eGFR σε Οξεία Νεφρική Βλάβη: Γιατί δεν Ισχύει (KDIGO)
Οι εξισώσεις CKD-EPI και MDRD προϋποθέτουν σταθερή κρεατινίνη ορού. Στην οξεία νεφρική βλάβη (AKI) η κρεατινίνη αυξάνεται με καθυστέρηση ωρών έως ημερών μετά την πτώση του πραγματικού GFR, οπότε το υπολογιζόμενο eGFR υπερεκτιμά τη νεφρική λειτουργία στην αρχή και την υποεκτιμά κατά την ανάρρωση. Η κατανόηση αυτού του περιορισμού είναι κρίσιμη για τη διάγνωση και τη δοσολογία φαρμάκων.
GFR Υπολογισμός (CKD-EPI, MDRD Equation)
Εργαλείο για τον υπολογισμό του eGFR με την εξίσωση MDRD και την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας.
Κριτήρια AKI κατά KDIGO 2012
Η AKI διαγιγνώσκεται με οποιοδήποτε από τα παρακάτω:
- Αύξηση κρεατινίνης ≥ 0,3 mg/dL (≥ 26,5 µmol/L) εντός 48 ωρών
- Αύξηση κρεατινίνης ≥ 1,5 φορές της τιμής αναφοράς εντός των προηγούμενων 7 ημερών
- Διούρηση < 0,5 mL/kg/h για 6 ώρες
Στάδια AKI
| Στάδιο | Κρεατινίνη ορού | Διούρηση |
|---|---|---|
| 1 | 1,5–1,9 × τιμής αναφοράς ή αύξηση ≥ 0,3 mg/dL | < 0,5 mL/kg/h για 6–12 ώρες |
| 2 | 2,0–2,9 × τιμής αναφοράς | < 0,5 mL/kg/h για ≥ 12 ώρες |
| 3 | 3,0 × τιμής αναφοράς ή κρεατινίνη ≥ 4,0 mg/dL (≥ 353,6 µmol/L) ή έναρξη υποκατάστασης νεφρικής λειτουργίας | < 0,3 mL/kg/h για ≥ 24 ώρες ή ανουρία ≥ 12 ώρες |
Η κατάταξη γίνεται με το κριτήριο που δίνει το υψηλότερο στάδιο.
Γιατί το eGFR Παραπλανά στην AKI
- Φάση έναρξης: η κρεατινίνη δεν έχει ακόμη αυξηθεί, το eGFR φαίνεται φυσιολογικό ενώ το πραγματικό GFR έχει μειωθεί δραματικά
- Φάση ανάρρωσης: η κρεατινίνη μειώνεται αργά, το eGFR υποεκτιμά τη βελτιούμενη λειτουργία
- Ανουρία: το πραγματικό GFR είναι πρακτικά μηδενικό ανεξαρτήτως της τιμής κρεατινίνης
- Αραίωση: η μαζική ενυδάτωση μειώνει την κρεατινίνη και καθυστερεί τη διάγνωση
Κινητικό eGFR και Εναλλακτικές
Το κινητικό eGFR (Chen, 2013) ενσωματώνει τον ρυθμό μεταβολής της κρεατινίνης μεταξύ δύο μετρήσεων, την τιμή αναφοράς και τη μέγιστη ημερήσια δυνατή αύξηση κρεατινίνης. Παρέχει καλύτερη εκτίμηση σε μη σταθερή κατάσταση, αλλά δεν έχει ευρεία επικύρωση για δοσολογικές αποφάσεις.
Στην πράξη, σε κρίσιμα πάσχοντες ασθενείς η μετρούμενη κάθαρση κρεατινίνης με συλλογή ούρων (π.χ. 8–24 ωρών) είναι συχνά πιο αξιόπιστη από οποιαδήποτε εξίσωση.
Δοσολογία Φαρμάκων κατά την AKI
- Σε ταχέως αυξανόμενη κρεατινίνη ή ολιγουρία, υποθέστε ότι το GFR είναι σημαντικά χαμηλότερο από το υπολογιζόμενο
- Για φάρμακα με στενό θεραπευτικό εύρος (βανκομυκίνη, αμινογλυκοσίδες), χρησιμοποιήστε μέτρηση επιπέδων στο αίμα
- Επανεκτιμήστε τη δόση καθημερινά καθώς αλλάζει η νεφρική λειτουργία
- Διακόψτε προσωρινά ΜΣΑΦ, αναστολείς RAS και διουρητικά όπου είναι κλινικά σκόπιμο
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε ξαναχρησιμοποιείται το eGFR μετά από AKI; Όταν η κρεατινίνη σταθεροποιηθεί. Η KDIGO συνιστά επανεκτίμηση 3 μήνες μετά το επεισόδιο για διαπίστωση αποκατάστασης, νέας ΧΝΝ ή επιδείνωσης προϋπάρχουσας ΧΝΝ.
Τι σημαίνει οξεία νεφρική νόσος (AKD); Ο όρος περιγράφει νεφρική δυσλειτουργία που διαρκεί 7–90 ημέρες μετά από οξύ επεισόδιο. Πάνω από 90 ημέρες, η κατάσταση ταξινομείται ως ΧΝΝ.
Πηγές
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Acute Kidney Injury Work Group. KDIGO Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury. Kidney Int Suppl. 2012;2(1):1–138.
- Chen S. Retooling the creatinine clearance equation to estimate kinetic GFR when the plasma creatinine is changing acutely. J Am Soc Nephrol. 2013;24(6):877–888.
- Chawla LS, et al. Acute kidney disease and renal recovery: consensus report of the Acute Disease Quality Initiative (ADQI) 16 Workgroup. Nat Rev Nephrol. 2017;13(4):241–257.
