HOMA-IR Υπολογιστής: Αξιολόγηση Ινσουλινοαντίστασης
Ο HOMA-IR (Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance) είναι μαθηματικό μοντέλο που εκτιμά τον βαθμό ινσουλινοαντίστασης από τις συγκεντρώσεις γλυκόζης και ινσουλίνης νηστείας. Είναι απλός στην κλινική εφαρμογή και δεν απαιτεί επεμβατικές διαδικασίες όπως ο ευγλυκαιμικός υπερινσουλιναιμικός σφιγκτήρας (clamp).
HOMA-IR — Εκτίμηση αντίστασης ινσουλίνης
Υπολογισμός HOMA-IR για εκτίμηση ινσουλινοαντίστασης — βάσει γλυκόζης νηστείας και ινσουλίνης
Τύπος HOMA-IR
Σε mmol/L: HOMA-IR = [Γλυκόζη νηστείας (mmol/L) × Ινσουλίνη νηστείας (mIU/L)] ÷ 22,5
Σε mg/dL: HOMA-IR = [Γλυκόζη νηστείας (mg/dL) × Ινσουλίνη νηστείας (mIU/L)] ÷ 405
Ερμηνεία Τιμών HOMA-IR
| HOMA-IR | Ερμηνεία |
|---|---|
| < 1,0 | Φυσιολογική ινσουλινοευαισθησία |
| 1,0–2,5 | Οριακή — πιθανή ήπια ινσουλινοαντίσταση |
| > 2,5–3,0 | Ινσουλινοαντίσταση |
| > 5,0 | Σοβαρή ινσουλινοαντίσταση |
Σημείωση: οι τιμές αναφοράς ποικίλλουν μεταξύ πληθυσμών και εργαστηρίων.
Προϋποθέσεις για Ακριβή Υπολογισμό
- Δείγμα αίματος νηστείας (≥ 8 ώρες χωρίς τροφή)
- Χωρίς οξεία νόσο ή λοίμωξη κατά τη δειγματοληψία
- Σταθερό σωματικό βάρος τις τελευταίες εβδομάδες
Κλινική Εφαρμογή
- Σκρίνινγκ ινσουλινοαντίστασης σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου (παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, PCOS)
- Παρακολούθηση ανταπόκρισης σε μετφορμίνη, άσκηση ή διατροφική παρέμβαση
- Εκτίμηση ηπατικής ινσουλινοαντίστασης σε NAFLD/MASLD
- Ερευνητικό πλαίσιο — δεν αποτελεί πρότυπο στη ρουτίνα διαβητολογικής φροντίδας
Περιορισμοί
- Δεν εφαρμόζεται σε ΣΔ τύπου 1 ή ασθενείς υπό ινσουλινοθεραπεία (εξωγενής ινσουλίνη)
- Μεταβλητότητα μεθόδων μέτρησης ινσουλίνης μεταξύ εργαστηρίων
- Δεν είναι τυποποιημένος για κλινική διάγνωση — ο ευγλυκαιμικός σφιγκτήρας παραμένει χρυσό πρότυπο
Συχνές Ερωτήσεις
HOMA-IR 3,2 αλλά φυσιολογική γλυκόζη νηστείας — υπάρχει πρόβλημα; HOMA-IR > 2,5 με φυσιολογική γλυκόζη νηστείας είναι δυνατό στην πρώιμη ινσουλινοαντίσταση, όταν το πάγκρεας αντισταθμίζει με αυξημένη έκκριση ινσουλίνης. Αυξημένο HOMA-IR με φυσιολογική γλυκόζη υποδηλώνει κίνδυνο εξέλιξης προς ΣΔ τύπου 2.
Πόσο συχνά να μετράται το HOMA-IR; Δεν υπάρχει τυποποιημένη συχνότητα. Σε παρακολούθηση θεραπείας: έλεγχος σε 3–6 μήνες από έναρξη παρέμβασης.
Διαφέρει το HOMA-IR ανά φύλο; Οι τιμές αναφοράς διαφέρουν ελαφρά ανά φύλο, ηλικία και εθνικότητα. Το γενικά αποδεκτό κατώφλι > 2,5 ισχύει για ενήλικο ευρωπαϊκό πληθυσμό.
Πηγές
- Matthews DR, et al. Homeostasis model assessment: insulin resistance and beta-cell function. Diabetologia. 1985;28(7):412–419.
- Alberti KG, et al. Harmonizing the metabolic syndrome. Circulation. 2009;120(16):1640–1645.
