eGFR και Δοσολογία Φαρμάκων σε Νεφρική Βλάβη

Η νεφρική λειτουργία αποτελεί κεντρικό παράγοντα στην εξατομίκευση της φαρμακευτικής δοσολογίας, καθώς η πλειονότητα των φαρμάκων και των μεταβολιτών τους απεκκρίνεται μέσω των νεφρών. Η μείωση του eGFR επηρεάζει τη φαρμακοκινητική, αυξάνοντας τον κίνδυνο συσσώρευσης και τοξικότητας. Ο ακριβής υπολογισμός της νεφρικής λειτουργίας είναι προαπαιτούμενο για ορθή φαρμακευτική αγωγή.

Υπολογίστε eGFR για δοσολογία →

Κατώφλια eGFR για Προσαρμογή Δόσης

Τα πιο συνήθη κατώφλια eGFR που αναγράφονται στις Περιλήψεις Χαρακτηριστικών Προϊόντος (SmPC) για προσαρμογή δόσης είναι:

• eGFR κάτω από 90 mL/min: παρακολούθηση για ορισμένα νεφροτοξικά φάρμακα
• eGFR κάτω από 60 mL/min: προσαρμογή δόσης για μετφορμίνη, ορισμένα αντιβιοτικά
• eGFR κάτω από 45 mL/min: μη έναρξη και μείωση δόσης μετφορμίνης (μέγιστη 1000 mg/ημ.), μειωμένη γλυκαιμική δράση SGLT2 αναστολέων
• eGFR κάτω από 30 mL/min: αντένδειξη μετφορμίνης και NSAID, προσαρμογή δόσης αντιπηκτικών, αντιβιοτικών
• eGFR κάτω από 15 mL/min: σοβαρές αντενδείξεις πολλαπλών φαρμάκων, σκέψη υποκατάστασης

Πότε να Χρησιμοποιηθεί ο Υπολογισμός eGFR σε Φαρμακολογικό Πλαίσιο

• Πριν από έναρξη φαρμάκων με νεφρική απέκκριση (αντιβιοτικά, αντιδιαβητικά, αντιπηκτικά)
• Σε τακτική παρακολούθηση ασθενών υπό νεφροτοξικά φάρμακα
• Σε ηλικιωμένους ασθενείς όπου το eGFR μπορεί να είναι χαμηλό παρά φυσιολογική κρεατινίνη
• Πριν από χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικού (εκτίμηση κινδύνου νεφροπάθειας σκιαγραφικού)

Περιορισμοί

• Η κάθαρση κρεατινίνης κατά Cockcroft-Gault χρησιμοποιείται ακόμη στις SmPC πολλών φαρμάκων αντί eGFR
• Σε σοβαρή κακεξία ή μυοπάθεια, το eGFR υπερεκτιμά τη νεφρική λειτουργία
• Σε οξεία νεφρική βλάβη, το eGFR δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική τρέχουσα νεφρική λειτουργία

Συχνές Ερωτήσεις

Ποιος τύπος νεφρικής εκτίμησης χρησιμοποιείται στις προδιαγραφές φαρμάκων; Πολλές SmPC αναφέρουν κάθαρση κρεατινίνης (CrCl) κατά Cockcroft-Gault. Ο τύπος αυτός διαφέρει από το eGFR CKD-EPI και η επιλογή του κατάλληλου τύπου εξαρτάται από το εκάστοτε φάρμακο.

Πώς εφαρμόζεται η προσαρμογή δόσης σε εξαιρετικά υψηλό σωματικό βάρος; Σε παχύσαρκους ασθενείς (ΔΜΣ άνω των 40), η χρήση πραγματικού ή ιδανικού σωματικού βάρους για τον υπολογισμό κάθαρσης κρεατινίνης επηρεάζει το αποτέλεσμα. Η βιβλιογραφία για την κατάλληλη χρήση δεν είναι ομόφωνη.

Απαιτείται επανεκτίμηση eGFR μετά από οξεία νεφρική βλάβη; Ναι, η νεφρική λειτουργία μετά από οξεία βλάβη μπορεί να μην αποκατασταθεί πλήρως. Επανεκτίμηση eGFR σε 2–3 μήνες μετά το επεισόδιο είναι απαραίτητη.

Υπολογίστε eGFR για δοσολογία →

Πηγές

• KDIGO 2012 Acute Kidney Injury Guideline. Kidney Int Suppl. 2012;2(1):1-138.
• European Medicines Agency. Guideline on the evaluation of the pharmacokinetics of medicinal products in patients with decreased renal function. EMA/CHMP/EWP/225/02 Rev. 1. 2016.
• Cockcroft DW, Gault MH. Prediction of creatinine clearance from serum creatinine. Nephron. 1976;16(1):31-41.