλοκυστεΐνη δεν συνιστάται — δεν έχει αποδεδειγμένο όφελος

Μετφορμίνη και Σκιαγραφικό (ESUR)

eGFR ≥ 30 mL/min/1,73 m² με ενδοφλέβια ή ενδοαρτηριακή δευτερογενούς διέλευσης χορήγηση: συνέχιση μετφορμίνης
eGFR < 30, οξεία νεφρική βλάβη, ή ενδοαρτηριακή πρωτογενούς διέλευσης με eGFR < 45: διακοπή κατά τη χορήγηση, επανέλεγχος eGFR εντός 48 ωρών, επανέναρξη εφόσον η νεφρική λειτουργία δεν έχει μεταβληθεί

Συχνές Ερωτήσεις

Πόσο πρόσφατο πρέπει να είναι το eGFR πριν από σκιαγραφική εξέταση; Η ESUR προτείνει eGFR εντός 7 ημερών για ασθενείς με οξεία νόσο ή νοσηλευόμενους και εντός 3 μηνών για σταθερούς εξωτερικούς ασθενείς με γνωστή ΧΝΝ.

Πρέπει να καθυστερήσει επείγουσα αξονική λόγω χαμηλού eGFR; Όχι. Σε επείγουσες καταστάσεις (π.χ. πνευμονική εμβολή, ισχαιμικό εγκεφαλικό) το διαγνωστικό όφελος υπερτερεί του κινδύνου PC-AKI και η εξέταση δεν πρέπει να καθυστερεί για αναμονή εργαστηριακών ή ενυδάτωσης.

Ισχύουν τα ίδια για σκιαγραφικά γαδολινίου; Όχι. Στα σκιαγραφικά γαδολινίου ο κύριος προβληματισμός σε σοβαρά μειωμένο eGFR είναι η νεφρογενής συστηματική ίνωση, με διαφορετικούς κανόνες επιλογής σκευάσματος.